สัญชนกชาดก

สัญชนกชาดก

ในกาลครั้งหนึ่งนานมาแล้ว ณ กรุงมิถิลา เมืองหลวงแห่งแคว้นวิเทหะ มีพระราชาผู้ทรงคุณธรรมนามว่า พระเจ้ารุจิระ ทรงปกครองอาณาประชาราษฎร์ด้วยความเมตตาธรรม แต่แล้ววันหนึ่ง พระองค์ก็ทรงได้รับข่าวร้ายว่า พระมเหสีของพระองค์ พระนางสัญชนี ทรงประชวรหนัก และอาการก็ทรุดลงทุกวัน แพทย์หลวงพยายามรักษาอย่างสุดความสามารถ แต่ก็ไม่เป็นผล

พระเจ้ารุจิระทรงเสียพระทัยเป็นอย่างยิ่ง พระองค์ทรงรักพระมเหสีสุดหัวใจ การสูญเสียพระนางไปนั้นเปรียบเสมือนการสูญเสียแสงสว่างในชีวิต พระองค์ทรงตรอมพระทัยจนไม่เป็นอันเสวยราชสมบัติ

ขณะเดียวกัน ในแดนไกล มีพราหมณ์ผู้หนึ่งชื่อ สัญชนกะ เป็นผู้มีความรู้ความสามารถในการรักษาโรคภัยไข้เจ็บต่างๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งโรคที่เกิดจากความเศร้าโศกและจิตใจอันระทม สัญชนกะเป็นที่เลื่องลือถึงความสามารถในการเยียวยาจิตใจผู้คน

เมื่อสัญชนกะได้ทราบข่าวการประชวรของพระมเหสีแห่งกรุงมิถิลา ก็เกิดความสงสาร จึงตัดสินใจเดินทางไปยังกรุงมิถิลา เพื่อถวายการรักษา

สัญชนกะเดินทางมาถึงกรุงมิถิลา และได้เข้าเฝ้าพระเจ้ารุจิระ พระราชาทรงเล่าถึงอาการประชวรของพระมเหสี และความเสียพระทัยของพระองค์

สัญชนกะทูลว่า “ข้าแต่พระมหาราชเจ้า อาการของพระมเหสีมิใช่เป็นเพราะพระวรกายที่อ่อนแอเท่านั้น แต่เป็นเพราะพระหทัยที่เศร้าโศกจนเกินกำลัง หากพระองค์ทรงสามารถทำให้พระมเหสีคลายความเศร้าโศกได้ พระนางก็จะหายจากอาการประชวร”

พระราชาทรงใคร่ครวญตามคำของสัญชนกะ พระองค์จึงทรงให้สัญชนกะเข้าเฝ้าพระมเหสี

เมื่อสัญชนกะได้พบกับพระนางสัญชนี พระนางทรงอยู่ในสภาพที่อ่อนแรง ใบหน้าหมองเศร้า สัญชนกะจึงเริ่มสนทนากับพระนาง ด้วยน้ำเสียงที่อ่อนโยนและเต็มไปด้วยความเข้าใจ

สัญชนกะทูลถามถึงสาเหตุแห่งความเศร้าโศก พระนางสัญชนีทรงเล่าว่า พระนางทรงกลัวว่าหากพระนางเป็นอะไรไป พระราชาจะทรงเสียพระทัยจนไม่สามารถปกครองแผ่นดินได้

สัญชนกะได้ฟังดังนั้น จึงทูลปลอบว่า “ขอเดชะพระราชินีผู้ทรงโฉม หากพระองค์ทรงรักพระมหาราชเจ้าจริง ควรจะทรงเข้มแข็งเพื่อพระองค์ การที่พระองค์ทรงยอมจำนนต่อความเศร้าโศกเช่นนี้ ย่อมทำให้พระมหาราชเจ้าทรงเสียพระทัยยิ่งกว่าการที่พระองค์จะทรงประชวรเสียอีก”

สัญชนกะยังได้ยกตัวอย่างของบุคคลต่างๆ ที่เคยเผชิญกับความทุกข์ยาก แต่ก็สามารถผ่านพ้นมาได้ด้วยกำลังใจอันเข้มแข็ง

“ชีวิตนั้นเปรียบเสมือนสายน้ำ ย่อมมีขึ้นมีลง ย่อมมีช่วงเวลาที่สงบสุขและช่วงเวลาที่ขุ่นมัวเป็นธรรมดา แต่หากเรามีสติปัญญา เราก็จะสามารถประคองตนให้ผ่านพ้นมรสุมชีวิตไปได้” สัญชนกะกล่าว

คำพูดของสัญชนกะได้ปลุกจิตสำนึกของพระนางสัญชนี พระนางทรงตระหนักว่า ความเศร้าโศกของพระนางกำลังทำให้พระสวามีต้องทุกข์ไปด้วย พระนางจึงทรงตั้งมั่นว่าจะต้องเข้มแข็งเพื่อพระสวามีและเพื่ออาณาประชาราษฎร์

เมื่อพระนางสัญชนีทรงมีกำลังใจที่เข้มแข็งขึ้น พระวรกายของพระนางก็เริ่มฟื้นฟู พระนางทรงรับสั่งให้หมอหลวงถวายการรักษาตามปกติ และในไม่ช้า พระนางก็ทรงหายจากอาการประชวรเป็นปลิดทิ้ง

พระเจ้ารุจิระทรงดีพระทัยเป็นอย่างยิ่ง ทรงขอบคุณสัญชนกะสำหรับความช่วยเหลืออันใหญ่หลวง พระราชาทรงพระราชทานรางวัลอันงามแก่สัญชนกะ แต่สัญชนกะก็เพียงทูลขอให้พระราชาทรงดำรงอยู่ในทศพิธราชธรรม และดูแลพระมเหสีด้วยความรัก

สัญชนกะกลับไปยังที่พำนักของตนด้วยความสุขที่ได้ช่วยเหลือผู้อื่น ขณะที่พระเจ้ารุจิระและพระนางสัญชนี ก็ทรงครองคู่กันอย่างมีความสุขตลอดไป