ကုက္ကုရ (Kukkura Jataka)

ခွေး ဇာတ်တော် (The Dog Jataka)

ဤဇာတ်တော်သည် ဘုရားလောင်း ကိုယ်တော်မြတ်သည် ခွေးအဖြစ်သို့ရောက်ခဲ့၍ အလွန်မွန်မြတ်သော မေတ္တာတရားကို ပြသခဲ့သော အကြောင်းကို ဟောကြားတော်မူပါသည်။

ရှေးရှေးတုန်းက သာသနာတော်ထွန်းကားခြင်းမရှိသေးသော ကာလ၌ အလောင်းအလျာ်ဘုရားသခင်သည် ခွေးမျိုးဖြစ်၍ တောအုပ်တစ်ခု၌ နေထိုင်တော်မူပါသည်။ ထိုခွေးသည် အလွန်သန့်ရှင်းစင်ကြယ်၍ သစ္စာတရားကို အလေးအမြတ်ပြုတတ်သော ခွေးဖြစ်ပါသည်။ နဂိုကတည်းက မေတ္တာစိတ်ပြင်းပြင်း ရှိတော်မူသောကြောင့် မည်သူ့ကိုမျှ မည်သည့်အခါမျှ မကောင်းသတင်း မပြုခဲ့။ အမြဲတမ်း သနားညှာတာတတ်၏။

ထိုတောအုပ်အနီးတွင် မြို့တစ်မြို့ရှိသည်။ ထိုမြို့သူမြို့သားတို့သည် အလွန်ချမ်းသာကြွယ်ဝကြသော်လည်း စိတ်နှလုံးမူကား ကြမ်းတမ်းလှသည်။ မည်သူ့ကိုမျှ မေတ္တာမထား။ အချင်းချင်းပင် သနားကြင်နာတတ်ကြသည် မဟုတ်။ အလွန်မိုက်မဲကြသည်။

ထိုမြို့၏ အနီးနားတွင်ပင် အလွန်လှပသော ရေကန်ကြီးတစ်ကန်ရှိသည်။ ထိုရေကန်ကြီး၏ ရေသည် စင်ကြယ်သန့်ရှင်းလှသည်။ ထိုရေကန်အနီးတွင်ပင် အလောင်းအလျာ်ဘုရားသခင် ခွေးအဖြစ်ဖြင့် နေထိုင်တော်မူသည်။

တစ်နေ့သောအခါ ထိုမြို့မှ ကုန်သည်တစ်ဦးသည် မူးယစ်ဆေးကို သုံးဆောင်ပြီး လှည့်လည်နေသည်။ မူးနေသောကြောင့် လမ်းမှား၍ ထိုတောအုပ်ထဲသို့ ရောက်သွားသည်။ လမ်းပျောက်သွားသော ကုန်သည်သည် စိုးရိမ်ထိတ်လန့်စွာဖြင့် ပတ်ဝန်းကျင်ကို ကြည့်ရှုသည်။ ရုတ်တရက် သူသည် ရေကန်ကြီးတစ်ခုကို တွေ့ရသည်။ ရေကန်၏ အလှကို မြင်သောအခါ သူ၏ မူးဝေခြင်းသည် အနည်းငယ် သက်သာသွားသည်။

“အို… ဒါ ရေကန်ကြီးပဲ။ ရေကလည်း သန့်ရှင်းစင်ကြယ်လှချည်လား။ ရေသောက်လိုက်မှပဲ” ဟုဆိုကာ ရေကန်သို့ ကပ်သွားသည်။

သူသည် ရေကန်အနီးသို့ ရောက်သောအခါ အလောင်းအလျာ်ဘုရားသခင် ခွေးအဖြစ်ကို တွေ့ရသည်။ ထိုခွေးသည် အလွန်ဖြူစင်သော အမွေးများနှင့် ပြည့်စုံသည်။ မျက်လုံးများသည် အလွန်တောက်ပသည်။ ကြည့်လိုက်လျှင် မေတ္တာရိပ်ထင်သည်။

ကုန်သည်သည် ခွေးကို မြင်သောအခါ အနည်းငယ် အံ့သြသွားသည်။ “အမလေး… ခွေးတစ်ကောင်ပဲ။ ဒီလို တောအုပ်ကြီးထဲမှာ ဘယ်သူ့ခွေးလဲ မသိဘူး။”

