สุภวาหุชาดก

สุภวาหุชาดก

ในกาลครั้งหนึ่งนานมาแล้ว สมัยที่พระโพธิสัตว์ยังทรงเป็นพระโพธิสัตว์ชาติหนึ่ง ได้เสวยพระชาติเป็นสุนัขจิ้งจอกเผือก มีขนสีขาวบริสุทธิ์ราวกับหิมะ อาศัยอยู่ในป่าอันอุดมสมบูรณ์แห่งหนึ่ง นามว่า "สุภวาหุ" เพราะมันมีฝีเท้าอันว่องไวราวกับลมพัด และมีเสียงร้องที่ไพเราะกังวานดุจเสียงพิณ

สุภวาหุเป็นสุนัขจิ้งจอกที่เฉลียวฉลาด มีปฏิภาณไหวพริบเป็นเลิศ สามารถเอาตัวรอดจากอันตรายต่างๆ ในป่าได้อย่างงดงาม มันเป็นที่รักและเคารพของเหล่าสรรพสัตว์ในป่า เพราะสุภวาหุไม่เคยเบียดเบียนใคร มีแต่จะช่วยเหลือผู้อื่นเสมอ

วันหนึ่ง ขณะที่สุภวาหุหากินอยู่ใกล้ชายป่า ก็ได้ยินเสียงร้องไห้คร่ำครวญดังมาจากพุ่มไม้ทึบ ด้วยความเป็นห่วง สุภวาหุจึงรีบเข้าไปดู ก็พบกับนางกวางน้อยตัวหนึ่ง กำลังบาดเจ็บที่ขา หน้าตาซีดเซียวด้วยความเจ็บปวด

"โอ้...ใครก็ได้ ช่วยข้าด้วย! ข้าเจ็บเหลือเกิน!" นางกวางน้อยร้องขอความช่วยเหลือ น้ำตาไหลพราก

สุภวาหุเห็นดังนั้นก็รู้สึกสงสารจับใจ มันเดินเข้าไปหานางกวางน้อยอย่างนุ่มนวล

"อย่ากลัวไปเลย นางกวางน้อย ข้าจะช่วยเจ้าเอง" สุภวาหุกล่าวด้วยน้ำเสียงอ่อนโยน

สุภวาหุใช้ปากคาบสมุนไพรชนิดหนึ่งที่รู้สรรพคุณว่าช่วยสมานแผล นำมาประคบบริเวณบาดแผลของนางกวางน้อยอย่างเบามือ จากนั้นก็ช่วยพยุงนางกวางน้อยให้ลุกขึ้นและพาไปยังถ้ำที่ปลอดภัย

ตลอดหลายวันต่อมา สุภวาหุคอยดูแลนางกวางน้อยอย่างไม่ขาดตกบกพร่อง นำอาหารมาป้อน และคอยทำความสะอาดแผลให้ ทำให้นางกวางน้อยรู้สึกซาบซึ้งในบุญคุณของสุภวาหุเป็นอย่างยิ่ง

เมื่อนางกวางน้อยหายดีแล้ว นางก็ร่ำลากลับไปยังฝูงของตน พร้อมกับกล่าวขอบคุณสุภวาหุอย่างสุดซึ้ง

"ท่านสุภวาหุ ข้ามิอาจลืมบุญคุณของท่านได้เลย หากมีสิ่งใดให้ข้าตอบแทน โปรดบอกข้าได้เสมอ"

สุภวาหุเพียงแค่ยิ้มบางๆ และกล่าวว่า

"การได้ช่วยเหลือผู้อื่น ย่อมเป็นความสุขของข้าแล้ว"

หลังจากนั้นไม่นาน ในป่าแห่งนั้นก็เกิดภัยพิบัติครั้งใหญ่ พายุพัดกระหน่ำอย่างรุนแรง ต้นไม้ใหญ่ล้มระเนระนาด น้ำป่าไหลหลาก สัตว์ป่าทั้งหลายต่างแตกตื่นหนีเอาชีวิตรอด

ในท่ามกลางความโกลาหลนั้น สุภวาหุได้ยินเสียงร้องขอความช่วยเหลือดังแว่วมาอีกครั้ง ครั้งนี้เสียงนั้นดังมาจากทิศทางที่น้ำป่ากำลังไหลเชี่ยว

สุภวาหุไม่ลังเลแม้แต่น้อย มันวิ่งฝ่ากระแสน้ำที่เชี่ยวกราก มุ่งหน้าไปยังเสียงร้องนั้น เมื่อไปถึงก็พบกับช้างป่าตัวหนึ่งที่กำลังติดอยู่ท่ามกลางซากไม้ที่ลอยมากับน้ำ ช้างป่าพยายามดิ้นรนอย่างสุดกำลัง แต่ก็ยิ่งติดแน่น

