มหาวังคชาดก

มหาวังคชาดก

ครั้งหนึ่งนานมาแล้ว ในสมัยที่พระโพธิสัตว์เสวยพระชาติเป็นพญานาคราชผู้ทรงปัญญา อาศัยอยู่ในถ้ำใต้บาดาลอันอุดมสมบูรณ์แห่งหนึ่ง ณ ป่าหิมพานต์ พญานาคตนนี้มิใช่พญานาคธรรมดา แต่เป็นผู้มีบุญญาธิการสูงส่ง มีฤทธิ์เดชมาก ทั้งยังเปี่ยมด้วยสติปัญญาและความเมตตา

วันหนึ่ง ขณะที่พญานาคราชกำลังพักผ่อนอย่างสำราญอยู่ภายในวังบาดาลอันงดงาม ก็พลันได้ยินเสียงโครมครามดังสนั่นหวั่นไหวมาจากเบื้องบน เมื่อสอบถามเหล่าบริวาร ก็ทราบความว่าเกิดพายุใหญ่โหมกระหน่ำอย่างไม่เคยปรากฏมาก่อน ลมพายุกระโชกแรงจนต้นไม้ใหญ่หักโค่น ก้อนหินขนาดมหึมากลิ้งหล่นลงมาในน้ำ สร้างความปั่นป่วนไปทั่วทั้งพสุธา

พญานาคราชทรงรู้สึกสังเวชใจเป็นยิ่งนัก ด้วยทรงทราบดีว่าภัยพิบัติครั้งนี้มิใช่ธรรมชาติธรรมดา แต่เป็นผลจากกรรมอันเลวร้ายที่เกิดขึ้นจากความโลภโมโทสันของเหล่ามนุษย์ผู้หาญกล้าเข้าไปตัดไม้ทำลายป่าในเขตอันศักดิ์สิทธิ์ของเหล่าอมนุษย์

ด้วยพระทัยที่เปี่ยมด้วยเมตตา พระโพธิสัตว์จึงทรงดำริที่จะสั่งสอนเหล่ามนุษย์ให้ละอายต่อบาปกรรม และหันมาประพฤติในทางที่ถูกที่ควร จึงทรงแปลงกายเป็นพญานาคผู้สง่างาม มีเศียรเกล้าเป็นมงกุฎ ประดับด้วยรัตนชาติอันงามจับตา แล้วทรงเหาะขึ้นสู่เบื้องบน ท่ามกลางสายลมพายุที่ยังคงโหมกระหน่ำ

เมื่อพระองค์เสด็จไปถึงที่เกิดเหตุ ทรงเห็นกลุ่มมนุษย์กำลังพยายามอย่างยากลำบากในการลากซุงไม้ขนาดใหญ่ ซึ่งเป็นไม้ที่หาได้ยากยิ่งในป่าหิมพานต์ พวกเขาเหล่านั้นมีใบหน้าเปื้อนเหงื่อ ดวงตาฉายแววแห่งความกระหายในทรัพย์สมบัติ

ทันใดนั้นเอง เสียงอันทรงอำนาจของพญานาคราชก็ดังก้องฟ้า “หยุดเถิด เจ้ามนุษย์ผู้โง่เขลา! เหตุใดจึงได้ทำลายป่าอันเป็นที่พึ่งของสรรพสัตว์เช่นนี้เล่า!”

