ပဒုမ္မ (Paduma Jataka)

ပဒုမ္မဇာတ်တော် (The Paduma Jataka)

ကမ္ဘာလွန် နွေဦး ကာလတစ်ခုတွင်၊ မဂ်ဖိုလ် နိဗ္ဗာန်သို့ ရည်မှန်းလျက် ဘုရားအလောင်းတော် ပဒုမ္မမင်းသားသည် စကြဝဠာကို အုပ်စိုးတော်မူ၏။ ပဒုမ္မမင်းသားကား အလွန်သနားကရုဏာကြီးမားတော်မူပြီး၊ သတ္တဝါအများတို့၏ အကျိုးကို အစဉ်အမြဲ ဆောင်ရွက်တော်မူ၏။ နန်းတော်တွင် မင်းသမီး ပဒုမ္မာဒေဝီ နှင့် အတူ သီတင်းသုံးတော်မူ၏။ ပဒုမ္မာဒေဝီကား လွန်စွာလှပ တင့်တယ်တော်မူပြီး၊ အရည်အချင်း ပြည့်စုံတော်မူ၏။

တစ်နေ့သောအခါ ပဒုမ္မမင်းသားသည် နန်းတော်၏ ပြတင်းပေါက်မှ လျှောက်လှမ်းတော်မူစဉ်၊ ပန်းအိုးတစ်လုံးတွင် ပွင့်လန်းနေသော ပဒုမ္မာပန်း တစ်ပွင့်ကို မြင်တော်မူ၏။ ထိုပန်း၏ ရနံ့သင်းပျံ့မွှေးကြိုင်ခြင်းကြောင့် မင်းသားသည် စိတ်တော်မှာ အလွန်ကြည်နူးတော်မူ၏။ ပဒုမ္မာပန်းကား မင်းသား၏ စိတ်တော်ကို ဖမ်းစားနိုင်ခဲ့၏။ မင်းသားသည် ပန်းကို ကြည့်ရှုတော်မူရင်း၊ “ဤပဒုမ္မာပန်းကား အလွန်လှပသကဲ့သို့၊ ငါ၏ မောင်းမတော် ပဒုမ္မာဒေဝီကား အလွန်လှပတော်မူ၏။ ဤပန်း၏ ရနံ့ကား အလွန်မွှေးကြိုင်သကဲ့သို့၊ ပဒုမ္မာဒေဝီ၏ အသံကား အလွန်ချိုမြိန်တော်မူ၏။” ဟု တွေးတော်မူ၏။

ထိုနေ့မှစ၍ ပဒုမ္မမင်းသားသည် ပဒုမ္မာပန်းကို အလွန်ချစ်မြတ်နိုးတော်မူ၏။ နေ့စဉ်နန်းတော်သို့ ရောက်အောင် ပန်းကို စောင့်ရှောက်တော်မူပြီး၊ ပန်းကို မြင်တော်မူတိုင်း စိတ်တော်မှာ မွေ့လျော်တော်မူ၏။ ပဒုမ္မာဒေဝီကား မင်းသား၏ အပြုအမူကို မြင်တော်မူပြီး၊ “အရှင်မင်းကြီး အကျွန်မကို အလွန်ချစ်မြတ်နိုးတော်မူပါသည်၊ ထို့ကြောင့် ပဒုမ္မာပန်းကို အစွဲအလမ်းကြီးစွာ ကြည့်ရှုတော်မူသည် ဖြစ်လိမ့်မည်။” ဟု တွေးတော်မူ၏။

အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ပဒုမ္မာပန်းကား ပွင့်ဖတ်များ ကြွေကျကာ ညှိုးနွမ်းလာလေ၏။ ပဒုမ္မမင်းသားကား ပန်းညှိုးနွမ်းခြင်းကို မြင်တော်မူပြီး အလွန်ဝမ်းနည်းတော်မူ၏။ “အမေ့… ငါ၏ အသည်းနင့်ပဒုမ္မာပန်းကား ညှိုးနွမ်းတော့မည်တကား။ ငါကား အလွန်ဝမ်းနည်း ပူဆွေးရလေပြီ။” ဟု အကြိမ်ကြိမ် ရေရွတ်တော်မူ၏။

