බුද්ධිමත් නරියා

බුද්ධිමත් නරියා

ඉතා ඈත අතීතයේ, බරණැස් රජු දවස, අපගේ බෝධිසත්වයන් වහන්සේ බුද්ධිමත් නරියෙකුගේ චරිතයෙහි උපන් සේක. එකල එම නරියා විසූයේ එකම ගසක අතු දෙකක එකට වාසය කළ නරින් දෙදෙනෙකුගෙන් යුත් පවුලක සාමාජිකයෙකු ලෙසිනි. එක් නරියෙක් බුද්ධිමත් වූ අතර අනෙකා අඥාන විය. ඔවුන් දෙදෙනාම එකම ගස් මුල වාසය කළ අතර, දිවා රෑ උන්ගේ එකම අරමුණ වූයේ ආහාර සොයා ගැනීමයි. එහෙත්, බොහෝ විට ඔවුන්ට ආහාර සොයා ගැනීමට නොහැකි විය. එදිනෙදා ජීවිතය ගෙවී ගියේ අතිශයින් දුෂ්කර මාවතකිනි.

දිනක්, ඔවුන් දෙදෙනාම සවස වන විට ආහාර නොමැතිව මහත් ශෝකයෙන් හා ක්ලාන්තයෙන් පසුවූහ. හදිසියේම, දුරින්, ඉතා ඈතින්, එක්තරා මිනිස් කඳවුරක් ඔවුන්ගේ දෑස් වලට හසුවිය. එම කඳවුරෙහි මස් කෑමේ සුවඳක් නිකුත් වෙමින් තිබුණි. සුවඳ ඔවුන්ගේ නාසයෙහි පෑහීමත් සමගම, දෙදෙනාගේම මුවෙහි කෙල ඉතිරිණ. ඔවුන්ගේ හදවත් තුළ ආශාවෙන් හා කුසගින්නෙන් පිරී ගියේය. නමුත්, එම කඳවුරට යන මග කිසිසේත් පහසු නොවීය. එය විශාල මඩ වගුරකින් හා කටු පඳුරු වලින් වටවී තිබුණි.

බුද්ධිමත් නරියා, තම සහෝදර නරියා දෙස බලා, මෙසේ කීය:

"සහෝදරයා, බලන්න! දුරින් මිනිස් කඳවුරක් පෙනෙනවා. මස් සුවඳක් එනවා. නමුත්, අපට එහි යාමට නම්, මේ මඩ වගුර තරණය කළ යුතුයි. එය ඉතාමත් අපහසුයි."

අඥාන නරියා, කුසගින්නෙන් පෙළෙමින්, කිසිදු කල්පනාවකින් තොරව මෙසේ කීය:

"මඩ වගුර ගැන කව්රුත් කතා කරන්න එපා! මට දැනටමත් මස් සුවඳ දැනෙනවා. මම දැන්ම එහි යනවා. මට ඕනෑම දෙයක් කරන්න පුළුවන්!"

බුද්ධිමත් නරියා, තම සහෝදරයාගේ අඥානකම ගැන දුක්වෙමින්, මෙසේ පැවසීය:

"සහෝදරයා, එසේ නොකරන්න. මේ මඩ වගුර ඉතාමත් ගැඹුරුයි. අපට එහි ගිලී යාමට ඉඩ තිබෙනවා. අපි ප්‍රවේශමෙන් කල්පනා කර බැලිය යුතුයි."

එහෙත්, අඥාන නරියා, තම සහෝදරයාගේ උපදෙස් වලට සවන් දුන්නේ නැත. ඔහු සෘජුවම මඩ වගුර වෙත දිව ගියේය. ඔහු මඩ වගුරට පැනීමත් සමගම, ඔහුගේ කකුල් මඩෙහි ගිලී ගියේය. ඔහු එළියට ගැනීමට උත්සාහ කරන තරමටම, ඔහු වඩාත් ගැඹුරට ගිලී ගියේය. මඩ වගුර ඔහුට උගුලක් විය. ඔහු උදව් ඉල්ලා කෑගැසුවද, කිසිවෙකු එහි නොසිටියේය. ඔහු මඩ වගුරෙහි ගිලී මිය ගියේය.

බුද්ධිමත් නරියා, තම සහෝදරයාගේ ඛේදනීය ඉරණම දුටු විට, මහත් සේ කම්පා විය. ඔහුට දැඩි ශෝකයක් හා දුකක් දැනුනි. ඔහුට තම සහෝදරයා බේරා ගැනීමට නොහැකි වීම ගැන කනගාටු විය. ඔහු තනිවම, ඉතාමත් සෙමින්, මඩ වගුර වටා ගමන් කරමින්, මිනිස් කඳවුර වෙත ළඟා විය. ඔහු ඉතාමත් ප්‍රවේශමෙන්, මඩ වගුරෙන් ඈත්ව, මිනිසුන් විසින් ඉතිරි කළ මස් කැබලි සොයා ගත්තේය. ඔහු ඒවා ආහාරයට ගෙන, තම කුසගින්න සංසිඳුවා ගත්තේය.

ඔහු ආහාර ගෙන අවසන් වූ පසු, ඔහු සෙමින් තම වාසස්ථානය වෙත ආපසු ගියේය. ඔහුගේ හදවතේ තවමත් තම සහෝදරයාගේ මතකය විය. ඔහුට වැටහුණේ, ජීවිතයේදී ප්‍රඥාව හා කල්පනාව කොතරම් වැදගත්ද යන්නයි. අඥානකම හා ආවේගශීලී බව, අන්තිමේදී විනාශයටම හේතු වන බව ඔහු වටහා ගත්තේය.

බෝධිසත්වයන් වහන්සේ, මෙම ජීවිතයේදී, තම සහෝදරයාගේ අඥානකම නිසා දුක් වුවද, තම ප්‍රඥාව හා කල්පනාව නිසා ජීවිතය බේරා ගත්හ. එමගින් උන්වහන්සේ බුද්ධිමත්කමේ වැදගත්කම පසක් කළහ.

කෙටිකතාව

බුද්ධිමත් නරියා සහ ඔහුගේ අඥාන සහෝදරයා එකට වාසය කළහ. එක් දිනක්, ඔවුන් දුරින් මිනිස් කඳවුරක් දුටුවහ. අඥාන නරියා, කිසිදු කල්පනාවකින් තොරව, මඩ වගුරක් තරණය කිරීමට උත්සාහ කළ අතර, එහි ගිලී මිය ගියේය. බුද්ධිමත් නරියා, ප්‍රඥාවෙන් හා කල්පනාවෙන් මඩ වගුර වටා ගමන් කර, මිනිස් කඳවුරෙන් ආහාර ලබා ගත්තේය.

කතාවෙන් ලැබෙන සාරධර්ම

ප්‍රඥාව සහ කල්පනාව ජීවිතයේ අත්‍යවශ්‍ය වේ. ආවේගශීලී බව හා අඥානකම විනාශයට හේතු වේ.

බෝධිසත්වයන් වහන්සේ විසින් බුද්ධිමත්කමෙන් බාරමි

ධම්මචාරියා (ධර්මානුකූල හැසිරීම)