เหล่ามนุษย์ได้ยินดังนั้น ก็ตกตะลึงพรึงเพริด พากันมองหน้ากันเลิกลั่ก บางคนถึงกับทรุดตัวลงด้วยความหวาดกลัว พวกเขาไม่เคยพบเห็นพญานาคที่มีรูปกายสง่างามและทรงอำนาจเช่นนี้มาก่อน

หัวหน้าคณะมนุษย์ผู้หนึ่ง ซึ่งมีท่าทางทะนงตน ได้ก้าวออกมาพร้อมชักดาบขึ้นมา “โอ้ พญานาคผู้ยิ่งใหญ่! พวกเรามาที่นี่เพื่อแสวงหาทรัพย์สินอันมีค่าที่ซ่อนอยู่ในผืนป่านี้ พวกเรามิได้มีเจตนาจะลบหลู่ท่านแต่อย่างใด”

พญานาคราชทรงแย้มพระโอษฐ์เล็กน้อย “ทรัพย์สินอันมีค่าที่เจ้าแสวงหานั้น แท้จริงแล้วคือชีวิตของป่า และชีวิตของเหล่าสัตว์ทั้งหลายที่อาศัยอยู่ในป่าแห่งนี้ การที่เจ้าตัดไม้ทำลายป่า ก็เท่ากับเป็นการทำลายบ้านเรือน และเบียดเบียนชีวิตของผู้บริสุทธิ์!”

“แต่นี่คือป่าหลวง!” หัวหน้ามนุษย์กล่าวอย่างถือดี “พวกเรามีสิทธิ์ที่จะเข้าไปหาผลประโยชน์!”

“ป่าหลวงก็จริงอยู่” พญานาคราชตรัสตอบ “แต่ป่าหลวงนี้ก็เป็นที่อยู่อาศัยของเหล่าอมนุษย์ผู้มีบุญ ผู้ซึ่งปกป้องผืนป่านี้มานานแสนนาน การกระทำของพวกเจ้าเป็นการละเมิดกฎแห่งธรรมชาติ และเป็นการนำพามาซึ่งหายนะอันใหญ่หลวง”

ขณะที่พญานาคราชทรงแสดงธรรม เหล่ามนุษย์ก็เริ่มเห็นแสงแห่งปัญญาฉายวาบเข้ามาในใจ พวกเขามองเห็นภาพต้นไม้ที่ล้มระเนระนาด มองเห็นสัตว์น้อยใหญ่ที่ต้องพลัดถิ่น บ้างก็บาดเจ็บล้มตาย

“ดูเถิด!” พญานาคราชทรงชี้ไปยังซากต้นไม้ใหญ่ “นี่คือผลแห่งความโลภของพวกเจ้า! พวกเจ้าคิดว่าจะได้ทรัพย์สินอันมหาศาล แต่แท้จริงแล้ว พวกเจ้ากำลังทำลายสมบัติอันล้ำค่าที่ธรรมชาติมอบให้!”

“พวกเรา… พวกเราผิดไปแล้ว” หัวหน้ามนุษย์กล่าวด้วยเสียงสั่นเครือ เขาก้มลงวางดาบ “พวกเราไม่เคยคิดถึงผลที่จะตามมาเลย”

พญานาคราชทรงพยักพระพักตร์ “เมื่อรู้สำนึกผิด ก็จงกลับไปเถิด และบอกเล่าเรื่องราวนี้แก่คนทั้งหลาย ให้พวกเขาได้ตระหนักถึงความสำคัญของการอนุรักษ์ป่าไม้ และการอยู่ร่วมกับธรรมชาติอย่างสันติ”

เมื่อพญานาคราชตรัสจบ ก็ทรงเหาะกลับสู่บาดาล ทิ้งให้เหล่ามนุษย์ยืนมองตามด้วยความสำนึกผิด พวกเขาเก็บกู้ข้าวของ แล้วเดินทางกลับเมืองด้วยหัวใจที่เต็มไปด้วยความละอาย

นับตั้งแต่วันนั้นเป็นต้นมา เรื่องราวของพญานาคผู้ทรงปัญญาที่มาสั่งสอนเหล่ามนุษย์ให้รู้จักการอนุรักษ์ป่า ก็ได้เล่าขานสืบต่อกันมา ทำให้ผู้คนทั้งหลายเกรงกลัวต่อบาป และหันมาเคารพธรรมชาติมากขึ้น