ပဒုမ္မာဒေဝီကား မင်းသား၏ ဝမ်းနည်းမှုကို အလွန်စိတ်မကောင်းတော်မူ၏။ “အရှင်မင်းကြီး အကျွန်မကို အလွန်ချစ်တော်မူသည် မဟုတ်ပါလော၊ အကျွန်မကား အရှင်မင်းကြီး၏ ဝမ်းနည်းမှုကို မြင်ရသည်နှင့် အလွန်စိတ်ထိခိုက်ရပါ၏။ အကျွန်မ အနေနှင့် အရှင်မင်းကြီး၏ စိတ်ကို ပြန်လည် ပျော်ရွှင်စေရန် အလို့ငှာ ဘာကိုမဆို ပြုလုပ်ပေးရပါမည်။” ဟု မင်းသားအား လျှောက်ထားတော်မူ၏။

ပဒုမ္မမင်းသားကား ပဒုမ္မာဒေဝီ၏ စကားကို ကြားတော်မူပြီး၊ “အို- ပဒုမ္မာဒေဝီ… ငါကား ဤပဒုမ္မာပန်းကို အလွန်မြတ်နိုး၏။ ဤပန်းကား ညှိုးနွမ်းတော့မည်။ ငါကား ဤပန်းကဲ့သို့ပင် လောကီအရာအားလုံးကား တည်မြဲခြင်းမရှိ၊ အနိစ္စသဘောရှိကြောင်းကို သတိရမိ၏။” ဟု မိန့်တော်မူ၏။

ပဒုမ္မာဒေဝီကား မင်းသား၏ စကားကို နားထောင်တော်မူပြီး၊ “အရှင်မင်းကြီး… သို့ဖြစ်လျှင် ကျွန်မ အနေနှင့် အရှင်မင်းကြီး၏ အကျိုးငှာ မည်သို့ ဆောင်ရွက်ပေးရပါမည်နည်း။” ဟု မေးတော်မူ၏။

ပဒုမ္မမင်းသားကား ပဒုမ္မာဒေဝီအား ကြည့်ရှုတော်မူပြီး၊ “အို- ပဒုမ္မာဒေဝီ… ငါကား တရားကို အလွန်လိုလား၏။ သို့သော် ဤလောကီအရာတို့ကား ငါ့ကို တရားကို အားထုတ်ရန် အနှောင့်အယှက် ဖြစ်နေ၏။ ငါကား တရားကို အားထုတ်လိုသည်၊ သို့သော် ဤလောကီအရာတို့ကား ငါ့ကို တရားကို အားထုတ်ရန် အနှောင့်အယှက် ဖြစ်နေ၏။” ဟု မိန့်တော်မူ၏။

ပဒုမ္မာဒေဝီကား မင်းသား၏ စကားကို နားထောင်တော်မူပြီး၊ “အရှင်မင်းကြီး… သို့ဖြစ်လျှင် ကျွန်မ အနေနှင့် အရှင်မင်းကြီးအား တရားကို အားထုတ်ရန် အထောက်အကူ ပြုပါမည်။ ကျွန်မ အနေနှင့် ဤနန်းတော်ကို စွန့်ခွာ၍ တောထွက်၍ပင် တရားကို ကျင့်သုံးပါမည်။” ဟု လျှောက်ထားတော်မူ၏။

ပဒုမ္မမင်းသားကား ပဒုမ္မာဒေဝီ၏ စကားကို ကြားတော်မူပြီး အလွန်အံ့သြတော်မူ၏။ “အို- ပဒုမ္မာဒေဝီ… သင်ကား ငါ့ကို အလွန်ချစ်မြတ်နိုးပါ၏။ သို့သော် သင်ကား နန်းတော်ကို စွန့်ခွာ၍ တောထွက်လိုသည်ကား အဘယ်ကြောင့်နည်း။” ဟု မေးတော်မူ၏။

ပဒုမ္မာဒေဝီကား မင်းသားအား ကြည့်ရှုတော်မူပြီး၊ “အရှင်မင်းကြီး… ကျွန်မကား အရှင်မင်းကြီးအား အလွန်ချစ်မြတ်နိုးပါ၏။ ကျွန်မကား အရှင်မင်းကြီး၏ စိတ်ကို ပျော်ရွှင်စေလိုသည် မဟုတ်ပါလော။ အရှင်မင်းကြီးကား တရားကို အလွန်လိုလားတော်မူ၏။ သို့ဖြစ်လျှင် ကျွန်မကား အရှင်မင်းကြီးအား တရားကို အားထုတ်ရန် အထောက်အကူ ပြုပါမည်။ ကျွန်မကား ဤနန်းတော်ကို စွန့်ခွာ၍ တောထွက်၍ပင် တရားကို ကျင့်သုံးပါမည်။” ဟု လျှောက်ထားတော်မူ၏။

