
ඈත අතීතයේ, සංඝාවාසයකට නුදුරුව පිහිටි විශාල රාජධානියක, කම්මැද්දෝ නම් වූ ධර්මිෂ්ඨ රජ කෙනෙක් රාජ්ය පාලනය කළහ. ඒ කාලයේ බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොව පහළ වී, සත්වයාගේ දුක්ඛිත ස්වභාවය පිළිබඳව ධර්මය දේශනා කරමින් සිටියහ. කම්මැද්දෝ රජු, බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්රාවකයෙකු බවට පත්ව, ධර්මයෙහි පිහිටා, සිය රාජධානියේ මහජනතාවට ධර්මානුකූලව සේවය කළහ.
කම්මැද්දෝ රජුගේ රාජධානිය සශ්රීකත්වයෙන් හා සමෘද්ධියෙන් පිරි, සාමයෙන් හා සතුටින් විසූ ජනතාවගෙන් සමන්විත විය. රජු සිය රාජකාරීන් කර්තව්යයන්හිදී කිසි කලෙකත් අලසකමක් හෝ කම්මැලිකමක් නොපෑහ. සෑම උදෑසනකම, අලුයම පෑදීමටත් පෙර, රජු අවදි වී, සිය ඇඳුම් හැඳ, රාජ සභාව රැස් කර, එදිනට නියමිත කටයුතු පිළිබඳව සාකච්ඡා කළහ. ඔහු සිය ඇමතිවරුන්, සෙන්පතියන්, සහ රාජ්ය නිලධාරීන්ගෙන් අදහස් විමසා, සියලු දෙනාගේ මතයට ගරු කළහ.
"අද දින අපගේ රාජධානියේ කුමන කටයුතු මුල් තැන ගත යුතුද?" රජු සිය ඇමතිවරයාගෙන් විමසීය.
"මහරජාණන් වහන්ස, අද දින අපගේ රාජධානියේ ඊසාන දිග ප්රදේශයේ ගොවීන්ගේ භෝග වලට හානි වන පරිදි වන සතුන්ගේ කරදරයක් පවතින බව ආරංචි විය. ඒ පිළිබඳව විධිමත් සොයා බැලීමක් සිදු කොට, ගොවීන්ට සහනයක් සැලසීමට කටයුතු කළ යුතුය."
රජු සිනාසී, "ඉතාමත්ම වැදගත් කරුණක්. අපගේ ජනතාවගේ ජීවනෝපාය අපට ඉතාමත්ම වැදගත්. අද දිනට එම කටයුත්ත මුල් තැන දෙමු. අද දිනට නියමිත අනෙකුත් කටයුතු අනිද්දා දිනට කල් දමමු."
මෙලෙස, කම්මැද්දෝ රජු, සිය රාජ්ය පාලනයෙහිදී කිසිදු කටයුත්තක් කල් නොදමා, සෑම කටයුත්තක්ම ඉතාමත් සූක්ෂ්මව හා ධර්මානුකූලව සිදු කළහ. ඔහුගේ රාජධානියෙහි කිසිදු දුප්පත්කමක්, දුෂ්ටකමක්, හෝ අසාධාරණයක් පැවතියේ නැත. ජනතාව රජුට මහත් සේ ආදරය කළ අතර, ඔහුගේ ධර්මිෂ්ඨ පාලනය නිසා ඔවුන්ගේ ජීවිතය සැනසිල්ලෙන් ගෙවී ගියේය.
දිනක්, රජු සිය රාජ සභාවේ සිටින විට, එක්තරා ධනවතෙකු පැමිණ රජුට මෙසේ කීය:
"මහරජාණන් වහන්ස, මාගේ වෙළඳාමෙන් මා විශාල ධනයක් උපයා ඇත. නමුත්, මාගේ දරුවන්ට එම ධනය නිසි ලෙස කළමනාකරණය කිරීමට හෝ එයින් ප්රයෝජන ගැනීමට හැකියාවක් නැත. ඔවුන් සියලු දෙනාම කම්මැළි හා අලසය. මාගේ ධනය විනාශ වන එකම බිය මා තුළ පවතී."
