මීඝපඤ්ඤ ජාතකය (Meghapanpa Jataka)

මීඝපඤ්ඤ ජාතකය

ඈත අතීතයේ, සුන්දර ඉන්දියාවේ, එකල පැවති මගධ රාජධානියේ, බෝසතාණන් වහන්සේ, ඉතා ඤාණසම්පන්න, ධර්මිෂ්ඨ හා භක්තිමත් රජෙකු ලෙස රජකම් කළහ. උන්වහන්සේගේ රජ පෙළපත, ධර්මය හා යුක්තිය අනුගමනය කළ එකක් විය. එහෙත්, අවාසනාවකට මෙන්, එක් වසරක්, දේශය දැඩි නියඟයකට මුහුණ දුන්නේය. අහස කළු වලාකුළුවලින් වැසී ගියද, වැස්සක් නම් වැටුනේ නැත. ගංගා, ඇළ දොළ සියල්ල සිඳී ගියේය. ගොවිතැන් සියල්ල කරගොස්, මිනිසුන් හා සතුන් දැඩි පිපාසාවෙන් පෙළෙන්නට වූහ. ආහාර හිඟකම නිසා, දුර්භික්ෂය පැතිර ගියේය.

රාජධානියේ ජනතාව, දැඩි දුකෙන් හා කලකිරීමෙන්, රජ මාළිගාවට පැමිණ, රජුගෙන් පිළිසරණක් ඉල්ලා සිටියහ. “මහරජාණෙනි, අපගේ ජනතාව මිය යමින් සිටිති. අපට ජලය නැත, ආහාර නැත. ඔබ අපව ගලවා ගන්න!” යැයි ඔවුන් කෑගැසූහ. රජු, තම ජනතාවගේ දුක දැක, දැඩි ලෙස කලබල විය. ඔහු දින ගණනක් උපවාස කරමින්, ධර්ම දේශනා පවත්වා, දෙවියන්ට යාඥා කළේය. එහෙත්, වැස්සක් නම් වැටුනේ නැත. ඔහුගේ අමාත්‍යවරුද, ඍෂිවරුද, සියලු විධි යොදා බැලුවද, කිසිදු ඵලක් වූයේ නැත.

දිනක්, රජු, තම මාළිගාවේ උසම ස්ථානයේ සිට, අහස දෙස බලා සිටියේය. ඔහුගේ සිතේ තිබූ එකම සිතුවිල්ල, ජනතාවගේ දුක නිවා දැමීමයි. එවිට, ඔහුට දුරින්, අහසේ, එකම කළු වලාකුළක් පෙනුනි. එහෙත්, එය ඉතා ඈතින් තිබූ අතර, වැස්සක් එවීමට එය ප්‍රමාණවත් නොවන බව රජු දැන සිටියේය. එහෙත්, රජුට එක් අදහසක් පහළ විය. ඔහු වහාම අමාත්‍යවරයාට කතා කර, “අමාත්‍යවරය, මට එක් අදහසක් තිබේ. අපි මෙම වලාකුළ වෙත යාමට උත්සාහ කරමු. සමහර විට, එය අපගේ ඉල්ලීම අසාවි,” යැයි කීවේය.

අමාත්‍යවරයා, “මහරජාණෙනි, එය ඉතා දුරයි. අපට කොහොමද එතනට යන්නේ? එය අපහසුයි,” යැයි කීය. රජු, “අපට එය උත්සාහ කිරීමට සිදුවෙනවා. අපගේ ජනතාවගේ ජීවිතය බේරා ගැනීමට අපි කරන්න පුළුවන් හැම දෙයක්ම කරන්න ඕනේ,” යැයි කීවේය. රජු, තම අශ්වයා පිට නැඟී, අමාත්‍යවරුන් හා සේනාව කිහිප දෙනෙකු සමඟ, එම වලාකුළ දෙසට ගමන් කළේය. ඔවුන් දින ගණනාවක් ගමන් කළහ. මාර්ගය ඉතා දුෂ්කර විය. දැඩි නියඟය නිසා, පාරවල්වල දූවිලි ඉස, ගස් කොළන් සියල්ල වියළී ගොස් තිබුණි. ජනතාවට සහ සේනාවට පානය කිරීමට ජලය පවා දුෂ්කර විය.

