สัญชัยชาดก

สัญชัยชาดก

ในป่าอันกว้างใหญ่ มีแม่น้ำสายหนึ่งไหลเอื่อยๆ ริมฝั่งแม่น้ำเป็นที่ตั้งของเมืองสาวัตถี มีผู้คนอาศัยอยู่มากมาย แต่ในบริเวณนั้น มีต้นไม้ใหญ่ต้นหนึ่ง ซึ่งเป็นที่อาศัยของ “สัญชัย” นกแขกเต้าผู้ชาญฉลาดและมีวาจาไพเราะ

พระโพธิสัตว์ในชาตินี้ ทรงอุบัติเป็นสัญชัย นกแขกเต้าตัวนี้ พระองค์ทรงมีจิตใจเมตตา ชอบช่วยเหลือผู้อื่น และมักจะสอนสั่งเหล่าบริวารให้ตั้งอยู่ในคุณธรรมอยู่เสมอ

ครั้งหนึ่ง เกิดความแห้งแล้งอย่างหนักในป่า น้ำในแม่น้ำเหือดแห้งไปจนหมดสิ้น สัตว์ทั้งหลายพากันเดือดร้อนกระหายน้ำเป็นอย่างยิ่ง

ในขณะที่สัตว์ทั้งหลายกำลังสิ้นหวังนั้น สัญชัย นกแขกเต้าผู้มีปัญญา ก็ได้คิดหาวิธีช่วยเหลือ

“ท่านทั้งหลาย อย่าเพิ่งสิ้นหวัง” สัญชัยกล่าวด้วยน้ำเสียงที่มั่นคง “ข้าพเจ้าจะพาท่านทั้งหลายไปหาน้ำ”

สัญชัยนำฝูงสัตว์ทั้งหลาย บินร่อนเร่ไปตามท้องฟ้า จนกระทั่งพบกับสระน้ำใหญ่แห่งหนึ่ง ซึ่งซ่อนตัวอยู่ท่ามกลางป่าลึก แต่เป็นที่น่าเสียดายว่า สระน้ำแห่งนี้มีงูเห่าดุร้ายเฝ้าอยู่

เมื่องูเห่าเห็นฝูงสัตว์เข้ามาใกล้ ก็พากันเลื้อยออกมาข่มขู่ และขวางทางไม่ให้สัตว์เหล่านั้นเข้าถึงน้ำ

เหล่าสัตว์ทั้งหลายพากันหวาดกลัว และกำลังจะถอยกลับ

สัญชัยเห็นดังนั้น จึงออกไปเจรจากับงูเห่า “ท่านผู้เฝ้าสระน้ำอันเป็นที่รัก หากท่านหวงแหนน้ำเพียงใด ข้าพเจ้าและพวกพ้องก็กระหายน้ำเพียงนั้น ขอท่านโปรดแบ่งปันน้ำให้พวกเราได้ดื่มกินเถิด”

แต่พญางูเห่ากลับกล่าวอย่างเย่อหยิ่งว่า “น้ำในสระนี้เป็นของข้าแต่เพียงผู้เดียว พวกเจ้าไม่มีสิทธิ์มาดื่มกิน หากผู้ใดกล้าเข้ามา ข้าจะฉกเอาชีวิตเสียให้สิ้น”

สัญชัยพยายามอ้อนวอน และอธิบายถึงความเดือดร้อนของสัตว์ทั้งหลาย แต่พญางูเห่าก็ไม่ยอมฟัง

สัญชัยจึงคิดอุบายขึ้นมา “หากท่านไม่ยอมแบ่งน้ำให้ พวกเราก็จะอดตายไปตามๆ กัน หากเป็นเช่นนั้น ป่าแห่งนี้ก็จะไม่มีสิ่งมีชีวิตใดๆ เหลืออยู่เลย แม้แต่ท่านเอง ก็ย่อมจะเดือดร้อนไปด้วย”

พญางูเห่าเริ่มลังเล แต่ก็ยังคงยืนกรานไม่ยอม

สัญชัยจึงกล่าวต่อว่า “หากท่านไม่ไว้ใจเรา เรามีข้อเสนอ ท่านลองปล่อยน้ำจากสระออกมาเพียงเล็กน้อยพอให้เราดื่มกิน หากเราดื่มน้ำหมดแล้วไม่กลับมาทำร้ายท่าน ท่านก็จะได้รู้ว่าเราเป็นคนซื่อสัตย์”

พญางูเห่าครุ่นคิดอยู่ครู่หนึ่ง สุดท้ายก็ยอมปล่อยน้ำจากสระออกมาเพียงเล็กน้อย

สัญชัยและฝูงสัตว์ทั้งหลาย รีบเข้าไปดื่มน้ำด้วยความดีใจ เมื่อดื่มเสร็จแล้ว สัญชัยก็กล่าวกับพญางูเห่าว่า “ข้าขอขอบคุณท่านที่เมตตา แต่พวกเราจะกลับไปหาที่พักก่อน และจะมาขออนุญาตท่านอีกครั้งหากต้องการน้ำอีก”

สัญชัยและฝูงสัตว์ทั้งหลายพากันกลับไปพักผ่อน เมื่อความกระหายคลายลงแล้ว สัญชัยก็พาสัตว์ทั้งหลายกลับไปหาพญางูเห่าอีกครั้ง

“ท่านพญางูเห่า” สัญชัยกล่าว “พวกเราได้กลับมาตามสัญญาแล้ว ตอนนี้เราต้องการดื่มน้ำอีกครั้ง ท่านจะอนุญาตหรือไม่?”

พญางูเห่าเห็นว่าสัญชัยและฝูงสัตว์ปฏิบัติตามสัญญา จึงเกิดความเลื่อมใสในความซื่อสัตย์ของพวกเขา

“ข้าเลื่อมใสในความซื่อสัตย์ของพวกท่านยิ่งนัก” พญางูเห่ากล่าว “ตั้งแต่นี้ไป พวกท่านสามารถมาดื่มน้ำในสระนี้ได้ตามต้องการ ข้าจะไม่ขัดขวางอีกต่อไป”

นับตั้งแต่นั้นมา สัญชัยและฝูงสัตว์ทั้งหลายก็สามารถมาดื่มน้ำที่สระแห่งนี้ได้อย่างปลอดภัย และพวกเขาต่างก็รอดพ้นจากภัยความแห้งแล้ง

เรื่องนี้สอนให้เห็นว่า การใช้ปัญญาในการแก้ไขปัญหา และการรักษาคำมั่นสัญญาด้วยความซื่อสัตย์ ย่อมนำมาซึ่งความไว้วางใจและความช่วยเหลือจากผู้อื่น แม้แต่ผู้ที่เคยเป็นศัตรูก็สามารถกลายเป็นมิตรได้