බෝගස ජාතකය

බෝගස ජාතකය

ඈත අතීතයේ, බරණැස් නුවර රජකම් කළේ බඹදත් රජුය. උන් වහන්සේ ධර්මිෂ්ඨ පාලකයෙකු වූ අතර, රටවැසියාගේ සුභ සිද්ධිය වෙනුවෙන් නිරන්තරයෙන් කටයුතු කළහ. එහෙත්, රජුගේ සිතේ මහත් කලකිරීමක් විය. ඒ, රජුට දරුවන් නොමැති වීමයි. දරුවන් නොමැති රජෙකුට ලෝකයේ පැවැත්මක් නැති බවත්, තම පරපුර මෙලෙසින් කෙළවර වන බවත් සිතමින් රජු මහත් දුකින් පසු විය.

දිනක්, රජු තම අගමෙහෙසිය සමග රාජ මාළිගාවේ මළුවේ සිටිද්දී, අහසින් පියාඹා ආ එක්තරා රන්වන් පරෙවියෙකු දුටුවේය. එම පරෙවියා රජු ඉදිරියෙන් ගොඩ බැස, ගෞරවයෙන් වැඳ, මෙසේ කීය:

"මහරජ, මාගේ නම පියුමා. මම දිව්‍ය ලෝකයෙන් පැමිණියේ ඔබ වහන්සේගේ දුකට පිළියමක් ලබා දීමටයි. ඔබ වහන්සේට දරුවන් නොමැති වීම ගැන මහත් සේ කණගාටු වන බව මම දනිමි. එහෙත්, ඒ ගැන සෝ, දුක් නොවන්න. ඔබ වහන්සේට පුතෙකු හෝ දුවෙකු ලැබෙනු ඇත. එපමණක්ද නොව, ඔහු හෝ ඇය ලෝක සත්වයාට මහත් යහපතක් සිදු කරන කෙනෙකු වනු ඇත."

රජු පුදුමයට පත් විය. රන්වන් පරෙවියාගේ පැමිණීමත්, ඔහු පැවසූ කාරුණික වදන් අසා රජුගේ සිතට සැනසිල්ලක් ලැබුණි. රජු පරෙවියාගෙන් මෙසේ විමසීය:

"පියුමා, මාගේ දුකට ඔබ අසන්නාක් මෙන්, මාගේ කණගාටුවට ඔබ සැනසිල්ලක් ගෙනාවේය. එහෙත්, මාගේ සිතේ තවත් පැනයක් පවතී. මාට දරුවෙකු ලැබෙන බව ඔබ පැවසුවා. එසේ නම්, මට දරුවෙකු ලැබෙන්නේ කෙසේද? මා කුමක් කළ යුතුද?"

පියුමා පරෙවියා පිළිතුරු දුන්නේය:

"මහරජ, ඔබ වහන්සේට දරුවෙකු ලැබීමට නම්, ඔබ වහන්සේ යම් පුණ්‍ය කර්මයක් කළ යුතුය. මේ ළඟදී, ඔබ වහන්සේ රජුගේ මාළිගාවට ආසන්නයේ, මහා වනපෙතක් තිබෙනු දුටුහ. එම වනපෙතේ, ඉතාමත් ඝන වනයක් මැද, එක්තරා රුක්ගොඩක් තිබේ. එය 'බෝගස' නම් වේ. එම බෝගස ඉතාමත් පුදුමාකාරය. එයට ඉහළින්, දිනපතා සවස් කාලයේදී, රන්වන් පැහැයෙන් දිදුලන පලතුරක් හටගනී. එම පලතුර, දිව්‍යමය ගුණයෙන් යුක්තය. එම පලතුර ඔබ වහන්සේ අනුභව කළහොත්, ඔබ වහන්සේට දරුවෙකු ලැබෙනු ඇත. ඒ දරුවා, ලෝකයේ ධර්මය පිහිටුවන කෙනෙකු වනු ඇත."

රජු, පියුමා පරෙවියා පැවසූ දේ මහත් ඕනෑකමින් අසා සිටියේය. රජුගේ සිතේ මහත් බලාපොරොත්තුවක් ඇති විය. රජු වහාම සේවකයන්ට අණ කළේය.

"මා ළඟින්ම, වනපෙතක් තිබේ. එහි, එක්තරා රුක්ගොඩක් ඇත. එය 'බෝගස' නම් වේ. එතැන් සිට, දිනපතා සවස් කාලයේදී, රන්වන් පැහැයෙන් දිදුලන පලතුරක් හටගනී. මට එම පලතුර ගෙන එන්න."

සේවකයෝ රජුගේ අණ පරිදි, වහාම වනපෙත වෙත ගියහ. ඝන වනය මැද, ඔවුන් බෝගස සොයා ගත්හ. එහි, සවස් කාලය වන විට, අහසේ රන්වන් පැහැයෙන් දිදුලන පලතුරක් හටගත්තේය. එය ඉතාමත් ආකර්ශනීය එකකි. සේවකයෝ එම පලතුර පරිස්සමින් ගෙනවිත් රජුට දුන්නෝය.

රජු, පියුමා පරෙවියා පැවසූ පරිදි, එම රන්වන් පලතුර ගෙන, තම අගමෙහෙසියට දුන්නේය. අගමෙහෙසිය, රජුගේ කාරුණිකත්වය අසා, මහත් සතුටින් එම පලතුර අනුභව කළාය. දින කිහිපයකට පසු, අගමෙහෙසිය ගැබ්බර විය. රජුගේ සිතේ මහත් සතුටක් ඇති විය.

