ප්‍රඥාවන්ත පුප්ඵ මුවා

ප්‍රඥාවන්ත පුප්ඵ මුවා

ඈත අතීතයේ, ඝන වනයකින් පිරි සුවිශාල භූමියක, ධර්මිෂ්ඨ රජෙකුගේ රාජධානියක් පැවතිණි. එම රාජධානියේම, කුරුළු ගී හඬින් හා මල් සුවඳින් පිරුණු අසිරිමත් උද්‍යානයක් විය. ඒ උද්‍යානයේ, පුෂ්පයන්ගෙන් සැදුණු අලංකාර කොණ්ඩයක් සහිත, ඉතා සුන්දර පුප්ඵ නම් මුවෙක් වාසය කළේය. පුප්ඵ මුවා ළාබාල වයසේ පටන්ම අතිශයින් බුද්ධිමත් විය. ඔහු අනෙකුත් මුවන් මෙන් නොව, ආහාර සෙවීමෙන් හා අලසව කාලය ගත කිරීමෙන් පමණක් සෑහීමකට පත් නොවීය. ඔහු නිතරම අවට පරිසරය නිරීක්ෂණය කරමින්, ශාක හා සත්ත්ව ලෝකය පිළිබඳව ගැඹුරු ඥානයක් ලබා ගත්තේය. විශේෂයෙන්ම, ඔහු විවිධ ඖෂධ පැළෑටි හා ඒවායේ ගුණාංග ගැන මනා සිහි නුවණින් යුතුව දැන සිටියේය. ඔහුගේ මෙම ප්‍රඥාව නිසා, ඔහු අනෙකුත් මුවන් අතර අතිශයින් ගෞරවාදරයට පාත්‍ර විය.

දිනක්, රාජධානිය පුරා භයානක රෝගයක් ව්‍යාප්ත විය. මිනිසුන්, සතුන්, කුරුල්ලන් – සියල්ලෝම අසනීප වූහ. රජුගේ සුව සේවකයන්ට හා දක්ෂ වෙදදුරන්ට පවා මෙම රෝගයට පිළියමක් සොයා ගැනීමට නොහැකි විය. රජුගේ දෝතට ගත් ඖෂධ සියල්ල අසාර්ථක විය. රෝගය දිනෙන් දින උත්සන්න වූ අතර, රාජධානියම බියෙන් හා ශෝකයෙන් වැළඳුණි. දිනක්, අසනීපයෙන් සිටි රජුගේ බාල දියණිය, මරණයට ආසන්නව සිටියාය. ඇයගේ දුර්වල ස්වරූපය දුටු රජුගේ සිත කම්පාවට පත් විය. රජුගේ ඇස් කඳුළින් පිරී ගියේය. ඔහු තම සේනාවට අණ දුන්නේ, "යම් කිසිවෙකු හෝ මගේ දියණියට සුවයක් ගෙනෙන ඖෂධයක් සොයා දෙයිද, ඔහුට මාගේ රාජධානියේ අඩක් දායාද කරන බවට දිවුරා පොරොන්දු වෙමි." මෙම ප්‍රකාශය ඇසූ සෑම කෙනෙක්ම, මරණ බියෙන් හා ධන තණ්හාවෙන් පෙළෙමින්, ඖෂධ සෙවීමට නොපැකිලූහ. එහෙත්, කිසිවෙකුටවත් සාර්ථක විය නොහැකි විය. රාජධානියම අඳුරේ ගිලී ගිය බවක් පෙනුනි.

මේ අතර, ඝන වනයේ, පුප්ඵ මුවා ද මෙම රෝගය ගැන දැන සිටියේය. ඔහු මිනිසුන්ගේ දුක දුටුවේය. ඔහුට ද සිය රාජධානියේ සිදුවන ඛේදවාචකය දැනුණි. ඔහුට සිහිපත් වූයේ, වනයේ ගැඹුරුම ගල් ලෙනක් අසල, ඉතා දුර්ලභ ඖෂධ පැළෑටියක් ඇති බවය. එම පැළෑටිය, 'අමරණීය මූල' නමින් හැඳින්වුණු අතර, එය කිසිදු රෝගයකට විසඳුමක් බවට පුරාවෘත තිබිණි. එහෙත්, එම මූලය සොයා ගැනීම අතිශයින් දුෂ්කර විය. එය සඟවා තිබූ ගල් ලෙන, භයානක විෂ ගෝනුන් හා කුරිරු සර්පයන්ගෙන් ආරක්ෂා වී තිබූ අතර, එහි ගමන් මාර්ගය ද ඉතා අඳුරු හා පටු විය. බොහෝ සතුන් එම ස්ථානයට යාමට බිය වූහ. එහෙත්, පුප්ඵ මුවා තීරණය කළේය. තමාගේ ප්‍රඥාව හා ධෛර්යය භාවිතා කර, එම ඖෂධය සොයා ගන්නා බවට. ඔහුට මේ සඳහා අභියෝගය භාර ගැනීමට සිදුවූයේ, තම ඥානයෙන් ජනතාවට උපකාර කිරීමට මිස, රජුගේ ධන තෑග්ගක් බලාපොරොත්තුවෙන් නොවේ. ඔහු තම මිතුරන්, අනෙකුත් මුවන්, අමතා මෙසේ කීවේය: "මිතුරනි, අප රාජධානිය අඳුරේ ගිලී ඇත. අපගේ මව්බිම බේරා ගැනීමට නම්, අප ධෛර්යමත් විය යුතුය. මම අමරණීය මූලය සොයා යාමට තීරණය කර ඇත්තෙමි. මා සමඟ එන අය සිටීද?" බොහෝ මුවන් බියෙන් පසුබට වූහ. එහෙත්, රජුගේ දියණියගේ යහළුවෙකු වූ ඥාණවත් නමින් තවත් මුවෙක්, ඉදිරියට පැමිණියේය. "පුප්ඵ, මම ඔබ සමඟ එමි. අප දෙදෙනා එකට කටයුතු කරමු."