ထိုအခါ အလောင်းအလျာ်ဘုရားသခင် ခွေးသည် ကုန်သည်ကို မြင်သောအခါ သူ့ထံသို့ ပြေးလာသည်။ သို့သော် ကုန်သည်ကို မကိုက်၊ မဟောက်။ အမြီးကို လှုပ်၍ သခင်ကို ကြိုဆိုသကဲ့သို့ ပြုမူသည်။

“အို… ခွေးလေး… မင်းက ငါ့ကို ကြိုဆိုနေတာလား။ ငါတော့ ဒီတောထဲမှာ လမ်းပျောက်နေတာ။”

ကုန်သည်သည် ခွေး၏ အပြုအမူကို မြင်သောအခါ အံ့သြမှင်သက်သွားသည်။ “ဒီခွေးက သိပ်ဖော်ရွေတာပဲ။ ငါ့ကို မကြောက်ဘူး။”

ထိုအခါ အလောင်းအလျာ်ဘုရားသခင် ခွေးသည် ကုန်သည်ကို ကြည့်၍ “အရှင်… စိုးရိမ်တော် မပြုပါနှင့်။ ကျွန်ုပ် မင်းကို ကူညီပါမည်။” ဟု စိတ်ထဲမှ မြွက်ကြားလိုက်သည်။

ကုန်သည်သည် ခွေး၏ စကားကို မကြားသော်လည်း ခွေး၏ မျက်လုံးများထဲမှ အလွန်အေးချမ်းသော အကြည့်ကို တွေ့ရသည်။ ခွေးသည် ကုန်သည်၏ ရှေ့မှ သွား၍ လမ်းကို ပြသပေးသည်။

“အို… ခွေးလေး… မင်းက ငါ့ကို မြို့ကို ပြန်ပို့ပေးမှာလား။”

ခွေးသည် ခေါင်းကို အသာညိတ်၍ ကုန်သည်၏ ရှေ့မှ သွားနေသည်။ ကုန်သည်သည် ခွေးနောက်သို့ လိုက်သွားသည်။ ခွေးသည် လမ်းမှန်ကို သိဟန်တူသည်။ တောအုပ်ထဲမှ ထွက်၍ မြို့၏ အပြင်ဘက်သို့ ရောက်အောင် လမ်းပြသည်။

ကုန်သည်သည် မြို့ကို မြင်သောအခါ ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ဖြစ်သွားသည်။ “အောင်မယ်လေး… ငါ့မြို့ကို ပြန်ရောက်ပြီ။ ဒီခွေးလေးကြောင့်ပဲ။”

ကုန်သည်သည် ခွေးကို ကျေးဇူးတင်စကား ပြောရန် ပြင်သည်။ သို့သော် ခွေးသည် ကုန်သည်ကို မစောင့်။ ခွေးသည် ကုန်သည် မြို့ထဲသို့ ဝင်သည်ကို မြင်သောအခါ တောထဲသို့ ပြန်လှည့်သွားသည်။

“အမလေး… ငါ့ကို ထားခဲ့တာပဲ။ ဘာလို့လဲ။”

ကုန်သည်သည် အိမ်သို့ ပြန်ရောက်သောအခါ သူ၏ မိန်းမနှင့် ကလေးများကို တွေ့ရသည်။ သူသည် သူ၏ အဖြစ်အပျက်ကို ပြန်လည် ပြောပြသည်။ အထူးသဖြင့် ခွေးတစ်ကောင်က သူ့ကို ကယ်တင်ခဲ့ကြောင်းကို အလေးအမြတ်ထား၍ ပြောပြသည်။

“ဒီခွေးလေးက အလွန်မွန်မြတ်တဲ့ ခွေးပဲ။ ငါ့ကို လမ်းမှားကနေ ကယ်တင်ပေးခဲ့တယ်။”

မြို့သူမြို့သားတို့သည် ကုန်သည်၏ စကားကို ကြားသောအခါ အလွန်အံ့သြကြသည်။ “ခွေးတစ်ကောင်က လူကို ကယ်တင်တယ် ဟုတ်လား။ ခွေးတွေက ကြမ်းတမ်းတာပဲလေ။”

ထိုနေ့မှစ၍ မြို့သူမြို့သားတို့သည် ထိုခွေးအကြောင်းကို ပြောဆိုကြသည်။ အချို့ကတော့ မယုံကြ။ အချို့ကတော့ အံ့သြကြသည်။