ပဒုမ္မမင်းသားကား ပဒုမ္မာဒေဝီ၏ စိတ်ဓာတ်ကို မြင်တော်မူပြီး အလွန်ကြည်နူးတော်မူ၏။ “အို- ပဒုမ္မာဒေဝီ… သင်ကား ငါ့ကို အလွန်ချစ်မြတ်နိုးပါ၏။ သင့်ကား ငါ့ထက်ပင် တရားကို အလွန်လိုလားတော်မူ၏။ သို့ဖြစ်လျှင် ငါကား သင်နှင့် အတူ တောထွက်၍ တရားကို ကျင့်သုံးပါမည်။” ဟု မိန့်တော်မူ၏။

ထိုနေ့မှစ၍ ပဒုမ္မမင်းသားနှင့် ပဒုမ္မာဒေဝီကား နန်းတော်ကို စွန့်ခွာ၍ တောထွက်တော်မူကြ၏။ တောထဲတွင် သစ်သီး သစ်ဖု သစ်မြစ်ကို စားသောက်တော်မူပြီး၊ “အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ” ဟူသော တရားတော်ကို ကျင့်သုံးတော်မူ၏။ တရားကို အားထုတ်တော်မူရင်း ကာလအတန်ကြာတွင် မဂ်ဖိုလ် နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်တော်မူကြ၏။

ပဒုမ္မဇာတ်တော်ကား သတ္တဝါအများတို့အား တရားကို အားထုတ်ရန် လှုံ့ဆော်တော်မူသော ဇာတ်တော်တစ်ပါး ဖြစ်၏။ လောကီအရာတို့ကား တည်မြဲခြင်းမရှိ၊ အနိစ္စသဘောရှိကြောင်းကို သတိပေးတော်မူ၏။ မေတ္တာ၊ ကရုဏာ၊ မုဒိတာ၊ ဥပေက္ခာ ဟူသော ဗြဟ္မစိုရ်တရားလေးပါးကို ကျင့်သုံးရန် တိုက်တွန်းတော်မူ၏။

ကုသိုလ်ကောင်းမှု ပြုလုပ်ရာတွင် အကျိုးအမြတ်ကို မမျှော်လင့်ဘဲ၊ စေတနာကို အဓိကထား ကျင့်သုံးသင့်ကြောင်းကိုလည်း ဖော်ပြတော်မူ၏။ ပဒုမ္မမင်းသားနှင့် ပဒုမ္မာဒေဝီကား အလွန်သနားကရုဏာကြီးမားတော်မူပြီး၊ သတ္တဝါအများတို့၏ အကျိုးကို အစဉ်အမြဲ ဆောင်ရွက်တော်မူ၏။

နိဂုံး

ပဒုမ္မဇာတ်တော်ကား အလွန်တရာ အကျိုးများသော ဇာတ်တော်တစ်ပါး ဖြစ်၏။ သတ္တဝါအများတို့အား တရားကို အားထုတ်ရန် လှုံ့ဆော်တော်မူသော ဇာတ်တော်တစ်ပါး ဖြစ်၏။ လောကီအရာတို့ကား တည်မြဲခြင်းမရှိ၊ အနိစ္စသဘောရှိကြောင်းကို သတိပေးတော်မူ၏။ မေတ္တာ၊ ကရုဏာ၊ မုဒိတာ၊ ဥပေက္ခာ ဟူသော ဗြဟ္မစိုရ်တရားလေးပါးကို ကျင့်သုံးရန် တိုက်တွန်းတော်မူ၏။ ကုသိုလ်ကောင်းမှု ပြုလုပ်ရာတွင် အကျိုးအမြတ်ကို မမျှော်လင့်ဘဲ၊ စေတနာကို အဓိကထား ကျင့်သုံးသင့်ကြောင်းကိုလည်း ဖော်ပြတော်မူ၏။

ကုသိုလ်တရား

ကုသိုလ်တရားကား မေတ္တာ၊ ကရုဏာ၊ မုဒိတာ၊ ဥပေက္ခာ ဟူသော ဗြဟ္မစိုရ်တရားလေးပါးကို ကျင့်သုံးခြင်း ဖြစ်သည်။ “အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ” ဟူသော သုံးပါးလက္ခဏာကို သိမြင်နားလည်ခြင်း ဖြစ်သည်။ “သစ္စာလေးပါး” ကို သိမြင်နားလည်ခြင်း ဖြစ်သည်။ “သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ” ကို ကျင့်သုံးခြင်း ဖြစ်သည်။

ကမ္မအကျိုး

ကမ္မအကျိုးကား မိမိတို့ ပြုလုပ်သော ကောင်းမှု၊ မကောင်းမှု အလျောက် အကျိုးဆက်ကို ခံစားရခြင်း ဖြစ်သည်။ ကောင်းမှု ပြုလုပ်က ကောင်းကျိုးကို ခံစားရမည်၊ မကောင်းမှု ပြုလုပ်က မကောင်းကျိုးကို ခံစားရမည်။

