කරුණාවන්ත රජුගේ කතාව

කරුණාවන්ත රජුගේ කතාව

බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඩ සිටි කාලයේ, එකල ඉන්දියාවේ අනුරාධපුරය නම් වූ මහා නුවරක් විය. එතැන රජකම් කළේ මහත් ධර්මිෂ්ඨ, කරුණාවන්ත රජෙකු විසිනි. රජුගේ නම "ධර්මපාල" විය. ධර්මපාල රජුගේ රාජධානිය ඉතා සමෘද්ධිමත් විය. වැසියන් සියලු දෙනා සතුටින්, සාමයෙන් ජීවත් වූහ. රජුගේ කරුණාව හා ධර්මිෂ්ඨකම නිසා කිසිදු දුප්පතෙක්, කිසිදු දුගී භාවයක්, කිසිදු අපරාධයක් රට තුළ නොතිබුණි. දවස් ගණන් රජුගේ දොරටුව ළඟ සිටි දුප්පතුන්ට, අසරණයන්ට රජුගෙන් උපකාර නොලබා නොගිය අයෙක් නොවිණි. රජුගේ හදවත සැමවිටම අනුකම්පාවෙන් පිරී තිබුණේය.

එක්තරා දවසක, රජ මාලිගාවේ උයනෙහි රජතුමා විනෝද වෙමින් සිටියේය. මල් පිපී, සුවඳ හමන අපූරු උයනකි. කුරුල්ලන්ගේ මිහිරි ගී නද කන වැකෙමින් තිබුණි. හදිසියේම, රජුගේ අවධානය යොමු වූයේ උයනේ එක් අස්සක් මුල්ලක් නරඹමින් සිටි මහළු බ්‍රාහ්මණයෙකු වෙතය. ඔහු ඉතා දුගී, දුර්වල පෙනුමක් ඇති අයෙකි. ඔහුගේ ඇඳුම් පැළඳුම් දරා සිටි ආකාරය, මුහුණේ වූයේ දැඩි කලකිරීමකි.

"අහෝ, මේ මහලු බ්‍රාහ්මණයෙකු සේ පෙනේ. එතුමා මෙහි පැමිණියේ කුමක් සඳහාදැයි මට සිතේ. ඔහුගේ මුහුණේ ශෝකය දෝරෙ ගලන්නේය."

රජු තමාටම කියා ගත්තේය. ඔහු වහාම සෙනවියෙකුට සංඥා කළේය.

"සෙනවිය, අර දුරින් සිටින මහලු බ්‍රාහ්මණයාව මා වෙත කැඳවාගෙන එන්න. එතුමාගේ මුහුණේ ඇති කලකිරීමට හේතුව කුමක්දැයි දැන ගැනීමට මට අවශ්‍යය."

සෙනවියා ගොස්, මහලු බ්‍රාහ්මණයාව රජු ඉදිරියට කැඳවාගෙන ආවේය. රජු ඔහුට ගෞරව දක්වා, අසුන් ගැනීමට අණ කළේය.

"ස්වාමීනි, ඔබ වහන්සේට ආයුබෝවන්! ඔබ වහන්සේගේ කරුණාව මට මාගේ ජීවිතයේ දැකීමට ලැබුනේ අදයි. මාගේ නම "අග්නිමිත්‍ර"ය. මම ඉතා දුප්පත් බ්‍රාහ්මයෙකු වෙමි. මාගේ පවුලට ආහාර පාන නැත. දරුවෝ කුසගින්නේ සිටිති. මා මෙහි පැමිණියේ මේ දුප්පත්කමින් මිදීමට යම් උපකාරයක් ලැබේ යැයි සිතාය."

අග්නිමිත්‍ර බ්‍රාහ්මයා කඳුළු පිරි දෙනෙතින් කීවේය. රජුගේ සිත අනුකම්පාවෙන් පිරී ගියේය.

"අග්නිමිත්‍ර, දුක් නොවන්න. ඔබ මාගේ රාජධානියේ ජීවත් වන පුරවැසියෙකි. මාගේ රාජධානියේ කිසිවෙකුත් කුසගින්නේ සිටීමට ඉඩ නොතබමි. ඔබ මා වෙත පැමිණීම ගැන මම සතුටු වෙමි. අද සිට ඔබගේ සියලු දුක් කරදර මා විසින් භාර ගනු ලැබේ. මාගේ සෙනවිය, අදම මෙම බ්‍රාහ්මයාගේ ගෙදරට ගොස්, ඔහුටත් ඔහුගේ පවුලටත් අවශ්‍ය සියලු දේ ලබා දෙන්න. ධාන්‍ය, වස්ත්‍ර, මුදල් - සියල්ල. තවද, අග්නිමිත්‍ර, ඔබ මාගේ රාජ සභාවේ ගෞරවනීය අමුත්තෙකු ලෙස සලකනු ලැබේ. ඔබට මාගේ රාජ මාළිගාවෙන් දිනපතා ආහාර පාන ලැබේවා."