"ช่วยด้วย! ใครก็ได้ช่วยข้าด้วย! ข้าจะจมน้ำตายแล้ว!" ช้างป่าร้องลั่นด้วยความหวาดกลัว

สุภวาหุเห็นช้างป่าตกอยู่ในอันตราย ก็รีบเข้าไปหา

"ท่านช้างป่า อย่าเพิ่งหมดหวัง! ข้าจะช่วยท่านเอง!" สุภวาหุตะโกนตอบกลับไป

แต่กระแสน้ำนั้นแรงเกินกว่าที่สุนัขจิ้งจอกตัวเล็กๆ อย่างสุภวาหุจะลากช้างป่าขึ้นจากน้ำได้ สุภวาหุพยายามคิดหาทางอย่างรวดเร็ว

ทันใดนั้นเอง สุภวาหุก็นึกถึงปลาตัวใหญ่ที่มันเคยช่วยเหลือไว้เมื่อไม่นานมานี้ ซึ่งปลาตัวนั้นได้ให้สัญญาว่าหากมีสิ่งใดที่ช่วยได้ จะไม่ปฏิเสธ

สุภวาหุจึงรีบวิ่งไปที่ริมน้ำที่เคยพบกับปลาตัวนั้น และร้องเรียกเสียงดัง

"ท่านปลาใหญ่! ท่านปลาใหญ่! ได้โปรดมาช่วยข้าด้วย! มีช้างป่ากำลังจะจมน้ำ!"

ไม่นานนัก ปลาตัวใหญ่ก็โผล่ขึ้นมาจากน้ำ

"มีอะไรหรือ สุภวาหุ?"

สุภวาหุรีบเล่าเรื่องช้างป่าให้ฟัง

"ข้าต้องการความช่วยเหลือจากท่าน! ท่านพอจะช่วยดึงซากไม้พวกนี้ออกให้ช้างป่าได้หรือไม่?"

ปลาตัวใหญ่ไม่รอช้า มันรีบว่ายน้ำไปยังจุดที่ช้างป่าติดอยู่ และใช้พละกำลังทั้งหมด ดึงซากไม้ที่ขวางทางช้างป่าออกอย่างรวดเร็ว

เมื่อซากไม้ถูกดึงออกไป ช้างป่าก็สามารถหลุดออกมาจากอันตรายได้ทันที มันสะบัดตัวไล่น้ำ และมองไปยังสุภวาหุด้วยความตื้นตันใจ

"ขอบคุณมาก สุภวาหุ! เจ้าช่วยชีวิตข้าไว้!"

สุภวาหุยิ้มอย่างโล่งอก

เหตุการณ์นี้ได้สร้างความประหลาดใจให้กับสัตว์ป่าทั้งหลาย ที่เห็นสุนัขจิ้งจอกตัวเล็กๆ สามารถช่วยเหลือสัตว์ใหญ่กว่าอย่างช้างป่าได้

แต่เรื่องราวก็ยังไม่จบลงเพียงเท่านี้ ในป่าแห่งนั้น มีพรานป่าผู้หนึ่งที่แอบซุ่มยิงสัตว์ป่าอยู่เสมอ พรานป่าผู้นี้ได้เห็นความเฉลียวฉลาดและความกล้าหาญของสุภวาหุมาตลอด จึงเกิดความรู้สึกอิจฉาและคิดหาทางจับสุภวาหุให้ได้

วันหนึ่ง พรานป่าได้วางแผนอันร้ายกาจ มันได้สร้างหลุมพรางขนาดใหญ่ไว้กลางทางที่สุภวาหุมักจะใช้สัญจร และใช้เหยื่อล่อล่อให้สุภวาหุเดินเข้าไป

สุภวาหุซึ่งมีประสาทสัมผัสที่ไวต่ออันตราย สัมผัสได้ถึงกลิ่นแปลกๆ และความผิดปกติของพื้นดิน แต่ด้วยความที่มันเป็นสุนัขจิ้งจอกที่กล้าหาญ และคิดว่าอาจจะมีสัตว์ตัวอื่นกำลังตกอยู่ในอันตราย มันจึงเดินเข้าไปสำรวจ

เมื่อสุภวาหุเดินเข้าไปใกล้หลุมพราง พื้นดินก็ยุบตัวลง ทำให้สุภวาหุตกลงไปในหลุม

"แย่แล้ว! ข้าติดกับดัก!" สุภวาหุร้องด้วยความตกใจ

พรานป่าเห็นดังนั้นก็ดีใจ รีบวิ่งเข้ามาดู

"ฮ่า ฮ่า ฮ่า! ในที่สุดข้าก็จับเจ้าได้แล้ว เจ้าสุนัขจิ้งจอกเจ้าเล่ห์!" พรานป่าหัวเราะอย่างสะใจ

สุภวาหุมองพรานป่าด้วยสายตาที่ปราศจากความหวาดกลัว

"ท่านพราน หากท่านต้องการชีวิตข้า ท่านก็จับข้าได้แล้ว จะมาพูดจาเย้ยหยันข้าไปใย?"

