ලෝමස ජාතකය

ලෝමස ජාතකය

ඈත අතීතයේ, සාරවත් භූමියක්, සුවිශාල වනාන්තරයක්, ගංගාවන් ගලා බසිනා මනස්කාන්ත දේශයක, බරණැස් රජු නම් වූ ධර්මිෂ්ඨ රජෙක් රාජ්‍යය කළේය. උන්වහන්සේගේ රාජධානිය සශ්‍රීකත්වයෙන්, සමෘද්ධියෙන් පිරි, දහම් අඬුවලට අනුව මෙහෙයවනු ලැබීය. රජතුමාගේ රාජසභාව ඤාණවන්තයන්ගෙන්, විද්වතුන්ගෙන්, ධර්මශිලී පුද්ගලයන්ගෙන් සපිරිණි. එදිනෙදා රාජකාරී අතුරෙන්, රජතුමාගේ සිත සැනසීම පිණිස, රජුගේ ධර්ම දේශනා සභාව පැවැත්විණි.

එක්තරා දවසක, රජු තම සභාවේදී මෙසේ පැවසීය: "අද අපි කතා කරන්නේ සත්‍යවාදීභාවය නම් වූ ගුණාංගය පිළිබඳවයි. සත්‍යය යනු කුමක්ද? එය කෙසේ රකින්නේද? අසත්‍යයේ විපාක මොනවාද? සත්‍යයෙහි ආනුභාවය කුමක්ද?"

සභාවේ සිටි බමුණෙක්, ලෝමස නම් විය. ඔහු ධර්මයෙහි දැඩි ඇල්මක් දැක්වූ, සත්‍යයෙහි අතිශයින් පිහිටි, බෝධිසත්වයන් වහන්සේගේ අතීත භවයක උපතකි. ලෝමස බමුණා රජුගේ ප්‍රශ්නයට පිළිතුරු දෙමින් මෙසේ පැවසීය:

"මහ රජතුමනි, සත්‍යය යනු කිසි කලෙකත් වෙනස් නොවන, ශ්‍රේෂ්ඨතම ගුණාංගයයි. එය ධර්මයේ මුදුන්මල්කඩයි. අසත්‍යය යනු අඳුරයි, එය මුළාවකි, එය විනාශයකි. සත්‍යයෙහි පිහිටීමෙන් ජීවිතය පාරිශුද්ධ වන අතර, අසත්‍යයෙහි ගිලී යාමෙන් එය කලකෝලහල සහිත එකක් බවට පත්වේ."

රජතුමා ලෝමස බමුණාගේ පිළිතුර ගැන සතුටු වූ අතර, ඔහුගෙන් ඒ පිළිබඳව තවදුරටත් විමසීය. ලෝමස බමුණා තම අතීත භවයක සිදු වූ කතාවක් පවසන්නට පටන්ගත්තේය.

අතීත භවය

බෝධිසත්වයන් වහන්සේ, අතීත භවයක, ලෝමස නම් වූ බමුණෙකු ලෙස උපත ලබා සිටියහ. ඔහු ධර්මධරයෙක්, සත්‍යවාදියෙක්, සමාධිගත චිත්තය ඇති තැනැත්තෙකි. ඔහු ගංගා නදියේ ඉවුරේ, අශෝක වෘක්ෂයක් යට, ගුරු කුටියක වාසය කළේය. ඔහුගේ ගුරු කුටිය අධ්‍යාපනය ලබන්නට එන ශිෂ්‍යයන්ගෙන් පිරි ඉතිරී ගියේය. ලෝමස බමුණා, තම ශිෂ්‍යයන්ට ධර්මය, වෙදකම, තාරකා විද්‍යාව, ගණිතය, සදාචාරය ආදී විෂයන් ඉගැන්නුවේය. ඔහුගේ ඉගැන්වීම් ශාස්ත්‍රීය පමණක් නොව, ආත්මික සංවර්ධනය කෙරෙහිද අවධානය යොමු කළේය.

දිනක්, අසූ රියනක් උසැති, රන්වන් පැහැ ගත්, විශාල ශරීරයකින් යුත්, වෛරස් නම් වූ සර්පයෙක්, ලෝමස බමුණාගේ ගුරු කුටිය අසලට පැමිණියේය. වෛරස් සර්පයා විශාල බඩගින්නකින් පෙළුණු අතර, මිනිස් මස් ආහාරයට ගැනීමට තැත් කළේය. ඔහු ශිෂ්‍යයන්ට භය ගන්වා, ආහාර ලෙස ගැනීමට සූදානම් විය.

