මහා සාමණක ජාතකය

මහා සාමණක ජාතකය

ඈත අතීතයේ, බරණැස් නුවර රජකම් කළ බඹදත් රජතුමාගේ කාලයේදී, ඒ රජතුමාගේ අනුග්‍රහය යටතේ විසූ සුදස්සන නම් බ්‍රාහ්මණයා, ධර්මයෙහි පිහිටා, ත්‍යාගශීලීව, ගුණධර්මවලින් පිරිපුන්ව, සත්වයාට හිත සසුව, කටයුතු කළේය. ඔහුට දරුවන් තිදෙනෙක් සිටියහ. වැඩිමහල් පුතා වූයේ මහා සාමණක නම් වූයේය. දෙවන පුතා ශ්‍රී සාමණක වූ අතර, තුන්වන පුතා කේවට්ට නම් විය. මහා සාමණක නම් වූ කුමාරයා, ළමා වියේ පටන්ම ධර්මිෂ්ඨ ගුණයෙන් යුතුව, සියලු විද්‍යාවන්හි අති දක්ෂ විය. ඔහු සිය ඥාතීන්ගේ හා අන්‍යයන්ගේ ද ආදරය, ගෞරවය දිනාගත්තේය.

කල් යත්ම, සුදස්සන බ්‍රාහ්මණයාගේ මරණයෙන් පසු, ඔහුගේ පුත්‍රයෝ තිදෙනාම ධර්මයෙහි පිහිටා, සියල්ලන්ටම ධාර්මික වූ මාර්ගයෙන්ම කටයුතු කළහ. මහා සාමණක කුමාරයා, සිය පියාගේ ධනය හා දේපළ අන්‍යයන්ට උපකාර පිණිස, ධර්මයෙහි යොදවා, සියල්ලන්ටම ආදර්ශයක් විය. ඔහු සිය දිවි ගෙව්වේ, ධර්මයෙහි පිහිටා, සත්‍යයෙහි සිට, අනුන්ගේ දුකට පිහිට වෙමිනි.

එක් දිනක්, මහා සාමණක කුමාරයා, සිය සහෝදරයන් දෙදෙනා සමඟ, ධර්මය ගැන සාකච්ඡා කරමින් සිටියේය.

"මගේ සහෝදරයෙනි, අප සියලු දෙනාම ධර්මයෙහි පිහිටා, අන්‍යයන්ට හිත සසුව කටයුතු කළ යුතුයි. ධර්මය යනු අපගේ ජීවිතයේ මඟ පෙන්වන්නා ය. ධර්මයෙහි පිහිටා කටයුතු කරන අයට සැනසීමත්, සාමයක් ත් ලැබෙනු ඇත."

ඔවුන් තිදෙනාම සිය සහෝදරයාගේ ධර්ම දේශනාවට සවන් දී, එය තම ජීවිතයේ මූලධර්මයන් කර ගත්හ.

කල් යත්ම, බරණැස් නුවරට මහා විනාශයක් පැමිණියේය. රෝගයක්, සාගතයක්, හෝ යුද්ධයක් නිසා ජනතාව දුෂ්කරතාවයට පත් විය. රජතුමා, සිය ධනයෙන් හා බලයෙන් ජනතාවට උපකාර කිරීමට උත්සාහ කළද, එය ප්‍රමාණවත් නොවීය. ජනතාවගේ දුක දැක, මහා සාමණක කුමාරයා, සිය ධනයෙන් හා දේපළෙන් අසරණ ජනතාවට උපකාර කිරීමට ඉදිරිපත් විය. ඔහු සියල්ලන්ටම ධාර්මික මාර්ගයෙන්, ත්‍යාගශීලීව, අනුන්ගේ දුකට පිහිට විය.

ඔහුගේ ත්‍යාගශීලීත්වය, ධාර්මික ගුණය, අන්‍යයන්ට උපකාර කිරීමේ ගුණය, සියලු දෙනාගේම ප්‍රශංසාවට ලක් විය. මහා සාමණක කුමාරයා, සිය ජීවිතයේ සෑම මොහොතකම ධර්මයෙහි පිහිටා, අනුන්ගේ දුකට පිහිට විය. ඔහු සියල්ලන්ටම ආදර්ශයක් විය.

දිනක්, මහා සාමණක කුමාරයා, සිය සහෝදරයන් සමඟ, ඝන වනයක් හරහා ගමන් කරමින් සිටියේය. ඔවුන් ගමන් කරමින් සිටි අතර, ඔවුන්ට අමුතු ශබ්දයක් ඇසුණි. එය කිහිප දෙනෙක් කෑගසන ශබ්දයක් විය. ඔවුන් ශබ්දය ඇසුණු දෙසට ගියහ. එහිදී ඔවුන් දුටුවේ, පිරිසක්, කුඩා දරුවෙකුට හිංසා කරන අයුරුයි.

ඒ දරුවා, මහා සාමණක කුමාරයාගේ ඥාති සොහොයුරෙකුගේ පුත්‍රයෙකු විය. ඔහු කුඩා වියේ පටන්ම, දුෂ්ට චේතනාවෙන්, අන්‍යයන්ට හිංසා කරමින්, වැරදි මාර්ගයේ ගමන් කළේය. ඔහුගේ ඥාතීන්, ඔහුට අවවාද දී, ධර්මයෙහි පිහිටා කටයුතු කරන ලෙස කීවද, ඔහු එය පිළිගත්තේ නැත.

මහා සාමණක කුමාරයා, සිය ඥාති සොහොයුරාගේ පුත්‍රයාගේ දුක දැක, ඔහුට උපකාර කිරීමට ඉදිරිපත් විය.

"දරුව, ඇයි මෙසේ අඬන්නේ? ඔබට කුමක් වීද?"