ကရုဏာ

ကရုဏာကား သူတစ်ပါး၏ ဆင်းရဲဒုက္ခကို မြင်ရသောအခါ စိတ်မကောင်းဖြစ်ပြီး ထိုဆင်းရဲဒုက္ခမှ ကင်းဝေးစေရန် ဆန္ဒရှိခြင်း ဖြစ်သည်။

မေတ္တာ

မေတ္တာကား သူတစ်ပါးအား ချစ်ခင်မြတ်နိုးပြီး သူတို့အား ချမ်းသာကို စေလိုသော စိတ် ဖြစ်သည်။

ပညာ

ပညာကား အမှန်တရားကို သိမြင်နားလည်ခြင်း ဖြစ်သည်။

သနားကရုဏာ

သနားကရုဏာကား သူတစ်ပါး၏ ဆင်းရဲဒုက္ခကို မြင်ရသောအခါ စိတ်မကောင်းဖြစ်ပြီး ထိုဆင်းရဲဒုက္ခမှ ကင်းဝေးစေရန် ဆန္ဒရှိခြင်း ဖြစ်သည်။

ဘုရားအလောင်းတော်၏ ဆောင်ရွက်တော်မူခြင်း

ဘုရားအလောင်းတော်ကား အလွန်သနားကရုဏာကြီးမားတော်မူပြီး၊ သတ္တဝါအများတို့၏ အကျိုးကို အစဉ်အမြဲ ဆောင်ရွက်တော်မူ၏။

ပဒုမ္မဇာတ်တော်၏ ကမ္မအကျိုး

ပဒုမ္မဇာတ်တော်ကား သတ္တဝါအများတို့အား တရားကို အားထုတ်ရန် လှုံ့ဆော်တော်မူသော ဇာတ်တော်တစ်ပါး ဖြစ်၏။ လောကီအရာတို့ကား တည်မြဲခြင်းမရှိ၊ အနိစ္စသဘောရှိကြောင်းကို သတိပေးတော်မူ၏။ မေတ္တာ၊ ကရုဏာ၊ မုဒိတာ၊ ဥပေက္ခာ ဟူသော ဗြဟ္မစိုရ်တရားလေးပါးကို ကျင့်သုံးရန် တိုက်တွန်းတော်မူ၏။ ကုသိုလ်ကောင်းမှု ပြုလုပ်ရာတွင် အကျိုးအမြတ်ကို မမျှော်လင့်ဘဲ၊ စေတနာကို အဓိကထား ကျင့်သုံးသင့်ကြောင်းကိုလည်း ဖော်ပြတော်မူ၏။

ကတိကဝတ်

ကတိကဝတ်ကား ဘုရားအလောင်းတော် ပဒုမ္မမင်းသားနှင့် ပဒုမ္မာဒေဝီတို့သည် “အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ” ဟူသော သစ္စာလေးပါးကို သိမြင်နားလည်ပြီး၊ မဂ်ဖိုလ် နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်တော်မူကြ၏။

ဘဒ္ဒကမ္ဘာ

ဘဒ္ဒကမ္ဘာကား အလွန်တရာ ကောင်းမွန်သော ကမ္ဘာ ဖြစ်၏။ ဤကမ္ဘာတွင် ဘုရားငါးဆူ ပွင့်တော်မူမည် ဖြစ်၏။

သစ္စာလေးပါး

သစ္စာလေးပါးကား ဒုက္ခသစ္စာ၊ သမုဒယသစ္စာ၊ နိရောဓသစ္စာ၊ မဂ္ဂသစ္စာ ဖြစ်၏။

ကုသိုလ်

ကုသိုလ်ကား ကောင်းသော အကျိုးကို ပေးသော အလုပ် ဖြစ်၏။

ဘုရားအလောင်းတော်၏ ကရုဏာ

ဘုရားအလောင်းတော်ကား အလွန်သနားကရုဏာကြီးမားတော်မူပြီး၊ သတ္တဝါအများတို့၏ အကျိုးကို အစဉ်အမြဲ ဆောင်ရွက်တော်မူ၏။