ඔවුන් දෙදෙනා, අඳුරු වනය හරහා ගමන් ඇරඹූහ. විෂ ගෝනුන්ගේ ගුගුම් හඬ හා සර්පයන්ගේ සීරීම ඇසෙද්දී, ඔවුන්ගේ හදවත් ස්ඵන්දනය විය. පුප්ඵ, සිය ඥානයෙන්, විෂ ගෝනුන්ගේ ගමන් මාර්ගය අනාවැකි කියා, ඔවුන්ගෙන් වැළකී ගියේය. ඥාණවත්, සිය ශක්තියෙන්, භයානක සර්පයන්ව පලවා හැරියේය. දුෂ්කර ගමනකින් පසු, ඔවුහු අවසානයේ ගල් ලෙන වෙත ළඟා වූහ. ලෙනට ඇතුළු වන විට, අතිශයින් දුර්ගන්ධයක් හමන්නට විය. අඳුරේ, ඔවුන්ට මඟ පෙන්වූයේ පුප්ඵගේ තියුණු ඇස් හා ඥාණවත්ගේ ශක්තිමත් අඩිපාරයි. ලෙනේ ගැඹුරට යත්ම, විවිධ භයානක සත්ත්වයෝ ඔවුන්ට මඟ අවහිර කළහ. එහෙත්, පුප්ඵගේ ප්‍රඥාවන්ත උපදෙස් හා ඥාණවත්ගේ ධෛර්යය නිසා, ඔවුහු සියල්ලන්ම ජය ගත්හ. අවසානයේ, ගල් ලෙනේ අඳුරුතම කොටසෙහි, දීප්තිමත් ආලෝකයක් විහිදුවන 'අමරණීය මූලය' ඔවුහු දුටුවෝය. එහි ආලෝකය, දුර්වලව සිටි රජුගේ දියණියට ජීවය ලබා දෙන බවක් පෙනුනි.

ඔවුහු 'අමරණීය මූලය' ප්‍රවේශමෙන් ගෙන, රාජධානිය වෙත ආපසු පැමිණියහ. රජුගේ දියණියට එම ඖෂධය ලබා දුන් විට, ඇයගේ මුහුණට සෞඛ්‍ය සම්පන්න වර්ණයන් නැවත පැමිණියේය. ඇය ඇස් විවර කර, පුප්ඵ හා ඥාණවත් දෙස බැලුවාය. රජුගේ සතුටට සීමාවක් නොවීය. ඔහු පුප්ඵ මුවාට හා ඥාණවත් මුවාට ස්තූති කරමින්, රජධානියේ අඩක් ඔවුන්ට දායාද කිරීමට සූදානම් විය. එහෙත්, පුප්ඵ මෙසේ කීවේය: "මහරජ, අපගේ රාජධානිය බේරා ගැනීම අපගේ යුතුකම විය. අපට කිසිදු ත්‍යාගයක් අවශ්‍ය නැත. අපට ඇත්තේ එකම ඉල්ලීමකි - මෙම රෝගය නැවත පැමිණීම වැළැක්වීම සඳහා, අපගේ වනපෙත ආරක්ෂා කරන ලෙසයි." රජු පුප්ඵගේ ධර්මිෂ්ඨකමට හා නුවණට වශී වූයේය. ඔහු වහාම ඝන වනය ආරක්ෂා කරන ලෙසත්, එහි කිසිදු හානියක් සිදු නොවන ලෙසත් අණ දුන්නේය. ඉන්පසු, රජු විසින්, රාජධානියේ සියලුම ජනතාවට, සතුන්ට, කුරුල්ලන්ට 'අමරණීය මූලය' ලබා දී, රෝගයෙන් සුවපත් කළේය. රාජධානිය නැවතත් සතුටින් හා සමෘද්ධියෙන් පිරී ගියේය. පුප්ඵ මුවාගේ ප්‍රඥාව හා ධෛර්යය, සියලු ජීවීන්ට සෙත සැලසීය.