
එදා ඈත අතීතයේ, බරණැස් නුවර රජකම් කළ බ්රහ්දත්ත රජුගේ කාලයේ, මේ රජතුමා ධර්මිෂ්ඨ පාලනයක් ගෙන ගියහ. උන්වහන්සේගේ රාජධානිය සශ්රීකත්වයෙන් පිරි, ජනතාව සතුටින්, සාමයෙන් ජීවත් වූහ. එහෙත්, රජුට තිබූ එකම දුක වූයේ දරුවන් නොමැති වීමයි. රජතුමා දිනෙන් දිනම දරුවන්ගේ සතුට, විනෝදය සිහිකරමින් දුක් වුහ. දිනක් රජතුමා උයනට ගොස්, එහි ඇති මල්, ඵල දරන ගස් දෙස බලා සිතන්නට වූහ. “අහෝ, මේ සුන්දර උයන, මේ සාරවත් රාජධානිය, මේ සියල්ල මාගෙන් පසු කවුරු හිමිකර ගනීවිද? මාගේ මෙම සතුට, මෙම ධනය, මාගේ දරුවන් සමග බෙදා ගැනීමට මට නොලැබුණේ ඇයි?”
එවන් කලක, අහසේ මහා හංස රජෙක් විය. ඔහු ඉතාම සුන්දර, රන්වන් පැහැති පිහාටු වලින් සැදුණු, විශාල රූමත් හංසයෙකි. ඔහුගේ නාමය වූයේ ‘හංසරාජ’ ය. හංසරාජ, තම සෙසු හංසයන් සමග ගංගා නදියෙහි ජලය මත සැරිසරමින්, සාමයෙන්, සතුටින් ජීවත් විය. ඔහු තම සෙසු හංසයන්ට ද ධර්මය, සත්යය, කරුණාව පිළිබඳව දේශනා කළේය. ඔහුගේ හඬ ඉතාම මිහිරි, සන්සුන් ස්වභාවයක් ගත්තේය.
දිනක්, හංසරාජ තම පිරිවර සමග අහසේ ගමන් කරමින් සිටියදී, බරණැස් නුවරට ළඟා විය. පහළ බලන විට, ඔහුට සුන්දර උයනක්, එහි විසූ දුක්ඛිත රජෙක් දකින්නට ලැබිණි. රජුගේ වේදනාව, ඔහුගේ දුක හංසරාජගේ හදවතට තදින්ම දැනුණි. “අනේ, රජතුමා කොතරම් දුකින්ද? මට උන්වහන්සේට උදව් කළ හැකිද?” යැයි හංසරාජ සිතීය.
හංසරාජ, තම පිරිවරට කියා, රජුගේ උයනට ගොඩ බැස්සේය. රජු, හංසයන්ගේ පැමිණීම දැක පුදුමයට පත් විය. එතරම් රූමත්, රන්වන් පිහාටු සහිත හංසයන් ඔහු කවදාවත් දැක නැත. හංසරාජ, රජු වෙත ළඟා වී, ඉතා මිහිරි ස්වරයෙන් කතා කළේය.
"ආයුබෝවන්, මහාරාජ. ඔබතුමාගේ දුක දුටු අප හදවත් කම්පා විය. ඔබතුමාගේ අසතුටට හේතුව කුමක්දැයි අපට දැනගත හැකිද?"
බ්රහ්දත්ත රජු, හංසරාජගේ කාරුණික ස්වරයට, රූමත් ස්වරූපයට මවිත විය. ඔහු තම සිත් අහසේ ඇති දුක, දරුවන් නොමැති වීම පිළිබඳ කනගාටුව හංසරාජට කීවේය.
"මහා හංසරාජ, මාගේ දුකට හේතුව දරුවන් නොමැති වීමයි. මට පුතෙක් හෝ දුවෙක් නැත. මාගේ රාජධානිය, මාගේ ධනය, මාගේ සුවය, මේ සියල්ල මාගෙන් පසු කවුරු හිමිකර ගනීවිදැයි යන සිතිවිල්ලෙන් මා දුක් වෙමි."
හංසරාජ, රජුගේ කතාව අසා, කරුණාවෙන් පිරුණු හදවතකින් මෙසේ කීවේය.
"මහාරාජ, ඔබේ දුක මට තේරේ. එහෙත්, ඔබතුමාට දරුවන් ලැබීමට මාර්ගයක් තිබේ. මාගේ රන්වන් පිහාටු වලින් එකක් ඔබට දෙන්නම්. මේ පිහාටුව ඔබතුමාගේ අන්තඃපුරයේ තබා, දිනපතා එය සිපගෙන, දරුවන් ලැබේවායි ප්රාර්ථනා කරන්න. සත්ය, ධර්මය, කරුණාව යන ගුණාංගයන්ගෙන් යුතුව මේ පිහාටුව ආරක්ෂා කරන්න. එසේ කළ විට, ඔබට පුතෙක් ලැබේවි, ඔහු ඉතාම ධර්මිෂ්ඨ, ජනප්රිය පාලකයෙක් වේවි."
රජු, හංසරාජගේ කාරුණිකත්වය ගැන මවිත වී, ස්තුතිවන්ත විය. හංසරාජ, තම රන්වන් පිහාටු වලින් එකක් ගලවා, රජුට දුන්නේය. ඒ පිහාටුව අතිශයින්ම රූමත්, දීප්තිමත් විය. එය ස්පර්ශ කරන විටම, සැනසිල්ලක්, සතුටක් දැනුණි. රජු, එම පිහාටුව ගෞරවයෙන් පිළිගෙන, තම අන්තඃපුරයේ සුරැකිය හැකි ස්ථානයක තැබුවේය.