ပဒုမ္မဇာတ်တော်၏ နိဂုံး

ပဒုမ္မဇာတ်တော်ကား သတ္တဝါအများတို့အား တရားကို အားထုတ်ရန် လှုံ့ဆော်တော်မူသော ဇာတ်တော်တစ်ပါး ဖြစ်၏။ လောကီအရာတို့ကား တည်မြဲခြင်းမရှိ၊ အနိစ္စသဘောရှိကြောင်းကို သတိပေးတော်မူ၏။ မေတ္တာ၊ ကရုဏာ၊ မုဒိတာ၊ ဥပေက္ခာ ဟူသော ဗြဟ္မစိုရ်တရားလေးပါးကို ကျင့်သုံးရန် တိုက်တွန်းတော်မူ၏။ ကုသိုလ်ကောင်းမှု ပြုလုပ်ရာတွင် အကျိုးအမြတ်ကို မမျှော်လင့်ဘဲ၊ စေတနာကို အဓိကထား ကျင့်သုံးသင့်ကြောင်းကိုလည်း ဖော်ပြတော်မူ၏။

ကုသိုလ်တရား

ကုသိုလ်တရားကား မေတ္တာ၊ ကရုဏာ၊ မုဒိတာ၊ ဥပေက္ခာ ဟူသော ဗြဟ္မစိုရ်တရားလေးပါးကို ကျင့်သုံးခြင်း ဖြစ်သည်။ “အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ” ဟူသော သုံးပါးလက္ခဏာကို သိမြင်နားလည်ခြင်း ဖြစ်သည်။ “သစ္စာလေးပါး” ကို သိမြင်နားလည်ခြင်း ဖြစ်သည်။ “သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ” ကို ကျင့်သုံးခြင်း ဖြစ်သည်။

ကမ္မအကျိုး

ကမ္မအကျိုးကား မိမိတို့ ပြုလုပ်သော ကောင်းမှု၊ မကောင်းမှု အလျောက် အကျိုးဆက်ကို ခံစားရခြင်း ဖြစ်သည်။ ကောင်းမှု ပြုလုပ်က ကောင်းကျိုးကို ခံစားရမည်၊ မကောင်းမှု ပြုလုပ်က မကောင်းကျိုးကို ခံစားရမည်။

ကရုဏာ

ကရုဏာကား သူတစ်ပါး၏ ဆင်းရဲဒုက္ခကို မြင်ရသောအခါ စိတ်မကောင်းဖြစ်ပြီး ထိုဆင်းရဲဒုက္ခမှ ကင်းဝေးစေရန် ဆန္ဒရှိခြင်း ဖြစ်သည်။

မေတ္တာ

မေတ္တာကား သူတစ်ပါးအား ချစ်ခင်မြတ်နိုးပြီး သူတို့အား ချမ်းသာကို စေလိုသော စိတ် ဖြစ်သည်။

ပညာ

ပညာကား အမှန်တရားကို သိမြင်နားလည်ခြင်း ဖြစ်သည်။

သနားကရုဏာ

သနားကရုဏာကား သူတစ်ပါး၏ ဆင်းရဲဒုက္ခကို မြင်ရသောအခါ စိတ်မကောင်းဖြစ်ပြီး ထိုဆင်းရဲဒုက္ခမှ ကင်းဝေးစေရန် ဆန္ဒရှိခြင်း ဖြစ်သည်။

ဘုရားအလောင်းတော်၏ ဆောင်ရွက်တော်မူခြင်း

ဘုရားအလောင်းတော်ကား အလွန်သနားကရုဏာကြီးမားတော်မူပြီး၊ သတ္တဝါအများတို့၏ အကျိုးကို အစဉ်အမြဲ ဆောင်ရွက်တော်မူ၏။

ပဒုမ္မဇာတ်တော်၏ ကမ္မအကျိုး

ပဒုမ္မဇာတ်တော်ကား သတ္တဝါအများတို့အား တရားကို အားထုတ်ရန် လှုံ့ဆော်တော်မူသော ဇာတ်တော်တစ်ပါး ဖြစ်၏။ လောကီအရာတို့ကား တည်မြဲခြင်းမရှိ၊ အနိစ္စသဘောရှိကြောင်းကို သတိပေးတော်မူ၏။ မေတ္တာ၊ ကရုဏာ၊ မုဒိတာ၊ ဥပေက္ခာ ဟူသော ဗြဟ္မစိုရ်တရားလေးပါးကို ကျင့်သုံးရန် တိုက်တွန်းတော်မူ၏။ ကုသိုလ်ကောင်းမှု ပြုလုပ်ရာတွင် အကျိုးအမြတ်ကို မမျှော်လင့်ဘဲ၊ စေတနာကို အဓိကထား ကျင့်သုံးသင့်ကြောင်းကိုလည်း ဖော်ပြတော်မူ၏။