ශිෂ්‍යයෝ මහා භීතියට පත් වූහ. ඔවුන් ලෝමස බමුණා වෙත දිව ගොස්, තමන්ට සිදුවෙමින් පවතින අනතුර ගැන පැවසූහ. ලෝමස බමුණා සන්සුන්ව, ධෛර්ය සම්පන්නව, තමාට පහළ වූ බෝධිසත්ව ගුණයෙන් යුතුව, ශිෂ්‍යයන්ට අභය දුන්නේය.

"බිය නොවන්න, මාගේ දරුවෙනි. ධර්මය අප සමග තිබේ. සත්‍යය අපේ ආරක්ෂාවයි. අපි ධෛර්ය සම්පන්නව වෛරස් සර්පයාට මුහුණ දෙමු."

ලෝමස බමුණා, වෛරස් සර්පයා වෙත ගොස්, ගම්භීර ස්වරයෙන් මෙසේ පැවසීය:

"වෛරස්, නුඹ කෙලෙස්වලින් පිරුණු අඳුරු සතෙක්. නුඹේ බඩගින්න අසත්‍යය හා විනාශය කරා නුඹව මෙහෙයවයි. මිනිස් මස් ආහාරයට ගැනීම අධර්මයයි. පාපයයි. නැවතී සිටිමු."

වෛරස් සර්පයා ලෝමස බමුණාගේ ධෛර්ය, සන්සුන්තාව, සත්‍යවාදී ස්වරය අසා ප්‍රතික්ෂේප කළේය. ඔහු ලෝමස බමුණාට තර්ජනය කරමින් මෙසේ පැවසීය:

"මුනිවත රකින්න, බමුණා! මම මිනිස් මස් ආහාරයට ගැනීම නතර නොකරමි. නුඹ ලොකු කරුණු කිය කියා මගේ බඩගින්න නිවා කර නොහැකිය."

ලෝමස බමුණා තම සත්‍යවාදී දෘෂ්ටිය නොහැරියේය. ඔහු වෛරස් සර්පයාට අවවාද කළේය.

"වෛරස්, සත්‍යය නොමැකෙන බලයක්. අසත්‍යය නොපවතින තැනක්. නුඹ අසත්‍යය වෙත යන්න අතර, මම සත්‍යය වෙත සිටිමි. මගේ ශිෂ්‍යයන් මා සමග සිටිති."

වෛරස් සර්පයා ලෝමස බමුණාගේ ධර්ම ප්‍රබලතාව අවබෝධ කර ගත්තේය. බෝධිසත්වයන් වහන්සේගේ සත්‍යවාදී ස්වභාවය වෛරස් සර්පයාගේ කෙලෙස් සොල්වා දැම්මේය. වෛරස් සර්පයා ලෝමස බමුණාගෙන් සමාව ඉල්ලා, තවදුරටත් මිනිස් මස් ආහාරයට නොගන්නා බවත්, අනෙකුත් සතුන් ආහාරයට ගන්නා බවත් පවසමින්, නික්ම ගියේය.

ශිෂ්‍යයෝ ලෝමස බමුණාගේ ධර්ම ප්‍රබලතාව අගය කළහ. ඔවුහු සත්‍යය වෙත පිහිටි ලෝමස බමුණා පසසමින් ගියේය.

බරණැස් රජු ලෝමස බමුණාගේ කතාව අසා සතුටු විය. උන්වහන්සේ ලෝමස බමුණාට බොහෝ ස්තුති කළේය. රජු තවදුරටත් සභාව අමතමින් පැවසීය:

"අද අපි කතා කළ සත්‍යවාදීභාවය යනු එවැනි බලයක් ඇති ගුණාංගයක්. අපි එය අප ජීවිත සඳහා ආදර්ශ කර ගනිමු."

එතැන් පටන් බරණැස් රජු සදා සත්‍යය වෙත පිහිටියේය. ඔහුගේ රාජධානිය සමෘද්ධියෙන්, සාමයෙන් පිරි ගියේය.

කඨින ධර්ම දේශනා

බෝධිසත්වයන් වහන්සේ ලෝමස බමුණා ලෙස උපත ලබා සිටි කතාව අවසානයේ, බුදුරජාණන් වහන්සේ සභාව අමතමින් පැවසුවේ ය:

"අතීතයේ ලෝමස බමුණා වූයේ මාය. අද තම සත්‍යවාදී ගුණයෙන් සත්වයින් රැක ගත්තේය. එබැවින්, සත්‍යය යනු ශ්‍රේෂ්ඨතම ගුණාංගය. එය අප සියළු කෙලෙස් සොල්වා දමා, නිවන් මාර්ගය අපට පෙන්වා දෙයි."

කඨින ධර්ම දේශනා

සත්‍යවාදීභාවය නම් ගුණාංගය අවබෝධ කර ගැනීම.

බාරතීම පෙඞ්ඞ්

සත්‍යවාදී බාරතීම.