රජුගේ මෙම ආඥාවෙන් අග්නිමිත්‍ර බ්‍රාහ්මයාගේ මුහුණෙහි සතුටක් දෝරෙ ගලන්නට විය. ඔහු රජුට කෘතඥතාවය පුද කළේය.

"ස්වාමීනි, ඔබ වහන්සේගේ ගුණවන්තකම, කරුණාව මාගේ ජීවිතයේ අමතක නොවන අත්දැකීමකි. මාගේ සිතේ ඇති ශෝකය සම්පූර්ණයෙන්ම දුරු වී ගියේය. දෙවියන් වහන්සේ ඔබ වහන්සේට සෙත සලසත්වා!"

එදින සිට, අග්නිමිත්‍ර බ්‍රාහ්මයාගේ ජීවිතය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් විය. රජුගේ කරුණාවෙන් ඔහුගේ පවුලට සශ්‍රීකත්වය ලැබුණි. ඔහුට දිනපතා රාජ මාළිගාවට පැමිණ රජුගේ ධර්ම දේශනා ඇසීමට අවස්ථාව ලැබුණි. රජුගේ ධර්මයේ හැසිරීම, ඔහුගේ කරුණාවන්තකම, ඔහුගේ නුවණ - මේ සියල්ල අග්නිමිත්‍ර බ්‍රාහ්මයාගේ සිතට මහත් බලපෑමක් කළේය.

කල් යත්ම, රජුගේ රාජධානියේ තවත් එක් සිදුවීමක් විය. ඈත දේශයක සිට එක් වෙළෙන්දෙකු රජුගේ නගරයට පැමිණියේය. ඔහු ඉතා ධනවත් විය, නමුත් ඔහුගේ හදවත ඊර්ෂ්‍යාවෙන්, කෑදරකමින් පිරී තිබුණි. ඔහු රජුගේ සමෘද්ධිය, වැසියන්ගේ සතුට දැක කෝපයට පත් විය. ඔහුට අවශ්‍ය වූයේ රජුගේ බලය, රජුගේ ධනය තමාට ලබා ගැනීමටය.

එක් රාත්‍රියක, එම වෙළෙන්දා රජුගේ මාලිගාවට රහසින් ඇතුළු විය. ඔහුගේ අරමුණ වූයේ රජුට හානි කිරීමය. ඔහු රජුගේ කුටියට ගොස්, රජු නින්දේ සිටින විට, තියුණු පිහියකින් රජුට පහර දීමට සූදානම් විය. නමුත්, එම මොහොතේම, රජුගේ හදවතේ වූ කරුණාව, ධර්මය, ඔහුව ආරක්ෂා කළාක් මෙන්, රජුගේ සිහිනයකින් අවදි විය. රජුට වෙළෙන්දාගේ පිහිය දැක ගැනීමට ලැබුණි.

"කව්ද ඒ? මාගේ ජීවිතයට හානි කිරීමට එන්නේ!"

රජු කෑ ගැසූ හඬින්, ආරක්ෂක භටයන් පැමිණියහ. වෙළෙන්දා අල්ලා ගන්නා ලදි. රජුගේ සෙනවිය, වෙළෙන්දා රජුට මරණය ගෙන දීමට පැමිණි බව දැන, දැඩි කෝපයෙන් ඔහුට දඬුවම් කිරීමට සූදානම් විය.

"ස්වාමීනි, මෙම දුෂ්ටයාට මරණ දඬුවම් දිය යුතුය! මෙවැනි අපරාධකරුවෙකුට ජීවත් වීමට ඉඩ දීම న్యాయ නොවේ."

නමුත් රජුගේ මුහුණෙහි කිසිදු කෝපයක් නොවීය. ඔහුගේ සිතෙහි වූයේ සැමවිටම කරුණාව, ධර්මයයි.

"සෙනවිය, නතර වන්න. මෙම වෙළෙන්දාට දඬුවම් කිරීමට පෙර, මාගේ සිතට යම් දෙයක් සිහි විය. මෙම වෙළෙන්දා ද ඊර්ෂ්‍යාවෙන්, කෑදරකමින් පෙළෙන අයෙකු සේ පෙනේ. මාගේ රාජධානියේ කිසිවෙකුත් දුකට පත්ව සිටීමට මා කැමති නැත. ඔහුට ද මාගේ කරුණාව ලැබිය යුතුය."