နောက်တစ်နေ့တွင် ထိုမြို့မှ ပန်းသည်တစ်ဦးသည် ပန်းရောင်းရန် ထွက်လာသည်။ သူသည်လည်း လမ်းမှား၍ တောအုပ်ထဲသို့ ရောက်သွားသည်။ သူသည်လည်း ထိုရေကန်အနီးသို့ ရောက်သည်။ သူသည်လည်း အလောင်းအလျာ်ဘုရားသခင် ခွေးကို တွေ့ရသည်။

ပန်းသည်သည် ခွေးကို မြင်သောအခါ အနည်းငယ် စိုးရိမ်သည်။ “အမလေး… ခွေးကြီးပဲ။ ငါ့ကို ကိုက်ပါ့မလား။”

အလောင်းအလျာ်ဘုရားသခင် ခွေးသည် ပန်းသည်ကို မြင်သောအခါ အရင်က ကုန်သည်ကို ပြုမူသကဲ့သို့ ပြုမူသည်။ မကိုက်၊ မဟောက်။ အမြီးကို လှုပ်၍ ဖော်ရွေစွာ ကြိုဆိုသည်။

“အရှင်… စိုးရိမ်တော် မပြုပါနှင့်။ ကျွန်ုပ် မင်းကို ကူညီပါမည်။” ဟု စိတ်ထဲမှ မြွက်ကြားသည်။

ပန်းသည်သည် ခွေး၏ အပြုအမူကို မြင်သောအခါ သတ္တိရှိလာသည်။ “အို… ခွေးလေး… မင်းက ငါ့ကို မြို့ကို ပြန်ပို့ပေးမှာလား။”

ခွေးသည် ပန်းသည်၏ ရှေ့မှ သွား၍ လမ်းကို ပြသပေးသည်။ ပန်းသည်သည် ခွေးနောက်သို့ လိုက်သွားသည်။ မကြာမီ မြို့သို့ ရောက်သည်။

ပန်းသည်သည် မြို့သူမြို့သားတို့ကို သူ၏ အဖြစ်အပျက်ကို ပြန်လည် ပြောပြသည်။ ထိုအခါ လူအများတို့သည် အံ့သြကြသည်။

“ဒီခွေးက တကယ့်ကို ထူးဆန်းတဲ့ ခွေးပဲ။”

“ဟုတ်တယ်… အရင်က ကုန်သည်ကြီးလည်း ဒီခွေးအကြောင်းကို ပြောခဲ့သေးတယ်.”

“အဲဒါဆိုရင် ဒီခွေးက ကယ်တင်ရှင် ခွေးပဲနေမှာပေါ့။”

ထိုနေ့မှစ၍ ထိုခွေးကို “ကယ်တင်ရှင် ခွေး” ဟု တင်စားကြသည်။ သို့သော် မြို့သူမြို့သားတို့သည် ခွေးကို မည်သို့ ကျေးဇူးဆပ်ရမည်ကို မသိကြ။ သူတို့သည် အလွန်မိုက်မဲကြသည်။

တစ်နေ့သောအခါ ထိုမြို့မှ ကုန်သည်အုပ်တစ်စုသည် မြို့၏ အပြင်ဘက်တွင် စခန်းချကြသည်။ သူတို့သည် မီးမွေး၍ ထမင်းချက်စားကြသည်။ ကုန်သည်အုပ်ထဲတွင် ပညာတတ်သူတစ်ဦးရှိသည်။ သူသည် ခွေးအကြောင်းကို ကြားဖူးသည်။

“ငါ ကြားဖူးတယ်။ ဒီတောထဲမှာ ထူးဆန်းတဲ့ ခွေးတစ်ကောင်ရှိတယ်။ သူက လမ်းပျောက်သူတွေကို ကယ်တင်ပေးတယ်။”

“ဟုတ်လား… ဒါဆိုရင် ငါတို့ သွားရှာကြည့်ရအောင်။”

“ဘာလို့လဲ။”

“ငါတို့ သူ့ကို ဖမ်းပြီး မြို့ကို ခေါ်သွားမယ်။ မြို့သူမြို့သားတွေက သူ့ကို ကြည်ညိုကြလိမ့်မယ်။ ငါတို့လည်း ဂုဏ်တက်မယ်။”

