ධර්ම රජුගේ මුව

ධර්ම රජුගේ මුව

ඈත අතීතයේ, රජ දහමක් කරගෙන ගිය ධර්මිෂ්ඨ රජ කෙනෙකු විය. ඔහුගේ රාජධානිය සශ්‍රීකත්වයෙන්, සාමයෙන්, සතුටින් පිරී පැවතුණි. රජතුමාගේ පාලනය ධර්මයට අනුකූල වූ බැවින්, වැසියන් සියලු දෙනාම සුවසේ ජීවත් වූහ. එහෙත්, රජතුමාගේ සිතේ එක්තරා දුකක් සැඟවී තිබුණි. ඒ, ඔහුට දරුවෙකු නොලැබීමයි. ඔහු දිනෙන් දින ධර්මයෙහි පිහිටා, පින්කම් සිදු කරමින්, දරුවෙකුගේ උරුමය වෙනුවෙන් ප්‍රාර්ථනා කළේය.

දිනක්, මහ රහතන් වහන්සේ නමක් රජ මාළිගාවට වැඩම කළහ. රජතුමා උන්වහන්සේට ගෞරව සම්මානයෙන් සංග්‍රහ කොට, තම සිතේ දුක ප්‍රකාශ කළේය. රහතන් වහන්සේ සිනාසී, “මහරජ, බිය නොවනු. ඔබගේ ධර්මිෂ්ඨකමට, පින්කමට සුදුසු දරුවෙකු ලබනු ඇත. එහෙත්, එය සාමාන්‍ය දරුවෙකු නොවනු ඇත. ඔහු ධර්ම රජුගේ මුව සේ, ධර්මයෙහි පිහිටා, ධර්මයම කටයුතු කරන තැනැත්තෙකු වනු ඇත” යනුවෙන් දේශනා කළහ.

රජතුමාගේ සිත සතුටින් පිරී ගියේය. ඔහු තවදුරටත් ධර්මයෙහි පිහිටා, පින්කම් සිදු කරමින්, තම දරුවා එනතුරු බලා සිටියේය. කල්යත්ම, රජ බිසව ගැබ්බර වූ අතර, නියමිත කාලයේදී, ඉතාමත් අලංකාර, බුද්ධිමත් කුමාරයෙකු උපත ලැබීය. රජතුමාගේ සතුටට සීමාවක් නොවීය. කුමාරයාගේ මුහුණ ධර්මයෙහි සෙවණැල්ලක් සේ දිස් වූ බැවින්, රජතුමා ඔහුට “ධර්මසිංහ” යන නාමය තැබීය.

ධර්මසිංහ කුමාරයා වැඩෙද්දී, ඔහුගේ බුද්ධිය, ධර්මය කෙරෙහි තිබූ ඇල්ම, සත්‍යයෙහි පිහිටීම, අන් අයට කරුණාව දැක්වීම ආදී ගුණාංග සියල්ලම කැපී පෙනුණි. ඔහු කුඩා කල සිටම, තම පියාගේ ධර්මිෂ්ඨ පාලනය නිරීක්ෂණය කරමින්, ධර්මය යනු කුමක්ද, එය අනුගමනය කිරීමෙන් ලැබෙන ප්‍රතිලාභ මොනවාද යන්න මැනවින් වටහා ගත්තේය. ඔහු පාසල් ගිය විට, ගුරුවරුන්ගේ ප්‍රශංසාවට ලක් වූයේ, ඔහුගේ ඉක්මන් ඉගෙනුම් හැකියාව, ප්‍රශ්න විසඳීමේ දක්ෂතාවය, සහ ධර්මය පිළිබඳ ඔහුගේ ගැඹුරු අවබෝධය නිසාය. ඔහු කිසි විටෙකත් බොරු නොකළේය, අන් අයට හිංසා නොකළේය, නිතරම සත්‍යයෙහි පිහිටා කටයුතු කළේය.

