มหาสีลวชาดก (Mahāsīlava Jātaka)

มหาสีลวชาดก (Mahāsīlava Jātaka)

ณ เมืองพาราณสีอันรุ่งเรือง พระโพธิสัตว์ทรงอุบัติเป็นพระเจ้ามหาสีลวะ กษัตริย์ผู้ทรงทศพิธราชธรรม ทรงเปี่ยมด้วยพระเมตตากรุณา ทรงปกครองอาณาประชาราษฎร์ด้วยความยุติธรรม และทรงยึดมั่นในศีลธรรมอันดีงาม พระองค์ทรงเป็นที่รักยิ่งของปวงชน

ในขณะที่แคว้นพาราณสีกำลังเจริญรุ่งเรือง ก็มีพราหมณ์ผู้หนึ่ง ชื่อว่า เทวะ พราหมณ์ผู้นี้มีจิตใจที่คดโกง ฉลาดแกมโกง และเต็มไปด้วยกิเลสตัณหา เขาคิดจะหาทางยักยอกทรัพย์สมบัติของแผ่นดินมาเป็นของตนเอง

วันหนึ่ง เทวะพราหมณ์ได้เข้าไปกราบทูลพระเจ้ามหาสีลวะ ด้วยอุบายอันแยบยล “ข้าแต่พระมหากษัตริย์ผู้ทรงธรรม” พราหมณ์กล่าว “ข้าพระองค์ได้ศึกษาตำราโบราณมา พบว่ามีวิธีปรุงยาอายุวัฒนะ ที่จะทำให้พระองค์ทรงมีพระชนมายุยืนยาว ปราศจากโรคภัยไข้เจ็บ และมีพละกำลังวังชาสมบูรณ์”

พระเจ้ามหาสีลวะทรงสดับดังนั้น ก็ทรงสนพระทัยเป็นยิ่งนัก “ท่านพราหมณ์ ท่านมีวิธีใด โปรดบอกข้ามาเถิด”

เทวะพราหมณ์จึงวางแผนการร้าย “การปรุงยานี้ ต้องอาศัยวัตถุดิบอันเลอค่า และหายากยิ่งนัก ข้าพระองค์จำเป็นต้องเดินทางไปยังแดนไกล เพื่อรวบรวมสมุนไพรและแร่ธาตุต่างๆ หากจะให้สำเร็จลุล่วงได้ ข้าพระองค์ต้องการงบประมาณจำนวนมหาศาล และข้าพระองค์จะขอรับผิดชอบในการจัดหาทุกสิ่งทุกอย่างเอง”

พระเจ้ามหาสีลวะทรงหลงเชื่อคำของเทวะพราหมณ์ พระองค์จึงพระราชทานทรัพย์สมบัติจำนวนมากให้แก่พราหมณ์ผู้นั้น เพื่อนำไปใช้ในการปรุงยาอายุวัฒนะ

เทวะพราหมณ์รับทรัพย์สินไปแล้ว ก็มิได้นำไปปรุงยาตามที่กล่าวอ้าง แต่กลับนำไปใช้จ่ายอย่างฟุ่มเฟือย ซื้อหาความสุขสำราญส่วนตน และเก็บสะสมไว้เป็นสมบัติส่วนตัว

เมื่อเวลาผ่านไป พระเจ้ามหาสีลวะทรงสอบถามถึงความคืบหน้าในการปรุงยา เทวะพราหมณ์ก็แก้ตัวไปต่างๆ นานา อ้างว่ายังขาดวัตถุดิบบางอย่างบ้าง อ้างว่าต้องรอฤกษ์งามยามดีบ้าง

แต่แล้ว ความจริงก็ถูกเปิดเผย เมื่อเสนาบดีผู้ซื่อสัตย์คนหนึ่ง ได้สืบหาข้อมูลจนพบว่า เทวะพราหมณ์มิได้เดินทางไปปรุงยาที่ใดเลย แต่กลับใช้ทรัพย์สมบัติของแผ่นดินไปในทางที่ผิด

ทางที่ผิด

เมื่อความจริงปรากฏ พระเจ้ามหาสีลวะทรงกริ้วเป็นอย่างยิ่ง ทรงเห็นถึงความเลวทรามและไม่ซื่อสัตย์ของเทวะพราหมณ์ พระองค์ทรงตัดสินใจลงโทษพราหมณ์ผู้นั้นอย่างสาสม

พระเจ้ามหาสีลวะทรงมีรับสั่งให้จับกุมเทวะพราหมณ์ และยึดทรัพย์สินที่เขาได้ยักยอกไปคืนมาทั้งหมด พระองค์ทรงพิพากษาให้เทวะพราหมณ์ต้องโทษจำคุกตลอดชีวิต และไม่ให้มีสิทธิ์ยุ่งเกี่ยวกับราชการแผ่นดินอีกต่อไป

หลังจากนั้น พระเจ้ามหาสีลวะทรงประกาศแก่ประชาชนว่า พระองค์จะไม่ทรงหลงเชื่อคำล่อลวงของคนที่ไม่ประพฤติตนอยู่ในศีลธรรมอีกต่อไป พระองค์จะทรงยึดมั่นในความถูกต้อง และจะทรงบริหารราชการแผ่นดินด้วยความซื่อสัตย์สุจริต

พระองค์ทรงสั่งสอนข้าราชการและประชาชนให้ประพฤติตนอยู่ในศีล 5 เป็นนิจ เพื่อให้บ้านเมืองสงบสุข และมีความเจริญรุ่งเรือง

พระโพธิสัตว์ในครั้งนี้ ทรงแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของความซื่อสัตย์สุจริต และการลงโทษผู้ที่ประพฤติผิดอย่างยุติธรรม การรักษาศีลธรรมอันดีงาม เป็นรากฐานสำคัญของการปกครองและการดำเนินชีวิต