කලකින් පසු, අගමෙහෙසියට එක්තරා සුරූපී කුමාරයෙකු උපන්නේය. කුමරුගේ උපතත් සමග, රාජ සභාවේත්, රට පුරාත් මහත් සතුටක් පැතිර ගියේය. රජු, කුමරුට 'සිවлідේව' නම් තැබුවේය. සිවлідේව කුමරු ඉතාමත් දක්ෂ, ධර්මිෂ්ඨ, ගුණවන්ත දරුවෙකු විය. කුමරු ධර්මය ඉගෙන ගත්තේය, විද්‍යාව හැදෑරුවේය, රාජ්‍ය පාලනය ගැනද ඉගෙන ගත්තේය.

කල්යත්ම, සිවлідේව කුමරු වැඩී, රජකමට පත් විය. රජ වූ සිවлідේව, තම පියා මෙන්, ධර්මිෂ්ඨ පාලකයෙකු විය. ඔහු රටේ දුප්පත් ජනතාවට පිහිට විය, යුධ වදින සතුරු රජවරුන්ට ධර්මය දේශනා කළේය, අසරණයන්ට උදව් කළේය. සිවлідේව රජුගේ පාලනය යටතේ, රට සශ්‍රීක විය, ජනතාව සතුටින් වාසය කළහ.

සිවлідේව රජු, තම පියාණන් වූ බඹදත් රජුටත්, මව වූ අගමෙහෙසියටත් මහත් සේ ගරු කළේය. ඔහු, තම උපතට හේතුව වූ බෝගස ගැනත්, එය දුන් රන්වන් පලතුර ගැනත්, පියුමා පරෙවියා ගැනත් නිතරම සිහිකළේය. ඔහු, බෝගස අසලට ගොස්, එහි ධර්මය ගැන භාවනා කළේය.

දිනක්, සිවлідේව රජු, බෝගස අසල භාවනා කරමින් සිටිද්දී, පියුමා පරෙවියා නැවතත් පෙනී සිටියේය.

"මහරජ, ඔබ වහන්සේගේ ධර්මිෂ්ඨ පාලනය ගැන මම සතුටු වෙමි. ඔබ වහන්සේ, ලෝක සත්වයාට මහත් යහපතක් සිදු කළේය. ඔබ වහන්සේගේ පියාණන් වූ බඹදත් රජු, දරුවන් නොමැති දුකින්, මා දුන් රන්වන් පලතුර අනුභව කළහ. ඒ පලතුර, ඔබ වහන්සේගේ උපතට හේතුව විය. ඔබ වහන්සේ, සැබවින්ම ලෝකයේ ධර්මය පිහිටුවන කෙනෙකු බවට පත් විය."

සිවлідේව රජු, පියුමා පරෙවියාට කෘතඥතාවය පළ කළේය. ඔහු, තම පාලනය, ධර්මය, සහ අනුකම්පාව මත ගොඩනැගීමට තීරණය කළේය. ඔහු, බෝගස යට, ධර්මය දේශනා කළේය, අසරණයන්ට දාන මාන දුන්නේය, රට පුරා ධර්මය ප්‍රචාරය කළේය.

සිවлідේව රජුගේ පාලනය, ධර්මය, සහ කරුණාව, සියලු ජනතාවගේ හදවත් තුළ ස්ථිරව මුද්‍රා විය. ඔහු, සැබවින්ම 'බෝගස රජු' ලෙස ප්‍රසිද්ධියට පත් විය. ඔහුගේ කතාව, පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට ගියේය, ධර්මය, දයාව, සහ අනුකම්පාවේ වැදගත්කම පිළිබඳ ආදර්ශයක් ලෙස.

කල්යත්ම, සිවлідේව රජු, මහත් ධර්මිෂ්ඨ භාවයකින් යුතුව, සුවසේ, සතුටින්, දීර්ඝායුෂ විඳ, මිය ගියේය. ඔහුගේ ආත්මය, දිව්‍ය ලෝකයට ගියේය.

කෝ්ත ධර්මය

දරුවන් නැතිවීම ගැන දුක් වීම, ධර්මයට අනුව කටයුතු කිරීමෙන්, සත්‍ය මාර්ගය අනුගමනය කිරීමෙන්, සියලු දුක් දුරුවන බවත්, අසිරිමත් ප්‍රතිඵල ලැබෙන බවත් මෙම ජාතකය මගින් පසක් වේ. ධර්මිෂ්ඨ පාලනයක්, දයානුකම්පාවෙන් යුත් පාලනයක්, ලෝකයට යහපතක්ම ගෙන එන බවත්, එය ජනතාවගේ හදවත් තුළ සදාකල් පවතින බවත් මෙම ජාතකය පෙන්වා දෙයි.

බෝධිසත්වයන් වහන්සේ සිවлідේව රජු ලෙස උපත ලබා, ධර්මිෂ්ඨ පාලනයක් පැවැත්වීමෙන් ප්‍රඥා පාරමිතාව සහ කරුණා පාරමිතාව බෝධිසත්වයන් වහන්සේ තුළින් බැබලී ගියේය.