රජු සිනාසී, "සහෝදරයා, ධනය උපයා ගැනීම යම් තරමකින් හෝ පහසුය. එහෙත්, එම ධනය නිසි ලෙස කළමනාකරණය කිරීම හා එයින් අර්ථවත් ප්රයෝජන ලබා ගැනීම අතිශයින්ම දුෂ්කරය. ධනයට වඩා වටින්නේ ධර්මයයි. ධර්මයෙහි පිහිටා කටයුතු කරන පුද්ගලයෙකුට කිසි කලෙකත් ධනය අහිමි වන්නේ නැත."
"එහෙත් මහරජාණන් වහන්ස, මාගේ දරුවන් ධර්මය කුමක්දැයි නොදනී. ඔවුන් ධනයෙහි ගිලී සිටී." ධනවතියා කීය.
රජු, ධනුවාගේ දුක තේරුම් ගෙන, ඔහුට මෙසේ කීය: "ඔබේ දරුවන් මා වෙත එවන්න. මා ඔවුන්ට ධර්මය උගන්වා, ධනයෙහි වැදගත්කම හා එයින් අර්ථවත් ප්රයෝජන ලබා ගන්නා ආකාරය කියා දෙන්නම්."
ධනුවා සතුටට පත්ව, සිය දරුවන් තිදෙනා රජු වෙත යැවීය. රජු, ඔවුන්ව සිය මාළිගාවට කැඳවා, ඔවුන්ට ධර්මය පිළිබඳව කියා දීමට පටන් ගත්තේය. ඔහු ඔවුන්ට බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධර්මය, අටලෝ දහම, දාන, ශීල, භාවනා යන කරුණු පිළිබඳව අවබෝධය ලබා දුන්නේය. ඔහු ඔවුන්ට කම්මැළිකමේ හා අලසකමේ අවාසි, සහ වෙහෙස මහන්සි වී කටයුතු කිරීමේ වැදගත්කම පිළිබඳව පැහැදිලි කළේය.
රජු, එක් දිනක්, තිදෙනාගෙන් වැඩිමහල් පුත්රයා අමතා මෙසේ කීය:
"පුත, අද දින මා සමඟ නගරය වටා ගොස්, අපගේ රාජධානියේ තත්ත්වය නිරීක්ෂණය කරමු."
ඔවුන් නගරය වටා ගමන් කරන විට, රජු දුටුවේ, එක් වෙළඳසැලක, වෙළෙන්දෙක් සිය භාණ්ඩ ඉතාමත් අවුල් සහගතව තබා, කිසිදු පිළිවෙලක් නොමැතිව සිටින බවය.
"පුත, ඒ වෙළෙන්දා දෙස බලන්න. ඔහු සිය වෙළඳසැල පවත්වාගෙන යන්නේ කෙසේද? ඔහුට කිසිදු පිළිවෙලක් නැහැ. ඔහු කිසි කලෙකත් ධනය උපයා ගන්නේ නැහැ." රජු කීය.
ඊළඟ දින, රජු දෙවන පුත්රයා අමතා මෙසේ කීය:
"පුත, අද දින අපි ගොවීන්ගේ කෙත් යායවල් වෙත යමු."
ඔවුන් ගොස්, එක් ගොවියෙක් සිය කෙත් යායෙහි ඉතාමත් අලසව, කිසිදු වෙහෙසක් නොබලා සිටිනු දුටුවේය.
"පුත, ඒ ගොවියා දෙස බලන්න. ඔහු සිය කෙත් යායෙහි කිසිදු වෙහෙසක් නොබලා සිටිනවා. ඔහුට කිසි කලෙකත් හොඳ අස්වැන්නක් ලැබෙන්නේ නැහැ." රජු කීය.
තුන්වන දින, රජු තුන්වන පුත්රයා අමතා මෙසේ කීය:
"පුත, අද දින අපි අපගේ රාජධානියේ ඉදිකිරීම් සිදු වන ස්ථාන වෙත යමු."
ඔවුන් ගොස්, එක් ඉදිකිරීම් ස්ථානයක, කම්කරුවන් ඉතාමත් කම්මැළිව, කිසිදු වෙහෙසක් නොබලා, එකිනෙකා සමඟ කතා කරමින් සිටිනු දුටුවේය.
"පුත, ඒ කම්කරුවන් දෙස බලන්න. ඔවුන් සියලු දෙනාම කම්මැළියි. ඔවුන්ට කිසි කලෙකත් හොඳින් ඉදිකිරීම් සිදු කරන්නට බැහැ." රජු කීය.