ကတိကဝတ်

ကတိကဝတ်ကား ဘုရားအလောင်းတော် ပဒုမ္မမင်းသားနှင့် ပဒုမ္မာဒေဝီတို့သည် “အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ” ဟူသော သစ္စာလေးပါးကို သိမြင်နားလည်ပြီး၊ မဂ်ဖိုလ် နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်တော်မူကြ၏။

ဘဒ္ဒကမ္ဘာ

ဘဒ္ဒကမ္ဘာကား အလွန်တရာ ကောင်းမွန်သော ကမ္ဘာ ဖြစ်၏။ ဤကမ္ဘာတွင် ဘုရားငါးဆူ ပွင့်တော်မူမည် ဖြစ်၏။

သစ္စာလေးပါး

သစ္စာလေးပါးကား ဒုက္ခသစ္စာ၊ သမုဒယသစ္စာ၊ နိရောဓသစ္စာ၊ မဂ္ဂသစ္စာ ဖြစ်၏။

ကုသိုလ်

ကုသိုလ်ကား ကောင်းသော အကျိုးကို ပေးသော အလုပ် ဖြစ်၏။

ဘုရားအလောင်းတော်၏ ကရုဏာ

ဘုရားအလောင်းတော်ကား အလွန်သနားကရုဏာကြီးမားတော်မူပြီး၊ သတ္တဝါအများတို့၏ အကျိုးကို အစဉ်အမြဲ ဆောင်ရွက်တော်မူ၏။

ပဒုမ္မဇာတ်တော်၏ နိဂုံး

ပဒုမ္မဇာတ်တော်ကား သတ္တဝါအများတို့အား တရားကို အားထုတ်ရန် လှုံ့ဆော်တော်မူသော ဇာတ်တော်တစ်ပါး ဖြစ်၏။ လောကီအရာတို့ကား တည်မြဲခြင်းမရှိ၊ အနိစ္စသဘောရှိကြောင်းကို သတိပေးတော်မူ၏။ မေတ္တာ၊ ကရုဏာ၊ မုဒိတာ၊ ဥပေက္ခာ ဟူသော ဗြဟ္မစိုရ်တရားလေးပါးကို ကျင့်သုံးရန် တိုက်တွန်းတော်မူ၏။ ကုသိုလ်ကောင်းမှု ပြုလုပ်ရာတွင် အကျိုးအမြတ်ကို မမျှော်လင့်ဘဲ၊ စေတနာကို အဓိကထား ကျင့်သုံးသင့်ကြောင်းကိုလည်း ဖော်ပြတော်မူ၏။

ကုသိုလ်တရား

ကုသိုလ်တရားကား မေတ္တာ၊ ကရုဏာ၊ မုဒိတာ၊ ဥပေက္ခာ ဟူသော ဗြဟ္မစိုရ်တရားလေးပါးကို ကျင့်သုံးခြင်း ဖြစ်သည်။ “အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ” ဟူသော သုံးပါးလက္ခဏာကို သိမြင်နားလည်ခြင်း ဖြစ်သည်။ “သစ္စာလေးပါး” ကို သိမြင်နားလည်ခြင်း ဖြစ်သည်။ “သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ” ကို ကျင့်သုံးခြင်း ဖြစ်သည်။

ကမ္မအကျိုး

ကမ္မအကျိုးကား မိမိတို့ ပြုလုပ်သော ကောင်းမှု၊ မကောင်းမှု အလျောက် အကျိုးဆက်ကို ခံစားရခြင်း ဖြစ်သည်။ ကောင်းမှု ပြုလုပ်က ကောင်းကျိုးကို ခံစားရမည်၊ မကောင်းမှု ပြုလုပ်က မကောင်းကျိုးကို ခံစားရမည်။

ကရုဏာ

ကရုဏာကား သူတစ်ပါး၏ ဆင်းရဲဒုက္ခကို မြင်ရသောအခါ စိတ်မကောင်းဖြစ်ပြီး ထိုဆင်းရဲဒုက္ခမှ ကင်းဝေးစေရန် ဆန္ဒရှိခြင်း ဖြစ်သည်။

မေတ္တာ

မေတ္တာကား သူတစ်ပါးအား ချစ်ခင်မြတ်နိုးပြီး သူတို့အား ချမ်းသာကို စေလိုသော စိတ် ဖြစ်သည်။

ပညာ

ပညာကား အမှန်တရားကို သိမြင်နားလည်ခြင်း ဖြစ်သည်။

သနားကရုဏာ

သနားကရုဏာကား သူတစ်ပါး၏ ဆင်းရဲဒုက္ခကို မြင်ရသောအခါ စိတ်မကောင်းဖြစ်ပြီး ထိုဆင်းရဲဒုက္ခမှ ကင်းဝေးစေရန် ဆန္ဒရှိခြင်း ဖြစ်သည်။