ထိုသို့ ပြောဆိုပြီး ကုန်သည်အုပ်သည် ခွေးကို ရှာဖွေရန် ထွက်လာသည်။ သူတို့သည် ရေကန်အနီးသို့ ရောက်သောအခါ အလောင်းအလျာ်ဘုရားသခင် ခွေးကို တွေ့ရသည်။

“ဟေ့… ခွေးလေး… မင်းက ဒီမှာဘာလုပ်နေလဲ။”

အလောင်းအလျာ်ဘုရားသခင် ခွေးသည် ကုန်သည်တို့ကို မြင်သောအခါ သာမန်ခွေးများကဲ့သို့ စိုးရိမ်ခြင်း မရှိ။ သူသည် မေတ္တာစိတ်ဖြင့် ကုန်သည်တို့ကို ကြည့်သည်။

“အရှင်တို့… ကျွန်ုပ် အား လမ်းပြရန် ခေါ်ဆောင်သွားပါမည်။” ဟု စိတ်ထဲမှ မြွက်ကြားသည်။

ကုန်သည်တို့သည် ခွေးကို ဖမ်းရန် ကြိုးစားသည်။ သို့သော် ခွေးသည် သူတို့ကို မခွာ။ ကုန်သည်တို့သည် ပို၍ အင်အားသုံးကြသည်။ ခွေးသည် အတင်းအကျပ် ဖမ်းဆီးခြင်းကို မလိုလား။ သို့သော် သူသည် အားမတန်၍ ဖမ်းဆီးခြင်း ခံရသည်။

ကုန်သည်တို့သည် ခွေးကို မြို့သို့ ခေါ်ဆောင်သွားသည်။ မြို့သူမြို့သားတို့သည် ခွေးကို မြင်သောအခါ အလွန်ဝမ်းမြောက်ကြသည်။

“အို… ဒါပဲ။ ကယ်တင်ရှင် ခွေးပဲ။”

“သူ့ကို ငါတို့ ကောင်းကောင်းမွန်မွန် ဆက်ဆံရမယ်။”

မြို့သူမြို့သားတို့သည် ခွေးကို မြို့လယ်ခေါင်တွင် ထား၍ မုန်၊ ရေတို့ကို ကျွေးမွေးကြသည်။ ခွေးသည် မြို့သူမြို့သားတို့၏ မေတ္တာကို ခံရသော်လည်း သူ၏ စိတ်ထဲမှကား တောအုပ်ကို သတိရနေသည်။ သူသည် တောအုပ်၏ လွတ်လပ်မှုကို လိုလားသည်။

တစ်နေ့သောအခါ မြို့သူမြို့သားတို့သည် အလွန်မိုက်မဲသော အကြံတစ်ခုကို ပြုလုပ်ကြသည်။ သူတို့သည် မြို့ကို ပို၍ ကာကွယ်ရန်နှင့် ပို၍ လှပစေရန် ဟုဆိုကာ ခွေးကို မြို့တံခါးဝတွင် ထား၍ မောင်းတံရှည်ကြီးများနှင့် ရိုက်နှက်ကြသည်။

“ဒီခွေးက ငါတို့ မြို့ကို စောင့်ရှောက်ရမယ်။”

“သူ့ကို အစေခံအဖြစ် သုံးရမယ်။”

“သူ့ကို ဒီမှာပဲ ထား။ ဘယ်မှ မသွားစေနဲ့။”

အလောင်းအလျာ်ဘုရားသခင် ခွေးသည် အလွန်အမင်း နာကျင်စွာဖြင့် အော်ဟစ်သည်။ သို့သော် သူသည် မြို့သူမြို့သားတို့ကို မုန်းတီးခြင်း မရှိ။ သူ၏ မေတ္တာစိတ်ကား မလျော့ပါ။

“အို… သူတို့ အလွန်မိုက်မဲကြတယ်။ သူတို့ နားမလည်ကြဘူး။” ဟု စိတ်ထဲမှ ငိုရှိုက်သည်။

ခွေးသည် မြို့တံခါးဝတွင် အနာတရနှင့် လဲလျောင်းနေသည်။ သူ၏ အမွေးများသည် သွေးများဖြင့် စွန်းထင်းနေသည်။ သူ၏ မျက်လုံးများသည် မှောင်မဲနေသည်။