රජු, වෙළෙන්දාට දඬුවම් නොකළ අතර, ඔහුට ද මාළිගාවෙන් ආහාර පාන ලබා දීමට, ඔහුටත් යම් රැකියාවක් ලබා දීමට අණ කළේය. රජුගේ මෙම ක්‍රියාව ගැන සෙනවිය පුදුමයට පත් විය.

"ස්වාමීනි, ඔබ වහන්සේගේ කරුණාව අසීමිතය. මෙවැනි අපරාධකාරයෙකුට ද ඔබ වහන්සේ දයාව දක්වන්නේද?"

රජු සිනාසෙමින් කීවේය.

"සෙනවිය, අපරාධය කරන්නේ මිනිසාගේ හදවතේ ඇති දුර්වලකම් නිසාය. අපගේ යුතුකම වන්නේ එම දුර්වලකම් නිවැරදි කිරීමට උත්සාහ කිරීම මිස, ඔවුන්ට දඬුවම් කිරීම නොවේ. මෙම වෙළෙන්දා ද, අද සිට මාගේ යහපත් පුරවැසියෙකු වනු ඇත. ඔහුට ද යහපත් ජීවිතයක් ගත කිරීමට අවස්ථාව ලැබෙනු ඇත."

කාලය ගත විය. රජුගේ කරුණාව, ධර්මිෂ්ඨකම, නුවණ - මේ සියල්ල නිසා ඔහු "කරුණාවන්ත රජු" ලෙස ප්‍රසිද්ධියට පත් විය. ඔහුගේ රාජධානිය තවත් සමෘද්ධිමත් විය. වැසියන් සියලු දෙනා සතුටින්, සාමයෙන්, ආරක්ෂාවෙන් ජීවත් වූහ. අග්නිමිත්‍ර බ්‍රාහ්මයා ද, අතීතයේ රජුට ඝාතන කිරීමට පැමිණි වෙළෙන්දා ද, රජුගේ කරුණාවෙන් ජීවිතය වෙනස් කරගත් අය වූහ. ඔවුන් දෙදෙනාම රජුගේ ධර්මිෂ්ඨකම අගයමින්, ඔහුට සදා ණයගැතිව ජීවත් වූහ.

බුදුරජාණන් වහන්සේ මේ සිද්ධිය විස්තර කරමින්, අතීත ජාතක කතාවක් දේශනා කළ සේක. එම කතාවේ, මහා කරුණාවන්ත රජු වූයේ බෝධිසත්වයන් වහන්සේය. උන් වහන්සේ සියලු සත්වයින් කෙරෙහි අනුකම්පාවෙන්, ධර්මයෙන්, නුවණින් කටයුතු කළ සේක.

කරුණාවන්ත රජුගේ කතාවෙන් ලැබෙන කරුණු

මෙම කතාවෙන් අපට ඉගෙන ගත හැකි වැදගත්ම කරුණ නම්, කරුණාව, ධර්මය, අනුකම්පාව යනු ශ්‍රේෂ්ඨ ගුණාංග බවයි. රජුගේ කරුණාව නිසා, දුප්පත් අය සතුටු වූහ, වැරදි කළ අය යහපත් මාර්ගයට පැමිණියහ, මුළු රාජධානියම සමෘද්ධිමත් විය. අපගේ ජීවිතයේ ද, අන් අයට කරුණාවෙන්, ධර්මයෙන්, අනුකම්පාවෙන් සැලකීම ඉතා වැදගත්ය. එය අපගේ ජීවිතයටත්, අන් අයගේ ජීවිතයටත් සතුට, සාමය, සමෘද්ධිය ගෙන එනු ඇත. වැරදි කරන අයට දඬුවම් කිරීම වෙනුවට, ඔවුන්ට යහපත් මාර්ගයට ඒමට අවස්ථාව ලබා දීම, ඔවුන්ගේ හදවත් වෙනස් කිරීමට උත්සාහ කිරීම යනු ශ්‍රේෂ්ඨ ක්‍රියාවකි.

බෝධිසත්වයන් වහන්සේ බුදු වීම සඳහා බාර වූ බර මෙම කතාවෙන් ඉටු වූයේ:

කරුණා පාරමිතාව - අන් සියලු සත්වයන් කෙරෙහි අසීමිත කරුණාව, අනුකම්පාව දැක්වීම.