ඔවුන් ගමන් කරමින් සිටියදී, දුරින්, එක් ඍෂිවරයෙක්, දැඩි තපස් රකින්නාවූ, රජුට මුණ ගැසුනි. රජු ඍෂිවරයාට වැඳ, “ගුරුතුමනි, අපගේ රාජධානිය දැඩි නියඟයකින් පෙළෙනවා. අපි වැස්සක් ඉල්ලීමට, අහසේ ඇති වලාකුළක් වෙත යනවා. ඔබ අපට ආශිර්වාද කරනවාද?” යැයි ඇසීය. ඍෂිවරයා, රජුගේ ධර්මිෂ්ඨකම හා ජනතාව කෙරෙහි තිබූ කරුණාව දුටු අතර, “රජතුමනි, ඔබගේ ධර්මය හා කරුණාව නිසා, මම ඔබට ආශිර්වාද කරනවා. ඔබ ගිහින්, එම වලාකුළට, ඔබගේ ධර්මය හා කරුණාව ගැන කියා, එය වැස්සක් එවීමට පොළඹවන්න,” යැයි කීය.

රජු, ඍෂිවරයාගේ ආශිර්වාදය ලබාගෙන, තම ගමන දිගටම ගෙන ගියේය. අවසානයේ, ඔවුන් එම වලාකුළ අසලට ළඟා වූහ. රජු, තම අශ්වයාගෙන් බැස, වලාකුළ දෙසට ගොස්, “වලාකුළ, වලාකුළ, ඔබ අහසේ සැරිසරමින් සිටිනවා. අපගේ දේශය දැඩි පිපාසාවෙන් පෙළෙනවා. කරුණාකර, අපට වැස්සක් එවන්න,” යැයි කීවේය. වලාකුළ, රජුගේ හඬ අසා, “රජතුමනි, මට කිසිදු බලයක් නැහැ. මම ධර්මය අනුව ක්‍රියා කරනවා. මට ස්වාධීනව වැස්සක් එවීමට බලයක් නැහැ,” යැයි කීය. රජු, “එහෙම නම්, ධර්මය අනුව ක්‍රියා කරන ඔබ, අපට උදව් කරන්නේ කොහොමද?” යැයි ඇසීය. වලාකුළ, “මම ධර්මය අනුව ක්‍රියා කරන්නේ, මගේ උපතේ ස්වභාවය අනුවයි. මම වතුර රැස් කරන්නේ, සූර්යයාගේ උණුසුමෙන්. මම වැස්සක් එවන්නේ, ස්වභාවික තත්වයන් අනුවයි. එහෙත්, ඔබගේ ධර්මය හා කරුණාව නිසා, මම ඔබට එක් දෙයක් කරන්න පුළුවන්. ඔබගේ ධර්මය හා කරුණාව ගැන, මට කියන්න. සමහර විට, එය මට වැස්සක් එවන ශක්තිය දෙන්න පුළුවන්,” යැයි කීය.

රජු, තම ධර්මිෂ්ඨකම, තම ජනතාව කෙරෙහි තිබූ කරුණාව, හා ඔහු කළ යහපත් ක්‍රියා ගැන, වලාකුළට විස්තර කළේය. ඔහු දුප්පත් අයට දුන් දානය, අසරණ අයට කළ උපකාර, හා ධර්මය අනුගමනය කළ සියලු ක්‍රියා ගැන කීවේය. රජුගේ ධර්මය හා කරුණාව ගැන අසා, වලාකුළ, ධර්මයෙන් පෝෂණය වී, කළු පැහැයෙන් ඝන වී, දැඩි වැස්සක් ඇද හැලුණි. වැස්ස, රාජධානිය පුරා පැතිර ගොස්, සියලු සිඳුණු ගංගා, ඇළ දොළ යථා තත්වයට පත් කළේය. ගොවිතැන් යළිත් සශ්‍රීක විය. ජනතාව හා සතුන්, පිපාසාවෙන් මිදී, සතුටින් පසුවූහ.

රජු, තම ජනතාව බේරා ගත් බව දැන, සතුටින්, තම රාජධානිය වෙත පැමිණියේය. ඔහු ඍෂිවරයාට හා වලාකුළට ස්තුති කළේය. “මහරජාණෙනි, ඔබගේ ධර්මය හා කරුණාව නිසා, අපි අද බේරුණා. අපේ ධර්මය, අපේ ජීවිතය බේරා ගත්තා,” යැයි අමාත්‍යවරයා කීය. රජු, “අපේ ධර්මය, අපේ කරුණාව, අපට සැමවිටම මාර්ගය පෙන්වා දෙනවා. අපි ධර්මය අනුගමනය කරන්නේ නම්, අපට කිසි විටෙකත් අභියෝගයක් නැහැ,” යනුවෙන් පැවසීය.