ထိုအခါတွင်ပင် မြို့အပြင်ဘက်မှ လူတစ်စုသည် မြို့ကို တိုက်ခိုက်ရန် လာကြသည်။ သူတို့သည် မြို့တံခါးကို မင်းခွင့်မရှိဘဲ ဝင်ရန် ကြိုးစားကြသည်။

မြို့သူမြို့သားတို့သည် ထိတ်လန့်ကြသည်။ သူတို့သည် ခွေးကို မေ့လျော့သွားကြသည်။

“အမလေး… ရန်သူတွေ ရောက်လာပြီ။”

“ငါတို့ ဘာလုပ်ရမလဲ။”

“တံခါးကို ပိတ်ပိတ်။”

ထိုအခါ အလောင်းအလျာ်ဘုရားသခင် ခွေးသည် သူ၏ ခန္ဓာကိုယ်ကို အတင်းအကျပ် ဆွဲခေါ်၍ မြို့တံခါးဝသို့ သွားသည်။ သူသည် အလွန်နာကျင်နေသော်လည်း မြို့သူမြို့သားတို့ကို ကယ်တင်ရန် ကြိုးစားသည်။

ခွေးသည် ရန်သူတို့၏ ရှေ့မှ ရပ်၍ ဟောင်သည်။ သူ၏ ဟောင်သံသည် အလွန်ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသည်။ ရန်သူတို့သည် ခွေးကို မြင်သောအခါ အနည်းငယ် တုန်လှုပ်ကြသည်။

“ဟိုမှာ… ခွေးကြီးပဲ။”

“အရမ်းကြောက်စရာကောင်းတာပဲ။”

“ငါတို့ မတိုက်ခိုက်သင့်ဘူး။”

ရန်သူတို့သည် ခွေးကို အကြောက်တရားဖြင့် မြို့ကို တိုက်ခိုက်ရန် စွန့်လွှတ်ကြသည်။ သူတို့သည် ထွက်ပြေးကြသည်။

မြို့သူမြို့သားတို့သည် ရန်သူတို့ ထွက်ပြေးသွားသည်ကို မြင်သောအခါ ဝမ်းမြောက်ကြသည်။ သို့သော် သူတို့သည် သူတို့၏ အပြုအမူကို ပြန်လည် သတိရကြသည်။ သူတို့သည် ခွေးကို မည်သို့ ပြုမူခဲ့သည်ကို နောင်တရကြသည်။

“အို… ငါတို့ မှားသွားပြီ။”

“ငါတို့ ခွေးကို ဘယ်လို ဆက်ဆံခဲ့လဲ။”

“သူက ငါတို့ကို ကယ်တင်ခဲ့တယ်။”

မြို့သူမြို့သားတို့သည် ခွေးထံသို့ ပြေးလာကြသည်။ သူတို့သည် ခွေးကို ပွေ့ဖက်၍ ငိုကြသည်။

“အို… မင်းကို ငါတို့ မတရား လုပ်ခဲ့တယ်။ မင်းကို တောင်းပန်ပါတယ်။”

အလောင်းအလျာ်ဘုရားသခင် ခွေးသည် သူ၏ အသက်ကို စွန့်လွှတ်ခါနီးပြီ ဖြစ်သည်။ သူသည် မြို့သူမြို့သားတို့ကို ကြည့်၍ မေတ္တာစိတ်ဖြင့် ပြုံးသည်။

“အရှင်တို့… ကျွန်ုပ် ၏ မေတ္တာကား မည်သည့်အခါမျှ မလျော့ပါ။ ကျွန်ုပ် ၏ ဘဝကား အဆုံးသတ် တော့မည်။ သို့သော် ကျွန်ုပ် ၏ မေတ္တာတရားကား အမြဲ တည်ရှိနေပါလိမ့်မည်။”

ထို့နောက် အလောင်းအလျာ်ဘုရားသခင် ခွေးသည် သူ၏ အသက်ကို စွန့်လွှတ်တော်မူသည်။

နိဂုံး

မေတ္တာတရားသည် မည်သည့်အရာကို မဆို ကျော်လွန်နိုင်ပါသည်။ အတ္တကို စွန့်၍ သူတစ်ပါးကို ကူညီခြင်းသည် အမြင့်ဆုံးသော မေတ္တာတရား ဖြစ်ပါသည်။ အမှန်တရားကို နားမလည်သူများအား မေတ္တာတရားဖြင့် ပြန်လည် ချဉ်းကပ်ရမည်။

ပါရမီ

မေတ္တာပါရမီ