කපුටාගේ ත්‍යාගශීලී බව

කපුටාගේ ත්‍යාගශීලී බව

පුරාණ රජ දවසක්, ඈත පෙරදිග දේශයක, ඝන කැලෑවක් මැද, ගං ඉවුරක් අසල, ගල් ලෙන් රැසක් පිහිටි කඳුපෙළක් තිබුණි. ඒ කඳුපෙළේ, ගල් ලෙනක, බෝසත් කපුටෙක් උපත ලැබීය. ඒ කපුටා, සියලු සතුන් අතර ත්‍යාගශීලී බවින්, දයාවෙන්, කරුණාවෙන් පිරිපුන් එකෙක් විය. ඔහුගේ සිරුර කළු පැහැයෙන් දිදුලන අතර, ඇස් දෙක තරු මෙන් බැබළුණි. ඔහු උපතේ සිටම, තමාට ලැබෙන සෑම දෙයක්ම අන් අයට බෙදා දීමේ මහත් සතුටක් ලැබීය.

දවසක්, ඒ ඝන කැලෑවේ, දැඩි නියඟයක් ඇති විය. ගංගා, ඇළ දොළ සිඳී ගිය අතර, ගස් කොළන් සියල්ල වියළී ගියේය. සතුන් සියලු දෙනාම, ජලය සොයා යාමට නොහැකිව, පිපාසාවෙන් පෙළෙන්නට වූහ. කුරුල්ලන්, ක්ෂීරපායින්, උරගයින් – සියලු දෙනාම දුකින්, කලකිරීමෙන් පසුවූහ.

බෝසත් කපුටා, මේ දුක දැක, තදින්ම සංවේදී විය. ඔහු තමාගේ ගල් ලෙනෙන් පිටතට පැමිණ, වියළී ගිය ගං ඉවුර අසල සිට, දුකින් සිටින සෙසු සතුන් දෙස බැලුවේය. ඔහුගේ හදවත දුකින් පිරී ගියේය.

“අහෝ, මේ සතුන් කොතරම් දුකෙන්ද! මේ නියඟය නිසා ඔවුන්ට ජලය සොයා ගැනීමටවත් බැරිය. මට ඔවුන්ට උදව් කිරීමට කුමක් කළ හැකිද?” බෝසත් කපුටා කල්පනා කළේය.

ඔහු, කඳු මුදුනට පියාඹා ගොස්, ඈත දෙස බැලුවේය. දුර ඈත, අහසේ, කළු පැහැති වළාකුළු කිහිපයක් පෙනුනි. ඔහුට බලාපොරොත්තුවේ රැස් පැන නැගුනි.

“ඒ වළාකුළු සමහර විට වර්ෂාව ගෙන එනු ඇත. මම ඒවා වෙත පියාඹා ගොස්, ඒවායින් ජලය ලබා ගෙන, මගේ සෙසු සහෝදරයන්ට ගෙනැවිත් දිය යුතුයි.” ඔහු තීරණය කළේය.

බෝසත් කපුටා, සියලු ශක්තිය එක් කරගෙන, බලවත් ලෙස පියාඹන්නට විය. සුළඟට එරෙහිව, වර්ෂාව සොයා, ඔහු අඛණ්ඩව පියාඹා ගියේය. ඔහුගේ පියාපත් වෙහෙසට පත් වුවද, ඔහුගේ සංකල්පය ශක්තිමත්ව පැවතුණි.

වෙහෙස මහන්සි වී පියාඹා, ඔහු අවසානයේ ඒ වළාකුළු ළඟට ළඟා විය. ඔහු දුටුවේ, ඒ වළාකුළු, විශාල ජලයෙන් පිරී ඇති බවයි.

“අහෝ, වාසනාවන්තයි!” ඔහු සතුටින් කෑ ගැසුවේය.

ඔහු, වළාකුළක් වෙත ළඟා වී, සිය මුඛයෙන් ජලය රැස් කර ගත්තේය. ඔහුගේ මුඛය ජලයෙන් පිරී ගියේය. ඔහු, තමාගේම පිපාසාව අමතක කර, වහාම ගමට පියාඹා ආවේය.

ගමට පැමිණි විට, සතුන් සියලු දෙනාම, අන්ධකාරයේ ගිලී, විකල්පයකින් තොරව සිටියහ. බෝසත් කපුටා, ඔවුන් දැක, කම්පාව ළඟා කර ගත්තේය.

“සහෝදරයන්නි! බිය නොවන්න! මම ඔබට ජලය ගෙනැවිත් තිබෙනවා!” ඔහු කෑ ගැසුවේය.

