มหาสีลวชาดก (Mahāsīlava Jātaka)

Buddha24มหานิบาต

ฟังเนื้อหา

มหาสีลวชาดก (Mahāsīlava Jātaka)

ณ เมืองพาราณสีอันรุ่งเรือง พระโพธิสัตว์ทรงอุบัติเป็นพระเจ้ามหาสีลวะ กษัตริย์ผู้ทรงทศพิธราชธรรม ทรงเปี่ยมด้วยพระเมตตากรุณา ทรงปกครองอาณาประชาราษฎร์ด้วยความยุติธรรม และทรงยึดมั่นในศีลธรรมอันดีงาม พระองค์ทรงเป็นที่รักยิ่งของปวงชน

ในขณะที่แคว้นพาราณสีกำลังเจริญรุ่งเรือง ก็มีพราหมณ์ผู้หนึ่ง ชื่อว่า เทวะ พราหมณ์ผู้นี้มีจิตใจที่คดโกง ฉลาดแกมโกง และเต็มไปด้วยกิเลสตัณหา เขาคิดจะหาทางยักยอกทรัพย์สมบัติของแผ่นดินมาเป็นของตนเอง

วันหนึ่ง เทวะพราหมณ์ได้เข้าไปกราบทูลพระเจ้ามหาสีลวะ ด้วยอุบายอันแยบยล “ข้าแต่พระมหากษัตริย์ผู้ทรงธรรม” พราหมณ์กล่าว “ข้าพระองค์ได้ศึกษาตำราโบราณมา พบว่ามีวิธีปรุงยาอายุวัฒนะ ที่จะทำให้พระองค์ทรงมีพระชนมายุยืนยาว ปราศจากโรคภัยไข้เจ็บ และมีพละกำลังวังชาสมบูรณ์”

พระเจ้ามหาสีลวะทรงสดับดังนั้น ก็ทรงสนพระทัยเป็นยิ่งนัก “ท่านพราหมณ์ ท่านมีวิธีใด โปรดบอกข้ามาเถิด”

เทวะพราหมณ์จึงวางแผนการร้าย “การปรุงยานี้ ต้องอาศัยวัตถุดิบอันเลอค่า และหายากยิ่งนัก ข้าพระองค์จำเป็นต้องเดินทางไปยังแดนไกล เพื่อรวบรวมสมุนไพรและแร่ธาตุต่างๆ หากจะให้สำเร็จลุล่วงได้ ข้าพระองค์ต้องการงบประมาณจำนวนมหาศาล และข้าพระองค์จะขอรับผิดชอบในการจัดหาทุกสิ่งทุกอย่างเอง”

พระเจ้ามหาสีลวะทรงหลงเชื่อคำของเทวะพราหมณ์ พระองค์จึงพระราชทานทรัพย์สมบัติจำนวนมากให้แก่พราหมณ์ผู้นั้น เพื่อนำไปใช้ในการปรุงยาอายุวัฒนะ

เทวะพราหมณ์รับทรัพย์สินไปแล้ว ก็มิได้นำไปปรุงยาตามที่กล่าวอ้าง แต่กลับนำไปใช้จ่ายอย่างฟุ่มเฟือย ซื้อหาความสุขสำราญส่วนตน และเก็บสะสมไว้เป็นสมบัติส่วนตัว

เมื่อเวลาผ่านไป พระเจ้ามหาสีลวะทรงสอบถามถึงความคืบหน้าในการปรุงยา เทวะพราหมณ์ก็แก้ตัวไปต่างๆ นานา อ้างว่ายังขาดวัตถุดิบบางอย่างบ้าง อ้างว่าต้องรอฤกษ์งามยามดีบ้าง

แต่แล้ว ความจริงก็ถูกเปิดเผย เมื่อเสนาบดีผู้ซื่อสัตย์คนหนึ่ง ได้สืบหาข้อมูลจนพบว่า เทวะพราหมณ์มิได้เดินทางไปปรุงยาที่ใดเลย แต่กลับใช้ทรัพย์สมบัติของแผ่นดินไปในทางที่ผิด

ทางที่ผิด

เมื่อความจริงปรากฏ พระเจ้ามหาสีลวะทรงกริ้วเป็นอย่างยิ่ง ทรงเห็นถึงความเลวทรามและไม่ซื่อสัตย์ของเทวะพราหมณ์ พระองค์ทรงตัดสินใจลงโทษพราหมณ์ผู้นั้นอย่างสาสม

พระเจ้ามหาสีลวะทรงมีรับสั่งให้จับกุมเทวะพราหมณ์ และยึดทรัพย์สินที่เขาได้ยักยอกไปคืนมาทั้งหมด พระองค์ทรงพิพากษาให้เทวะพราหมณ์ต้องโทษจำคุกตลอดชีวิต และไม่ให้มีสิทธิ์ยุ่งเกี่ยวกับราชการแผ่นดินอีกต่อไป