සති කිහිපයකට පසු, රජු ධනුවාගේ පුත්රයන් තිදෙනා කැඳවා, ඔවුන්ගෙන් මෙසේ විමසීය:
"දරුවනි, මාගේ ධර්ම දේශනා ඔබට අවබෝධ වුණාද? ධනයෙහි වැදගත්කම හා එයින් අර්ථවත් ප්රයෝජන ලබා ගන්නා ආකාරය ඔබට වැටහුණාද?"
වැඩිමහල් පුත්රයා කීවේ, "පියාණෙනි, මා අද සිට කිසි දිනෙක කම්මැළිව නොසිටිමි. මාගේ වෙළඳාමෙහිදී සියලු දේ පිළිවෙලට තබා, වෙහෙස මහන්සි වී කටයුතු කරන්නෙමි."
දෙවන පුත්රයා කීවේ, "පියාණෙනි, මා අද සිට සියලු කටයුතු වෙහෙස මහන්සි වී කරන්නෙමි. ධර්මයෙහි පිහිටා කටයුතු කරන්නෙමි."
තුන්වන පුත්රයා කීවේ, "පියාණෙනි, මා අද සිට කිසි කලෙකත් කම්මැළිව නොසිටිමි. මාගේ සියලු කටයුතු ඉතාමත් පිළිවෙලට හා වෙහෙස මහන්සි වී කරන්නෙමි."
මෙලෙස, කම්මැද්දෝ රජුගේ ධර්ම දේශනා, ධනුවාගේ පුත්රයන්ගේ ජීවිතයෙහි මහත් වෙනසක් ඇති කළේය. ඔවුන් ධර්මයෙහි පිහිටා, වෙහෙස මහන්සි වී කටයුතු කරමින්, සිය ධනයෙන් අර්ථවත් ප්රයෝජන ලබා ගත්හ. ඔවුන්ගේ පියාණන්ගේ ධනය විනාශ නොවීය. ඊට අමතරව, ඔවුන් සිය රාජධානියේ ධර්මිෂ්ඨ පුරවැසියන් බවට පත්ව, රටට මහත් සේවයක් කළහ.
කම්මැද්දෝ රජු, සිය රාජධානියේ මහජනතාවට ධර්මය පිළිබඳව කියා දෙමින්, ඔවුන්ව ධර්මානුකූල මාවතෙහි යොමු කළේය. ඔහුගේ ධර්මිෂ්ඨ පාලනය නිසා, ඔහුගේ රාජධානිය සදාකල්ම සශ්රීකත්වයෙන්, සමෘද්ධියෙන්, සාමයෙන් හා සතුටින් පිරි ගියේය.
මෙම කථාවෙන් අපට ඉගෙන ගත හැකි වැදගත් පාඩම් කිහිපයක් තිබේ. පළමුව, කම්මැළිකම හා අලසකම අපගේ ජීවිතයට හානි කරන බවත්, වෙහෙස මහන්සි වී කටයුතු කිරීමෙන් අපට සාර්ථකත්වය ළඟා කර ගත හැකි බවත් මෙම කථාවෙන් පැහැදිලි වේ. දෙවනුව, ධනයට වඩා ධර්මය වටිනා බවත්, ධර්මයෙහි පිහිටා කටයුතු කරන පුද්ගලයෙකුට කිසි කලෙකත් ධනය අහිමි වන්නේ නැති බවත් මෙම කථාවෙන් අපට අවබෝධ වේ. තෙවනුව, ධර්මය ඉගෙන ගැනීම හා එය සිය ජීවිතයෙහි යෙදවීමෙන් අපට සාමයෙන් හා සතුටින් ජීවත් විය හැකි බවත්, අපගේ සමාජයටද යහපතක් සිදු කළ හැකි බවත් මෙම කථාවෙන් පැහැදිලි වේ.
මෙම චරිතයෙහි බෝධිසත්වයන් වහන්සේ කම්මැද්දෝ රජු ලෙස උපත ලබා, ධර්මිෂ්ඨ පාලනයක් සිදු කරමින්, සිය ජනතාවට ධර්මය ඉගැන්වූහ. උන්වහන්සේ සිය රාජකාරීන් කර්තව්යයන්හිදී කිසි කලෙකත් අලසකමක් හෝ කම්මැලිකමක් නොපෑ අතර, සෑම කටයුත්තක්ම ඉතාමත් සූක්ෂ්මව හා ධර්මානුකූලව සිදු කළහ. එසේම, උන්වහන්සේ සිය රාජධානියේ මහජනතාවට ධර්මය පිළිබඳව කියා දෙමින්, ඔවුන්ව ධර්මානුකූල මාවතෙහි යොමු කළහ. මෙමගින්, උන්වහන්සේ ධර්ම පරිපාලන බාරහාරය, අලසකම දුරු කිරීමේ බාරහාරය, සහ ධර්මය ඉගැන්වීමේ බාරහාරය යන බාරහාරයන් සපුරා ගත්හ.