දිනක්, ධර්මසිංහ කුමාරයා රාජ උද්‍යානයේ සැරිසරමින් සිටියේය. හදිසියේම, ඔහුට එක්තරා අසරණ කාන්තාවක් දුක්බර මුහුණින් සිටිනු දැකගන්නට ලැබුණි. ඇය කුමාරයා ඉදිරියේ දණගසා, කඳුළු සලමින්, තම දුක ප්‍රකාශ කළාය. “මහරජ කුමාරය, මට ස්වාමි පුරුෂයා අහිමි වී ඇත. දරුවෝ තිදෙනෙක් මා සතුය. මගේ දරුවන්ට කෑමට, බීමට කිසිවක් නැත. මට උපකාරයක් නැති නිසා, මම ඉතාමත් දුකින් සිටිමි.”

ධර්මසිංහ කුමාරයා ඇගේ දුක අසා, ඔහුගේ සිත කම්පාවට පත් විය. ඔහු ඇයට මෙසේ පැවසීය: “අම්බෝ, ඔබේ දුක ගැන මට ඉතාමත් කණගාටුයි. බිය නොවන්න. මම ඔබට උදව් කරන්නෙමි.” ඔහු වහාම තම සේවකයින්ට අණ කොට, එම කාන්තාවට හා ඇගේ දරුවන්ට අවශ්‍ය සියලුම ආහාර, ඇඳුම් පැළඳුම්, සහ මුදල් ලබා දෙන ලෙස කීවේය. එපමණක්ද නොව, ඇගේ දරුවන්ගේ අධ්‍යාපනයට ද ඔහු උදව් කිරීමට පොරොන්දු විය.

කාන්තාව කුමාරයාට ස්තුති කොට, සතුටින් පිටත්ව ගියාය. මෙම සිදුවීම ධර්මසිංහ කුමාරයාගේ ධර්මිෂ්ඨ ගුණයන් තවත් ඔප්නංවාලීය. ඔහු අසරණයින්ට, දුප්පත් ජනතාවට උපකාර කිරීම, ධර්මයෙහි පිහිටා කටයුතු කිරීම යන කරුණු වලට වැඩි කැමැත්තක් දැක්වීය. ඔහුගේ කීර්තිය රාජධානිය පුරාම පැතිර ගියේය.

කල්යත්ම, රජතුමා වයස්ගත විය. ඔහු ධර්මසිංහ කුමාරයාට රාජාභි MUKHYA තබා, ඔහුව රජු ලෙස පත් කළේය. ධර්මසිංහ රජු, ඔහුගේ පියාගේ ධර්මිෂ්ඨ පාලනය අනුගමනය කරමින්, ඊටත් වඩා ධර්මයෙහි පිහිටා කටයුතු කළේය. ඔහු කිසි විටෙකත් අසාධාරණයක් නොකළේය. ඔහු නීතිය ඉදිරියේ සියල්ලන්ම සමානව සැලකුවේය. ඔහුගේ රාජ සභාවේදී, ධර්මය සහ සත්‍යය පමණක් කතා කරන ලදී. කිසිවෙකුත් බොරු කීමට, අන් අයට හානි කිරීමට එඩිතර වූයේ නැත.

දිනක්, රජුගේ රාජ සභාවේදී, එක් රෙදි වෙළෙන්දෙකු හා එක් රන්කරුවෙකු අතර ආරවුලක් ඇති විය. රෙදි වෙළෙන්දා කියා සිටියේ, රන්කරුවා තමන්ට දුන් රන් භාණ්ඩ වලට, අනුමත කළ මුදලට වඩා අඩු මුදලක් දුන් බවයි. රන්කරුවා කියා සිටියේ, තමන් දුන් රන් භාණ්ඩ වලට, අනුමත කළ මුදලට වඩා වැඩි මුදලක් රෙදි වෙළෙන්දා තමන්ගෙන් ඉල්ලා සිටින බවයි. රජු දෙපලගේ කතා අසා, “මම ධර්මය අනුව කටයුතු කරන්නෙමි. සත්‍යය කවරේදැයි සොයා බලන්නෙමි” යැයි පැවසීය.