พรานป่าไม่ตอบ แต่เตรียมจะใช้หอกแทงสุภวาหุ

ในขณะนั้นเอง นางกวางน้อยที่สุภวาหุเคยช่วยเหลือไว้ ก็เดินทางผ่านมาพอดี เมื่อเห็นสุภวาหุตกลหลุมพรางของพรานป่า ก็รีบวิ่งเข้าไป

"ท่านพราน! โปรดอย่าทำอะไรท่านสุภวาหุเลย!" นางกวางน้อยร้องขอ

พรานป่าหันมามองนางกวางน้อยด้วยความประหลาดใจ

"เจ้าเป็นใคร? มาขวางทางข้าทำไม?"

นางกวางน้อยเล่าเรื่องราวที่สุภวาหุเคยช่วยชีวิตตนเองให้พรานป่าฟัง

พรานป่าได้ฟังดังนั้น ก็เริ่มคิดทบทวน พรานป่าเป็นคนที่มีจิตใจดีอยู่บ้าง เพียงแต่ถูกความโลภบังตา

ในขณะที่พรานป่ากำลังครุ่นคิด ช้างป่าที่สุภวาหุเคยช่วยไว้ ก็เดินทางผ่านมาเช่นกัน เมื่อเห็นสถานการณ์ ก็รีบเข้ามา

"ท่านพราน! หากท่านปล่อยสุภวาหุไป ข้าจะมอบงาอันล้ำค่าของข้าให้ท่าน" ช้างป่ากล่าว

พรานป่าถึงกับอึ้งไปชั่วขณะ เขามองหน้าสุภวาหุ มองนางกวางน้อย มองช้างป่า และมองงาช้างที่แวววาว

สุดท้าย พรานป่าก็ตัดสินใจที่จะไม่ทำร้ายสุภวาหุ

"ข้าเห็นแก่ความดีที่พวกเจ้ามีต่อกัน ข้าจะปล่อยสุภวาหุไป"

พรานป่าจึงสั่งให้คนของตนช่วยดึงสุภวาหุขึ้นมาจากหลุมพราง

เมื่อสุภวาหุขึ้นมาจากหลุมพรางได้อย่างปลอดภัย มันกล่าวขอบคุณนางกวางน้อยและช้างป่าอย่างสุดซึ้ง

"ข้าขอขอบคุณพวกเจ้าทั้งสอง ที่ช่วยชีวิตข้าไว้"

นางกวางน้อยและช้างป่ากล่าวว่า

"พวกเราเพียงแค่ทำในสิ่งที่ควรทำ เพราะท่านเคยช่วยเหลือพวกเรามาก่อน"

สุภวาหุได้เรียนรู้ว่า การทำความดี ย่อมส่งผลดีตอบแทนเสมอ แม้ในยามที่เราตกอยู่ในอันตราย ผู้ที่เราเคยช่วยเหลือ ก็พร้อมที่จะกลับมาช่วยเหลือเรา

จากเหตุการณ์ครั้งนั้น สุภวาหุยิ่งตระหนักถึงคุณค่าของการช่วยเหลือผู้อื่น และตั้งมั่นที่จะทำความดีต่อไป

วันเวลาผ่านไป สุภวาหุได้ทำความดีมากมายในป่าแห่งนั้น สร้างคุณประโยชน์ให้แก่สรรพสัตว์ทั้งหลาย จนเป็นที่รักและเคารพของทุกผู้ทุกนาม

คติธรรม

การทำความดี ย่อมส่งผลดีกลับคืนมาเสมอ แม้ในยามที่เราตกยาก ผู้อื่นก็พร้อมที่จะช่วยเหลือเรา การช่วยเหลือผู้อื่น ไม่ใช่เพียงการแสดงความเมตตา แต่เป็นการสร้างบุญบารมี ที่จะส่งผลดีแก่ตัวเราในภายภาคหน้า

บารมีที่บำเพ็ญ

ในชาตินี้ พระโพธิสัตว์ทรงบำเพ็ญบารมี คือ ทานบารมี (การให้ปัน ช่วยเหลือผู้อื่น) และ เมตตาบารมี (การมีความปรารถนาดีต่อผู้อื่น) ซึ่งเป็นบารมีอันยิ่งใหญ่ ที่ทำให้พระองค์สามารถช่วยเหลือสรรพสัตว์ และดำรงตนอยู่ได้อย่างมีความสุข