— In-Article Ad —
කම්මැලි කම විනාශයට හේතු වේ. ධර්මය යනු රාජකාරි කිරීම, ධර්මිෂ්ඨ ලෙස පාලනය කිරීම, සහ සත්වයන්ට ආරක්ෂාව සැපයීමයි. ධර්මයෙහි පිහිටීමෙන් සාමය හා සතුට උදා වේ.
පාරමිතා: ධර්මචර්යාව (ධර්මයෙහි පිහිටීම), ධෛර්යය
— Ad Space (728x90) —
125Ekanipātaගොනාගේ ධර්මිෂ්ඨකමබොහෝ කලකට පෙර, එක්තරා ගම්මානයක, බෝධිසත්වයන් වහන්සේ ධර්මිෂ්ඨ ගොනෙකු ලෙස උපත ලැබූහ. උ...
💡 ධර්මිෂ්ඨකම යනු සියලු දුෂ්කරතා ජය ගැනීමට උපකාරී වන ශ්රේෂ්ඨ ගුණාංගයකි.
277Tikanipātaසෙට්ඨ ජාතකයඅතීතයේ, බරණැස් පුරයෙහි, ධර්මිෂ්ඨ රජෙක් රජකම් කළේය. ඔහුගේ රාජධානිය සදාචාර සම්පන්නව, සාමකාම...
💡 සැබෑ සතුට ධනයෙහි නොව, ධර්මයෙහි තිබෙනවා. දයාව, කරුණාව, ධර්මය, සහ සත්යය අපට සැබෑ සතුට සහ සාමය ගෙන දෙයි.
2Ekanipātaමහිංස ජාතකයබෝසතාණන් වහන්සේ, එක්තරා කලෙක, මහිංස නම් වූ අලියෙකුගේ ස්වරූපයෙන්, ඝන වනයක වාසය කළ සේක. උන්...
💡 සැබෑ ශක්තිය ඇත්තේ ශාරීරික බලයෙන් නොව, යහපත් ගුණධර්ම, ධර්මය හා කරුණාවෙනි. අනුන්ට උපකාර කිරීමෙන් අපගේ ජීවිතය ද යහපත් වේ.
461Ekādasanipātaඅංකුස ජාතකය කතාව ආරම්භය: ඈත අතීතයේ, බරණැස් නුවර රජකම් කළ බ්රහ්මදත්ත රජතුමාගේ සමයේ, ඒ රජුට අතිශයින්ම...
💡 සියලු සංවරයන්ගෙන් යුතුව කටයුතු කිරීම, සියලු උපද්රවයන්ගෙන් ආරක්ෂා වීමට ඇති අතිශය බලවත්ම මාර්ගයයි.
509Pakiṇṇakanipātaමහා පදුම ජාතකය මහා පදුම ජාතකය පුරාණ රජදහනක්, අතිශය සිත්ගන්නා සුළු සදාචාරාත්මක කථාන්දරයකට, මහා...
💡 ධර්මය අනුව රජය පවත්වාගෙන යාම, ධර්මය අනුව කටයුතු කිරීමෙන් වැරදි නිවැරදි කළ හැකි බව, සහ ධර්මිෂ්ඨකම, කරුණාව සහ ඥානය.
459Ekādasanipātaමහා උම්මග්ග ජාතකය මහා උම්මග්ග ජාතකය, බෝධිසත්වයන් වහන්සේගේ අතිශයින් ඤාණවන්ත, විචක්ෂණශීලී සහ ධර්මිෂ්ඨ ...
💡 ඤාණය, යුක්තිය, ධර්මය, ත්යාගශීලී බව, සහ ඉවසීම පාලකයෙකුට අත්යවශ්ය ගුණධර්මයන්ය. මෙම ගුණධර්මයන්ගෙන් යුත් පාලනයක් රටවැසියාට සැනසීම සලසයි.
— Multiplex Ad —