ဘုရားအလောင်းတော်၏ ဆောင်ရွက်တော်မူခြင်း

ဘုရားအလောင်းတော်ကား အလွန်သနားကရုဏာကြီးမားတော်မူပြီး၊ သတ္တဝါအများတို့၏ အကျိုးကို အစဉ်အမြဲ ဆောင်ရွက်တော်မူ၏။

ပဒုမ္မဇာတ်တော်၏ ကမ္မအကျိုး

ပဒုမ္မဇာတ်တော်ကား သတ္တဝါအများတို့အား တရားကို အားထုတ်ရန် လှုံ့ဆော်တော်မူသော ဇာတ်တော်တစ်ပါး ဖြစ်၏။ လောကီအရာတို့ကား တည်မြဲခြင်းမရှိ၊ အနိစ္စသဘောရှိကြောင်းကို သတိပေးတော်မူ၏။ မေတ္တာ၊ ကရုဏာ၊ မုဒိတာ၊ ဥပေက္ခာ ဟူသော ဗြဟ္မစိုရ်တရားလေးပါးကို ကျင့်သုံးရန် တိုက်တွန်းတော်မူ၏။ ကုသိုလ်ကောင်းမှု ပြုလုပ်ရာတွင် အကျိုးအမြတ်ကို မမျှော်လင့်ဘဲ၊ စေတနာကို အဓိကထား ကျင့်သုံးသင့်ကြောင်းကိုလည်း ဖော်ပြတော်မူ၏။

ကတိကဝတ်

ကတိကဝတ်ကား ဘုရားအလောင်းတော် ပဒုမ္မမင်းသားနှင့် ပဒုမ္မာဒေဝီတို့သည် “အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ” ဟူသော သစ္စာလေးပါးကို သိမြင်နားလည်ပြီး၊ မဂ်ဖိုလ် နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်တော်မူကြ၏။

ဘဒ္ဒကမ္ဘာ

ဘဒ္ဒကမ္ဘာကား အလွန်တရာ ကောင်းမွန်သော ကမ္ဘာ ဖြစ်၏။ ဤကမ္ဘာတွင် ဘုရားငါးဆူ ပွင့်တော်မူမည် ဖြစ်၏။

သစ္စာလေးပါး

သစ္စာလေးပါးကား ဒုက္ခသစ္စာ၊ သမုဒယသစ္စာ၊ နိရောဓသစ္စာ၊ မဂ္ဂသစ္စာ ဖြစ်၏။

ကုသိုလ်

ကုသိုလ်ကား ကောင်းသော အကျိုးကို ပေးသော အလုပ် ဖြစ်၏။

ဘုရားအလောင်းတော်၏ ကရုဏာ

ဘုရားအလောင်းတော်ကား အလွန်သနားကရုဏာကြီးမားတော်မူပြီး၊ သတ္တဝါအများတို့၏ အကျိုးကို အစဉ်အမြဲ ဆောင်ရွက်တော်မူ၏။

ပဒုမ္မဇာတ်တော်၏ နိဂုံး

ပဒုမ္မဇာတ်တော်ကား သတ္တဝါအများတို့အား တရားကို အားထုတ်ရန် လှုံ့ဆော်တော်မူသော ဇာတ်တော်တစ်ပါး ဖြစ်၏။ လောကီအရာတို့ကား တည်မြဲခြင်းမရှိ၊ အနိစ္စသဘောရှိကြောင်းကို သတိပေးတော်မူ၏။ မေတ္တာ၊ ကရုဏာ၊ မုဒိတာ၊ ဥပေက္ခာ ဟူသော ဗြဟ္မစိုရ်တရားလေးပါးကို ကျင့်သုံးရန် တိုက်တွန်းတော်မူ၏။ ကုသိုလ်ကောင်းမှု ပြုလုပ်ရာတွင် အကျိုးအမြတ်ကို မမျှော်လင့်ဘဲ၊ စေတနာကို အဓိကထား ကျင့်သုံးသင့်ကြောင်းကိုလည်း ဖော်ပြတော်မူ၏။

