සතධර්ම ජාතකය

සතධර්ම ජාතකය

අතීතයේ, බරණැස් පුරයෙහි, ධර්මිෂ්ඨ රජෙක් රජකම් කළේය. ඔහුගේ රාජධානිය සදාචාර සම්පන්නව, සාමකාමීව පැවතිණි. රජුට එක් පුතෙක් සිටියේය, ඔහු ඉතා ඥානවන්ත වූයේය. දිනක්, රජු තම පුතුට කියා සිටියේය, ' පුත, මම මහළු වී සිටිමි. මගේ රාජධානිය ඔබ විසින් භාරගත යුතුයි. එහෙත්, ඔබ රජකම් කිරීමට පෙර, ලෝකයෙහි ඇති දුක, සතුට, සහ ධර්මය පිළිබඳව අවබෝධයක් ලබාගත යුතුයි. මම ඔබට එක් ගමනක් යන්නට උපදෙස් දෙමි.' පුතු, 'පියාණෙනි, මම කුමක් කළ යුතුද?' යි ඇසීය. රජු, 'ඔබ එක් සාමාන්‍ය වෙළෙන්දෙකු ලෙස වෙස්වලාගෙන, මහා ඝන වනයක් මැදින් ගමන් කරනු ඇත. එම ගමනෙහිදී, ඔබ විවිධ තත්ත්වයන්ට මුහුණ දෙනු ඇත. ඒවායින් ඔබ ධර්මය ඉගෙන ගනු ඇත.' පුතු, 'එසේය පියාණෙනි, මම ඔබගේ උපදෙස් පිළිගන්නෙමි.'

පුතු වෙළෙන්දෙකු ලෙස වෙස්වලාගෙන, ඝන වනයෙහි ගමන් කරන්නට විය. ඔහුට මඟදී, ඉතා දුර්වල, ක්ෂය රෝගයකින් පෙළෙන, මාංශ පේශී සියල්ල සිහින් වී ගිය, මළානික මුහුණක් ඇති, කීකරු බල්ලෙකු දකින්නට ලැබුණි. පුතුගේ සිතෙහි දයාව උපදිනි. ඔහු, 'අහෝ, මේ දුප්පත් සතා කොතරම් දුකින් සිටීද!' යි කීය. ඔහු තම අතෙහි තිබූ ආහාරයෙන් කොටසක් බල්ලාට දී, ඔහුට සුවපත් වන තුරු රැක බලා ගත්තේය. බල්ලා සුවපත් වූ පසු, ඔහු පුතුට කීවේය, 'ස්වාමීනි, ඔබ මාට කරුණාව දැක්වූ ආකාරය ගැන මම ඉතා කෘතඥ වෙමි. මම ඔබගේ සේවකයෙකු ලෙස සිටීමට කැමැත්තෙමි.' පුතු, 'එසේ නම්, මා සමඟ එන්න.' කියා කීවේය. ඔවුන් දෙදෙනා එක්ව ගමනෙහි ඉදිරියට ගියහ. මඟදී, ඔවුන්ට ඉතා ධනවත්, රන් ආභරණවලින් සැරසුණු, සුඛෝපභෝගී ජීවිතයක් ගත කළ, එහෙත් සිතෙහි කිසිදු සතුටක්, සාමයක් නැති, අතිශයින් කෝපාවිෂ්ඨ, ඊර්ෂ්‍යා සහගත මිනිසෙකු හමු විය. ඔහු, 'ඔබ කවුද? ඔබ කොහේ යනවාද?' යි රළු ස්වරයෙන් ඇසීය. පුතු, 'මම වෙළෙන්දෙක්මි, මම ගමනක් යනවා.' යි කීය. ධනවතා, 'ඔබ ධනවත් වෙන්න කැමතිද? මා ළඟ ධනය ගොඩක් තියෙනවා. එහෙත්, මට කිසිම සතුටක් නෑ.' පුතු, 'ධනය පමණක් සතුට ගෙන දෙන්නේ නැහැ. සතුට ධර්මයෙහි තිබෙනවා.' ධනවතා, 'ධර්මය! ධර්මය කුමක්ද?' පුතු, 'ධර්මය යනු යහපත් ක්‍රියා, දයාව, කරුණාව, සහ සත්‍යය.' ධනවතා, 'මම ධනය ඇතත්, මට ධර්මය ගැන කිසිම අවබෝධයක් නෑ.'

පුතු ධනවතාට ධර්මය ගැන ඉගැන්නුවේය. ධනවතා පුතුගේ ධර්මිෂ්ඨකමට හා ඥානයට වශී වී, 'ස්වාමීනි, ඔබ මාට ධර්මය ඉගැන්නුවා. මම ඔබගේ ශ්‍රාවකයෙකු ලෙස සිටීමට කැමැත්තෙමි.' පුතු, 'එසේ නම්, මා සමඟ එන්න.' කියා කීවේය. ඔවුන් ධනවතා සමඟ එක්ව ගමනෙහි ඉදිරියට ගියහ. අවසානයේදී, ඔවුන්ට ඉතා දුප්පත්, ශරීරයෙහි කිසිදු ඇඳුමක් නැති, මළානික මුහුණක් ඇති, එහෙත් සිතෙහි අතිශයින් සතුටින්, සාමයෙන්, සන්සුන්ව සිටින, භික්ෂුවක් හමු විය. භික්ෂුව, 'සාදු! සාදු! සාදු! මාගේ සිතෙහි සතුට, සාමය.' යි කීය. පුතු, 'ස්වාමීන් වහන්ස, ඔබ කොතරම් දුප්පත් වුවත්, ඔබ සතුටින් සිටිනවා. එයට හේතුව කුමක්ද?' භික්ෂුව, 'මාගේ සිතෙහි කිසිදු තණ්හාවක්, ඊර්ෂ්‍යාවක්, කෝපයක් නැහැ. මා ධර්මයෙහි ස්ථිරව සිටිනවා.' පුතු, 'ස්වාමීන් වහන්ස, ඔබ මට ධර්මය ගැන වැඩිදුරටත් ඉගැන්නුවා.' භික්ෂුව, 'සතුට ධනයෙහි නැහැ, ධර්මයෙහි තිබෙනවා.'

පුතු, බල්ලා, ධනවතා, සහ භික්ෂුව, ධර්මයෙහි ස්ථිරව සිටිමින්, සතුටින්, සාමයෙන්, සන්සුන්ව ජීවත් වූහ. පුතු තම පියාණන් වෙත පැමිණ, ඔහුට සියලු අත්දැකීම් ගැන කීවේය. රජු සතුටු වී, 'පුත, ඔබ ධර්මය ඉගෙන ගත්තා. දැන් ඔබ රජකම් කිරීමට සුදුස්සෙක්.' පුතු රජ වී, ධර්මයෙහි ස්ථිරව සිටිමින්, තම රාජධානියෙහි සාමය හා සතුට පවත්වාගෙන ගියේය.