หลังจากนั้น พระเจ้ามหาสีลวะทรงประกาศแก่ประชาชนว่า พระองค์จะไม่ทรงหลงเชื่อคำล่อลวงของคนที่ไม่ประพฤติตนอยู่ในศีลธรรมอีกต่อไป พระองค์จะทรงยึดมั่นในความถูกต้อง และจะทรงบริหารราชการแผ่นดินด้วยความซื่อสัตย์สุจริต

พระองค์ทรงสั่งสอนข้าราชการและประชาชนให้ประพฤติตนอยู่ในศีล 5 เป็นนิจ เพื่อให้บ้านเมืองสงบสุข และมีความเจริญรุ่งเรือง

พระโพธิสัตว์ในครั้งนี้ ทรงแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของความซื่อสัตย์สุจริต และการลงโทษผู้ที่ประพฤติผิดอย่างยุติธรรม การรักษาศีลธรรมอันดีงาม เป็นรากฐานสำคัญของการปกครองและการดำเนินชีวิต

💡คติธรรม / ข้อคิด

ความซื่อสัตย์สุจริตเป็นคุณธรรมอันประเสริฐ การหลอกลวงและคดโกงนำมาซึ่งความฉิบหาย การปกครองที่ตั้งอยู่บนความยุติธรรมและศีลธรรมจะนำพามาซึ่งความเจริญรุ่งเรือง

บารมีที่บำเพ็ญ: ศีลบารมี, สัจจบารมี, ขันติบารมี

เรื่องที่ 542 ดูทั้งหมด เรื่องที่ 544

นิทานชาดกเรื่องอื่นที่น่าสนใจ

57เอกนิบาต

กุมารชาดก

หนุ่มน้อยผู้กตัญญูณ เมืองราชคฤห์ อันเป็นเมืองหลวงของแคว้นมคธ กาลครั้งหนึ่งนานมาแล้ว มีพ่อค้าผู้หนึ่ง...

💡 ความกตัญญูกตเวทีเป็นคุณธรรมอันประเสริฐ การเสียสละเพื่อคนที่รักนั้นยิ่งใหญ่และน่ายกย่อง.

307จตุกกนิบาต

มหานีลชาดก

มหานีลชาดก กาลครั้งหนึ่งนานมาแล้ว เมื่อครั้งพระโพธิสัตว์ยังทรงบำเพ็ญพระบารมีเป็นพญานาคราชผู้ทรงคุณอ...

💡 นิทานเรื่องนี้สอนให้เห็นถึงอันตรายของการหลงเชื่อคำยุยงส่งเสริมของผู้อื่น และความสำคัญของการใช้ปัญญาในการพิจารณาเหตุผล รวมทั้งแสดงให้เห็นถึงคุณธรรมอันสูงส่งของความเมตตากรุณา การให้อภัย และการเสียสละเพื่อผู้อื่น

211ทุกนิบาต

อัสสโปตกชาดก

อัสสโปตกชาดกกาลครั้งหนึ่งนานมาแล้ว ณ แคว้นมคธอันอุดมสมบูรณ์ ปกครองโดยพระเจ้าพรหมทัต ผู้ทรงทศพิธราชธร...

💡 ความกล้าหาญและความเด็ดเดี่ยวสามารถเอาชนะอุปสรรคและความชั่วร้ายได้ การเผชิญหน้ากับปัญหาด้วยสติปัญญาและความกล้าหาญ ย่อมนำมาซึ่งผลลัพธ์ที่ดีกว่าการหลบหนีหรือยอมจำนน

98เอกนิบาต

กุมารชาดก

กุมารชาดก ณ กรุงพาราณสีอันรุ่งเรือง ท่ามกลางพระราชวังที่โอ่อ่าตระการตา พระเจ้าพรหมทัตผู้ทรงทศพิธราช...

💡 แม้แต่สิ่งที่เป็นเอกลักษณ์พิเศษ ก็อาจมาพร้อมกับความรับผิดชอบหรือโอกาสในการช่วยเหลือผู้อื่น การรู้จักใช้สิ่งที่เรามีให้เป็นประโยชน์ต่อส่วนรวมนั้น ย่อมนำมาซึ่งความสุขและความภาคภูมิใจ

156ทุกนิบาต

อังคารสัตถุชาดก

อังคารสัตถุชาดกณ ดินแดนอันอุดมสมบูรณ์แห่งหนึ่งในสมัยพุทธกาล นามว่า แคว้นมคธ ที่ซึ่งกษัตริย์ผู้ทรงธรร...

💡 ความโลภเป็นบ่อเกิดแห่งความฉิบหาย ผู้ที่มีความโลภย่อมไม่รู้จักพอ แม้จะได้ทรัพย์สินมากเท่าใดก็ยังต้องการอีก จนนำพาตนเองไปสู่ความเสื่อมและหายนะได้.

3เอกนิบาต

สุวัณณสามชาดก

สุวัณณสามชาดกณ ป่าสีวลีอันร่มรื่น ใกล้กับกรุงพาราณสี มีฤาษีตนหนึ่งนามว่า สุวัณณสาม ฤาษีตนนี้ได้บำเพ็...

💡 การบำเพ็ญศีล ความเมตตา และการให้อภัย นำมาซึ่งผลอันประเสริฐ