ကုသိုလ်တရား

ကုသိုလ်တရားကား မေတ္တာ၊ ကရုဏာ၊ မုဒိတာ၊ ဥပေက္ခာ ဟူသော ဗြဟ္မစိုရ်တရားလေးပါးကို ကျင့်သုံးခြင်း ဖြစ်သည်။ “အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ” ဟူသော သုံးပါးလက္ခဏာကို သိမြင်နားလည်ခြင်း ဖြစ်သည်။ “သစ္စာလေးပါး” ကို သိမြင်နားလည်ခြင်း ဖြစ်သည်။ “သီလ၊ သမာဓိ၊ ပညာ” ကို ကျင့်သုံးခြင်း ဖြစ်သည်။

ကမ္မအကျိုး

ကမ္မအကျိုးကား မိမိတို့ ပြုလုပ်သော ကောင်းမှု၊ မကောင်းမှု အလျောက် အကျိုးဆက်ကို ခံစားရခြင်း ဖြစ်သည်။ ကောင်းမှု ပြုလုပ်က ကောင်းကျိုးကို ခံစားရမည်၊ မကောင်းမှု ပြုလုပ်က မကောင်းကျိုးကို ခံစားရမည်။

ကရုဏာ

ကရုဏာကား သူတစ်ပါး၏ ဆင်းရဲဒုက္ခကို မြင်ရသောအခါ စိတ်မကောင်းဖြစ်ပြီး ထိုဆင်းရဲဒုက္ခမှ ကင်းဝေးစေရန် ဆန္ဒရှိခြင်း ဖြစ်သည်။

မေတ္တာ

မေတ္တာကား သူတစ်ပါးအား ချစ်ခင်မြတ်နိုးပြီး သူတို့အား ချမ်းသာကို စေလိုသော စိတ် ဖြစ်သည်။

ပညာ

ပညာကား အမှန်တရားကို သိမြင်နားလည်ခြင်း ဖြစ်သည်။

သနားကရုဏာ

သနားကရုဏာကား သူတစ်ပါး၏ ဆင်းရဲဒုက္ခကို မြင်ရသောအခါ စိတ်မကောင်းဖြစ်ပြီး ထိုဆင်းရဲဒုက္ခမှ ကင်းဝေးစေရန် ဆန္ဒရှိခြင်း ဖြစ်သည်။

ဘုရားအလောင်းတော်၏ ဆောင်ရွက်တော်မူခြင်း

ဘုရားအလောင်းတော်ကား အလွန်သနားကရုဏာကြီးမားတော်မူပြီး၊ သတ္တဝါအများတို့၏ အကျိုးကို အစဉ်အမြဲ ဆောင်ရွက်တော်မူ၏။

ပဒုမ္မဇာတ်တော်၏ ကမ္မအကျိုး

ပဒုမ္မဇာတ်တော်ကား သတ္တဝါအများတို့အား တရားကို အားထုတ်ရန် လှုံ့ဆော်တော်မူသော ဇာတ်တော်တစ်ပါး ဖြစ်၏။ လောကီအရာတို့ကား တည်မြဲခြင်းမရှိ၊ အနိစ္စသဘောရှိကြောင်းကို သတိပေးတော်မူ၏။ မေတ္တာ၊ ကရုဏာ၊ မုဒိတာ၊ ဥပေက္ခာ ဟူသော ဗြဟ္မစိုရ်တရားလေးပါးကို ကျင့်သုံးရန် တိုက်တွန်းတော်မူ၏။ ကုသိုလ်ကောင်းမှု ပြုလုပ်ရာတွင် အကျိုးအမြတ်ကို မမျှော်လင့်ဘဲ၊ စေတနာကို အဓိကထား ကျင့်သုံးသင့်ကြောင်းကိုလည်း ဖော်ပြတော်မူ၏။

ကတိကဝတ်

ကတိကဝတ်ကား ဘုရားအလောင်းတော် ပဒုမ္မမင်းသားနှင့် ပဒုမ္မာဒေဝီတို့သည် “အနိစ္စ၊ ဒုက္ခ၊ အနတ္တ” ဟူသော သစ္စာလေးပါးကို သိမြင်နားလည်ပြီး၊ မဂ်ဖိုလ် နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်တော်မူကြ၏။

ဘဒ္ဒကမ္ဘာ

ဘဒ္ဒကမ္ဘာကား အလွန်တရာ ကောင်းမွန်သော ကမ္ဘာ ဖြစ်၏။ ဤကမ္ဘာတွင် ဘုရားငါးဆူ ပွင့်တော်မူမည် ဖြစ်၏။

သစ္စာလေးပါး

သစ္စာလေးပါးကား ဒုက္ခသစ္စာ၊ သမုဒယသစ္စာ၊ နိရောဓသစ္စာ၊ မဂ္ဂသစ္စာ ဖြစ်၏။

ကုသိုလ်

ကုသိုလ်ကား ကောင်းသော အကျိုးကို ပေး