රජු, තම සභාවේ සිටි ධර්මිෂ්ඨ, බුද්ධිමත් අමාත්‍යවරුන්ගෙන් උපදෙස් ලබා ගත්තේය. ඔවුන් සියලු දෙනාම ධර්මයෙහි පිහිටා, තීන්දුවක් දුන්හ. රජු, රෙදි වෙළෙන්දාගේ කතාවේ සත්‍යය අඩංගු බවත්, රන්කරුවා අසාධාරණයක් කර ඇති බවත් තීරණය කළේය. ඔහු රන්කරුවාට දඬුවම් කොට, රෙදි වෙළෙන්දාට සාධාරණය ඉටු කළේය. මෙම තීන්දුවෙන්, රජුගේ ධර්මිෂ්ඨකම, සත්‍යයෙහි පිහිටීම, සියල්ලන්ටම සාධාරණය ඉටු කිරීම යන ගුණාංග නැවතත් ඔප්පු විය.

ධර්මසිංහ රජුගේ පාලනය යටතේ, රාජධානිය තවත් සමෘද්ධිමත් විය. ජනතාව සතුටින්, සාමයෙන්, ධර්මයෙහි පිහිටා ජීවත් වූහ. කිසිවෙකුත් දුක්ඛිත නොවීය. රජු, අසරණයින්ට, දුප්පත් ජනතාවට, රෝගීන්ට, වයස්ගත අයට උදව් කිරීමට නිතරම කැමති විය. ඔහු ධර්මය දේශනා කොට, ජනතාවට ධර්මයෙහි පිහිටා කටයුතු කරන ලෙස දිරිමත් කළේය.

කල්යත්ම, රජතුමා මහලු වියට පත්විය. ඔහු තම පුත්‍රයාට රාජාභි MUKHYA තබා, ඔහුව ධර්මිෂ්ඨ රජු ලෙස පත් කළේය. ධර්මසිංහ රජු, තම ජීවිතයේ අවසාන භාගය ධර්මයෙහි පිහිටා, පින්කම් කරමින්, සතර අපායෙන් මිදීමට ප්‍රාර්ථනා කරමින් ගත කළේය. ඔහුගේ ධර්මිෂ්ඨ පාලනය, ඔහුගේ ධර්මිෂ්ඨ ගුණයන්, ඔහුගේ ධර්මයෙහි පිහිටීම, අන් අයට කරුණාව දැක්වීම යන සියලුම කරුණු, “ධර්ම රජුගේ මුව” යන නාමයෙන්, “ධර්මසිංහ රජු” ලෙස, ඉතිහාසයේ සනිටුහන් විය.

ධර්ම රජුගේ මුව

ධර්මයෙහි පිහිටා, සත්‍යයෙහි ජීවත් වීම, අන් අයට කරුණාව දැක්වීම, අසාධාරණයට එරෙහිව නැගී සිටීම, දුප්පත් අසරණයින්ට උදව් කිරීම, ධර්මිෂ්ඨ පාලනයක් ගෙන යාම යන ගුණාංගයන්ගෙන් යුත් රජෙකු, ධර්මයෙහි සෙවණැල්ලක් සේ, ධර්මයම මුහුණෙහි දරා සිටින තැනැත්තෙකු, ධර්ම රජුගේ මුවක් මෙනි.

බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් බෝසතාණන් වහන්සේගේ ධර්මසිංහ රජුගේ ස්වරූපය

බෝසතාණන් වහන්සේ ධර්මසිංහ රජු ලෙස උපන් මෙම ආත්ම භාවයේදී, ධර්මයෙහි පිහිටා, සත්‍යයෙහි ජීවත් වීම, අන් අයට කරුණාව දැක්වීම, අසාධාරණයට එරෙහිව නැගී සිටීම, දුප්පත් අසරණයින්ට උදව් කිරීම, ධර්මිෂ්ඨ පාලනයක් ගෙන යාම යන ගුණාංගයන් බුද්ධත්වයට පත් වීමට අවශ්‍ය වූ ධර්ම චර්යා බාරමිය ලෙස පෝෂණය කළහ.