ඔහු, සිය මුඛයේ තිබූ ජලය, අධික පිපාසාවෙන් සිටි කුඩා පැටවුන්, මහලු සතුන්, සහ දුර්වල වූ අය මතට වර්ෂාව මෙන් වැස්සුවේය. සතුන්, ජීවය ලැබූවාක් මෙන්, සතුටින් ජලය පානය කළහ.

“ස්තූතියි, කපුටා! ඔබ අපගේ ජීවිතය බේරා දුන්නා!” සතුන් කෘතඥතාවයෙන් කීහ.

බෝසත් කපුටා, සතුටින්, සන්තෘප්තියෙන් පිරී ගියේය. ඔහු, තමාගේම වෙහෙස, තමාගේම පිපාසාව අමතක කළේය. ඔහු නැවතත් වළාකුළු වෙත පියාඹා ගොස්, ජලය රැගෙන ආවේය. ඔහු, අඛණ්ඩව, නැවත නැවතත්, සතුන් සියලු දෙනාටම ජලය ලබා දුන්නේය.

ඔහු, අවසානයේ, අන්තිම බිඳුව දක්වාම, ජලය බෙදා දුන්නේය. ඔහු, සම්පූර්ණයෙන්ම වෙහෙසට පත් වුවද, ඔහුගේ හදවත සතුටින් පිරී තිබුණි.

“ඔබ, අපට අනුකම්පා කළ, අපට උපකාර කළ, සැබෑ ත්‍යාගශීලී කෙනෙක්!” සතුන් පවසමින්, ඔහු වටා රොක් වූහ.

ඔහු, බලවත් වෙහෙස නිසා, සන්සුන්ව, ප්‍රීතියෙන්, නිර්මල සිතින්, සිය ගල් ලෙන වෙත පියාඹා ගියේය. ඔහුගේ හදවත සන්සුන්ව, ප්‍රීතියෙන්, නිර්මල සිතින් පිරී තිබුණි.

පසුව, අහසින් වර්ෂාව ඇද හැලෙන්නට විය. ගංඟා, ඇළ දොළ නැවතත් පිරී ගියේය. කැලෑව නැවතත් හරිත පැහැයෙන් දිදුලන්නට විය. සියලු සතුන්, ජලය ලැබීමෙන්, සතුටින්, ප්‍රීතියෙන් පසුවූහ.

බෝසත් කපුටා, සියලු සතුන්ගේ කෘතඥතාව, ඔවුන්ගේ ආශිර්වාදය ලැබීමෙන්, සන්තෘප්තියෙන් පිරී ගියේය. ඔහු, තමාගේ ත්‍යාගශීලී බව, තමාගේ දයාව, තමාගේ කරුණාව නිසා, මහත් සතුටක් ලැබීය.

මේ සිද්ධියෙන් පසුව, ඒ කැලෑවේ, කපුටාගේ ත්‍යාගශීලී බව, ඔහුගේ දයාව, ඔහුගේ කරුණාව ගැන, සියලු සතුන් කතා කළහ. ඔහු, සැබෑ ත්‍යාගශීලී බවේ ආදර්ශයක් විය.

බෝසත් කපුටා, සියලු සතුන් සංවේදී කරමින්, ඔවුන්ට ආලෝකය දැක්වීය. ඔහු, අන් අයට උපකාර කිරීම, තමාගේ අසල්වැසියන්ට දයාව දැක්වීම, සැබෑ සතුට බව, ඔප්පු කළේය.

බුදුරජාණන් වහන්සේ

“මහණෙනි, ඒ කපුටා, ඒ කාලයේ, මාගේම පෙර ආත්ම භාවයක් විය. මාගේ ත්‍යාගශීලී බව, මාගේ දයාව, මාගේ කරුණාව, ඒ අයුරින්ම, සියලු සත්වයා උදෙසා පවතී.”

කර්තව්‍යය

අනුන්ගේ දුක දැක, ඔවුන්ට උපකාර කිරීමට සිතීම, තමාගේම දුක අමතක කර, අනුන්ට සේවය කිරීම, සැබෑ ත්‍යාගශීලී බවයි.

බාරමය

දෙව්දත් බාරමය

නිගමනය

මෙම කථාව, ත්‍යාගශීලී බවේ මහත්කම, දයාවේ බලය, කරුණාවේ වැදගත්කම පෙන්වා දෙයි. බෝසත් කපුටා, සියලු සත්වයා උදෙසා තමාගේම ලබා දුන්නේය. එය, සැබෑ බෞද්ධ ආධ්‍යාත්මික ගමනෙහි අවශ්‍ය ගුණය.