දරුවා, මහා සාමණක කුමාරයා දෙස බලා, කඳුළු සලමින් කීවේය.

"සාමණක මාමා, මේ අය මට හිංසා කරනවා. ඔවුන් මට මේ ඝන වනයේ අතහැර දමා යනවා."

මහා සාමණක කුමාරයා, ධර්මයෙහි පිහිටා, ඥාති සොහොයුරාගේ පුත්‍රයාට අවවාද දුන්නේය.

"දරුව, ඔබ වැරදි මාර්ගයේ ගමන් කරනවා. ධර්මයෙහි පිහිටා, අන්‍යයන්ට හිත සසුව කටයුතු කරන්න. එසේ කළොත්, ඔබ සැනසීමත්, සාමයක් ත් ලබනු ඇත."

නමුත්, දරුවා, මහා සාමණක කුමාරයාගේ අවවාදය පිළිගත්තේ නැත. ඔහු ධර්මයෙහි පිහිටා කටයුතු කිරීමට අකමැති විය.

කල් යත්ම, මහා සාමණක කුමාරයා, සිය ධනයෙන් හා දේපළෙන්, අසරණ ජනතාවට උපකාර කරමින්, ධර්මයෙහි පිහිටා, සිය ජීවිතය ගත කළේය. ඔහු සියල්ලන්ටම ආදර්ශයක් විය. ඔහුගේ ධර්මිෂ්ඨ ගුණය, ත්‍යාගශීලීත්වය, අනුන්ගේ දුකට පිහිට වීම, අදටත් අපට ආදර්ශයකි.

තවත් දිනක්, මහා සාමණක කුමාරයා, සිය සහෝදරයන් සමඟ, ඈත ගමනක් යමින් සිටියේය. ඔවුන් ගමන් කරමින් සිටි අතර, ඔවුන්ට ඉතාමත් දුෂ්කර මාර්ගයක් හමු විය. මාර්ගය, ගල්, මුල්, හා කටු පඳුරුවලින් පිරී තිබුණි.

ඔවුන් ඉදිරියට ගමන් කිරීමට උත්සාහ කළද, එය ඉතාමත් අපහසු විය. මහා සාමණක කුමාරයා, සිය සහෝදරයන්ගේ දුක දැක, ඔහුට උපකාර කිරීමට ඉදිරිපත් විය.

"සහෝදරයනි, මෙම මාර්ගය ඉතාමත් දුෂ්කර ය. අපි එකිනෙකාට උදව් කරගෙන ඉදිරියට යමු."

මහා සාමණක කුමාරයා, සිය සහෝදරයන්ට උපකාර කරමින්, මාර්ගයේ ඇති ගල්, මුල්, හා කටු පඳුරු ඉවත් කළේය. ඔහු සිය ශක්තියෙන්, සිය ධර්මශීලී ගුණයෙන්, සියල්ලන්ටම උපකාර කළේය.

ඔවුන් ගමන් කරමින් සිටි අතර, ඔවුන්ට ගඟක් හමු විය. ගඟේ ජලය ඉතාමත් වේගයෙන් ගලා ගියේය. ඔවුන් ගඟ හරහා යාමට උත්සාහ කළද, එය ඉතාමත් අපහසු විය.

මහා සාමණක කුමාරයා, සිය සහෝදරයන්ගේ දුක දැක, ඔහුට උපකාර කිරීමට ඉදිරිපත් විය. ඔහු, ගඟේ ජලයට බැස, සිය සහෝදරයන්ට අල්ලාගෙන යාමට හැකි වන පරිදි, ගඟ හරහා පාලමක් සෑදුවේය.

ඔවුන් ගඟ හරහා ගොස්, ඔවුන්ගේ ගමනාන්තයට ළඟා විය. ඔවුන් සියල්ලෝම මහා සාමණක කුමාරයාගේ ධර්මශීලී ගුණය, ත්‍යාගශීලීත්වය, අනුන්ගේ දුකට පිහිට වීම, ගැන ප්‍රශංසා කළහ.

මහා සාමණක කුමාරයා, සිය ජීවිතයේ සෑම මොහොතකම ධර්මයෙහි පිහිටා, අනුන්ගේ දුකට පිහිට විය. ඔහු සියල්ලන්ටම ආදර්ශයක් විය. ඔහුගේ ධර්මශීලී ගුණය, ත්‍යාගශීලීත්වය, අනුන්ගේ දුකට පිහිට වීම, අදටත් අපට ආදර්ශයකි.

එක් දිනක්, මහා සාමණක කුමාරයා, ධර්මය ගැන දේශනා කරමින් සිටියේය. ඔහුගේ දේශනාවට, විශාල පිරිසක් රැස්ව සිටියහ. ඔවුන් සියල්ලෝම, ඔහුගේ ධර්ම දේශනාවට සවන් දී, ධර්මයෙහි පිහිටා කටයුතු කරන බවට පොරොන්දු වූහ.

මහා සාමණක කුමාරයා, සිය ධර්ම දේශනාව අවසන් කර, සිය සහෝදරයන් සමඟ, සිය නිවසට ගියේය. ඔහු, සිය ජීවිතයේ සෑම මොහොතකම ධර්මයෙහි පිහිටා, අනුන්ගේ දුකට පිහිට විය. ඔහු සියල්ලන්ටම ආදර්ශයක් විය.

කරුණාව, ත්‍යාගශීලීත්වය, ධර්මයෙහි පිහිටීම, යන ගුණාංගයන්ගෙන් යුතුව කටයුතු කිරීමේ වැදගත්කම.

පාරමී ධර්ම: ත්‍යාග පාරමී, සීල පාරමී, ධර්ම පාරමී, ඛන්ති පාරමී, ධ්‍යාන පාරමී, ඤාණ පාරමී.