රජු, හංසරාජ කී පරිදිම, දිනපතා එම පිහාටුව සිප ගනිමින්, දරුවන් ලැබේවායි ප්රාර්ථනා කළේය. ඔහු ධර්මය, සත්යය, කරුණාව යන ගුණාංගයන්ගෙන් යුතුව කටයුතු කළේය. ඔහු තම සේවකයන්ට, ජනතාවට දයාවෙන් සැලකුවේය. ඔහුගේ රාජධානියේ ධර්ම පාලනයක් ඇති විය.
කලක් ගත විය. රජුගේ අන්තඃපුරයේ, ගැබ් ගැනීමක් සිදු විය. රජු, රැජින, මුළු රාජධානියම මහත් සතුටට පත් විය. නියමිත කාලයේදී, රජතුමාට පුතෙක් උපන්නේය. ඔහු උපතින්ම ඉතාම රූමත්, ශරීර ස්වභාවයෙන්ම යහපත්, ශාන්ත ස්වභාවයකින් යුක්ත විය. රජු, උන්වහන්සේට ‘හංස කුමාර’ යන නම තැබුවේය.
හංස කුමාර, වැඩෙත්ම, ඔහු ඉතාම දක්ෂ, ධර්මිෂ්ඨ, කරුණාවන්ත කුමාරයෙක් බවට පත් විය. ඔහු 16 වන වියට පා තැබූ විට, ඔහුට විවාහයක් කර දීමට රජු තීරණය කළේය. විවාහයෙන් පසු, හංස කුමාර, තම පියාගේ රාජධානියේ පාලනය භාර ගත්තේය. ඔහු තම පියාගේ ධර්ම පාලනය තවදුරටත් ඉදිරියට ගෙන ගියේය. ඔහු ජනතාවට සලකුවේ, තම දරුවන්ට සලකන පියෙකු ලෙසය. ඔහුගේ රාජධානියේ ජනතාව අතිශයින්ම සතුටින්, සාමයෙන් ජීවත් වූහ.
දිනක්, හංස කුමාර, තම පියා සමග උයනේ සිටින විට, ඔහුට අහසේ රන්වන් පිහාටු සහිත හංසයන් සමූහයක් දකින්නට ලැබුණි. ඔහු ඊට පෙර කවදාවත් එවැනි හංසයන් දැක නැත. ඔහු කුතුහලයෙන්, "පියාණෙනි, අහසේ සිටින මේ රන්වන් පිහාටු සහිත හංසයන් කවුද? ඔවුන් කොතරම් රූමත්ද?" යැයි ඇසීය.
බ්රහ්දත්ත රජු, තම පුත්රයාගේ ප්රශ්නය අසා, සිනාසෙමින්, හංසරාජගේ කතාව, රන්වන් පිහාටුව ගැන ඔහුට කීවේය. හංස කුමාර, මේ කතාව අසා, තමා උපන්නේ හංසරාජගේ ආශිර්වාදයෙන් බව දැන, මහත් සතුටට පත් විය. ඔහු එම රන්වන් පිහාටුව දෙස බලා, තම පියාට, හංසරාජට ස්තුති කළේය.
එතැන් පටන්, හංස කුමාර, තම පියාගේ ධර්ම පාලනය ඉදිරියට ගෙන ගිය අතර, ඔහු කිසිදිනෙක අමතක නොකළේ, තමාගේ සතුට, තමාගේ භාග්යය, මේ රන්වන් පිහාටුවෙන්, හංසරාජගේ ආශිර්වාදයෙන් ලැබුණු බවයි. ඔහු කිසිදිනෙක අහංකාරයට පත් නොවීය, කිසිදිනෙක අනුන්ගේ දුක නොතකා නොසිටියේය. ඔහු සෑම විටම ධර්මය, සත්යය, කරුණාව යන ගුණාංගයන්ගෙන් යුතුව කටයුතු කළේය.
— In-Article Ad —
කෑදරකම සහ ඊර්ෂ්යාව අන්ධකාරය ගෙන එන අතර, කරුණාව සහ ධර්මිෂ්ඨකම ආලෝකය ගෙන එයි.
පාරමිතා: ධර්මිෂ්ඨකම, කරුණාව
— Ad Space (728x90) —
16Ekanipātaකෝපයට පත් අලියා පුරාණ රජ දවසක්, සාරවත් දේශයක, බරණැස් නුවර රජකම් කළේ බඹදත් රජ නම් වූ ධර්මිෂ්ඨ පාල...
💡 කෝපය යනු විනාශකාරී බලවේගයක් වන අතර, කරුණාව යනු සුවපත් කරන බලවේගයකි.
289TikanipātaMaha-Ummagga JatakaIn the ancient kingdom of Videha, ruled a wise and just king named Mandhatr. His ...
💡 Intelligence coupled with ethical application benefits all.
190Dukanipāta190. ඛේමක ජාතකය 1. නම ඛේමක ජාතකය 2. කථාව බුදුරජාණන් වහන්සේ ජේතවනයෙහි වැඩවසන සමයෙහි, රජගහනුවර ...
160DukanipātaMugapakkha JatakaIn the ancient city of Indapatta, in the kingdom of Darada, a Bodhisattva was born ...
💡 True spiritual strength is cultivated through unwavering perseverance, silent endurance of hardship, and a profound dedication to compassion and truth.
157DukanipātaMahabodhi JatakaIn the ancient city of Varanasi, nestled beside the sacred Ganges River, ruled a kin...
💡 True strength lies in compassion, humility, and self-mastery, not in pride or the power to dominate.
159DukanipātaVessantara JatakaIn the ancient kingdom of Sibi, there reigned a king named Vessantara, a prince ren...
💡 True generosity requires immense sacrifice, including giving away what is most precious, to alleviate the suffering of others.
— Multiplex Ad —