
ඈත අතීතයේ, ඉන්දියාවේ පුරාණ පුරවරයක් වූ වාරණැස නම් මහා නුවරෙහි, ධර්මිෂ්ඨ හා ධාර්මික ගතිගුණවලින් පිරිපුන් බ්රාහ්මණ පවුලක, බෝසතාණන් වහන්සේ උපත ලැබූහ. උන්වහන්සේගේ පියාණන් වූයේ ධර්මය පිළිබඳ ඥානයෙන් අගතැම් වූ, සදාචාර සම්පන්න පුරුෂයෙකි. ඔහු සිය පුතුට ධර්මය, විනය, ශිෂ්ටාචාරය සහ ජීවිතයේ අත්යවශ්ය ගුණධර්ම පිළිබඳ මනා සිල්පරපුරාවතක් ඉගැන්නුවේය. බෝසතාණන් වහන්සේ ළමා වියේ සිටම ඉතා යහපත් ගතිගුණවලින් යුක්ත වූ අතර, සියල්ලන්ගේම ආදරයට හා ගෞරවයට පාත්ර වූහ. වයසින් වැඩෙත්ම, උන්වහන්සේගේ ඥානය ද, ධර්මය පිළිබඳ අවබෝධය ද වර්ධනය විය. උන්වහන්සේ ගෘහස්ථ ජීවිතය ගත කළ ද, සිය සිතෙහි ධර්මයෙහි අනුශාසනා සදාකාලිකවම රඳවා ගත්හ.
එක්තරා කාලයක, වාරණැස නුවරට ආසන්නයේ වූ ඝන වනයක් මැද, ගංගාවක් අසබඩ, සුන්දර පරිසරයක, බෝසතාණන් වහන්සේ ගුරු කුලයක් ආරම්භ කළහ. උන්වහන්සේගේ ධර්මිෂ්ඨ බව, ඥානය, කරුණාව සහ ඉගැන්වීමේ විශිෂ්ටත්වය නිසා, ඈත පළාත්වලින් පවා ශිෂ්යයෝ උන්වහන්සේ වෙත හැදී වැඩීමට, ධර්මය හැදෑරීමට පැමිණියහ. උන්වහන්සේ කිසිදු ගුරු මුෂ්ඨියක් නොපෙන්වා, සියලු ශිෂ්යයන්ට සමානව ධර්මය, විනය, සතර පේ්රම, පංච ශීලය, අටලෝ දහම, අන්යයන්ට උපකාර කිරීම, ධාර්මිකව ජීවත් වීම වැනි ජීවිතයට අත්යාවශ්ය ධර්ම කරුණු ඉගැන්වූහ. උන්වහන්සේගේ දේශනා ඉතා පැහැදිලිවූ, ධර්මානුකූලවූ, ජීවිතයට ප්රායෝගිකව යෙදිය හැකි කරුණු අන්තර්ගත වූ බැවින්, ශිෂ්යයෝ ඉතා ආසාවෙන් ධර්මය හැදෑරූහ. ගුරු කුලය තුළ සැමවිටම සාමය, සතුට, සහයෝගය, ධාර්මික සංවාද පැවතුණි. ශිෂ්යයෝ එකිනෙකාට ගෞරව කළහ, උදව් කළහ, ධර්මය තුළින් එකිනෙකාගේ අඩුපාඩු සකස් කර ගත්හ.
දිනක්, එම ගුරු කුලයට ධර්මය හැදෑරීම සඳහා එක්තරා ශිෂ්යයෙක් පැමිණියේය. ඔහු ඉතා ධනවත් පවුලකින් පැමිණි, අහංකාර, ස්වార్థයෙන් පිරුණු තරුණයෙකි. ඔහු සිය ධනය ගැන, පරපුර ගැන, තමාගේ ඉගෙනීමේ හැකියාව ගැන ආඩම්බර විය. ඔහු තමාට වඩා ඥානයෙන් අඩු යැයි සිතූ ශිෂ්යයන්ට නොයෙක් අයුරින් අපහාස කළේය, නින්දා කළේය. ධර්මය ඉගෙනීම වෙනුවට, ඔහු සිය බලය, ධනය, සහ ඉගෙනීමේ හැකියාවෙන් අන් අයට හිංසා කිරීමට උත්සාහ කළේය. ඔහු ගුරුවරයාගේ ධර්ම දේශනා වලටද ගෞරව නොකළේය. ඔහු බොහෝ විට පන්ති අවසන් වූ පසු, ගුරුවරයාගේ ධර්ම දේශනා වල අඩුපාඩු සෙවීමට උත්සාහ කළේය. ඔහු ධර්මය යනු තමාගේ අභිමතය පරිදි වෙනස් කරගත හැකි දෙයක් ලෙස සැලකුවේය. ගුරුවරයාගේ ධර්මිෂ්ඨ බව, ඉවසීම, කරුණාව ඔහුට කිසිදු බලපෑමක් කළේ නැත.
ගුරුවරයා, ඔහුගේ ධර්මිෂ්ඨ ගුණයෙන්, එම තරුණ ශිෂ්යයාගේ හැසිරීම ගැන කිසිදු විටක තරහක්, වෛරයක් ඇති කර ගත්තේ නැත. ඔහු ධර්මය තුළින්ම ඔහුට අවවාද දුන්නේය. ඔහු සිහිපත් කර දුන්නේ, ධනය, බලය, ඥානය යන මේවා සියල්ල තාවකාලික බවත්, ධර්මය පමණක් සදාකාලික බවත්ය. "පුත, ධනයෙන්, බලයෙන්, ඥානයෙන් අන් අයට හිංසා කිරීම ධර්මයට අනුකූල නොවේ. ධර්මය යනු සත්යය, කරුණාව, මෛත්රිය, ඉවසීම, යහපත් හැසිරීම යන මේවායි. ඔබගේ ධනය, ඔබගේ ඥානය, ඔබගේ බලය යන මේවා අන් අයට උපකාර කිරීමට, සත්යය පැතිරවීමට, දුප්පත් අසරණයන්ට පිහිට වීමට යොදාගන්න. එසේ නොකර, අන් අයට හිංසා කිරීමෙන් ඔබගේ ආත්මය අපිරිසිදු වේ."
එහෙත්, එම තරුණයා ගුරුවරයාගේ අවවාදයට කන් දුන්නේ නැත. ඔහු තව තවත් ධර්මය විවේචනය කළේය, ගුරුවරයාගේ ධර්ම දේශනා වලට අපහාස කළේය. ඔහු තවත් ශිෂ්යයන් පිරිසක් සිය අහංකාර, ස්වార్థ ධර්මයට පොළඹවා ගත්තේය. ගුරු කුලයේ සාමය, සතුට, සහයෝගය ක්රමයෙන් බිඳී යන්නට විය. ශිෂ්යයෝ දෙපිරිසක් බවට පත් වූහ. එක් පිරිසක් ධර්මිෂ්ඨ ගුරුවරයාට අනුගත වූහ, අනෙක් පිරිස අහංකාර ශිෂ්යයාට අනුගත වූහ. ගුරු කුලයේ වාතාවරණය ඉතා ඝෝෂාකාරී විය. ධර්ම සංවාද වෙනුවට, විවාද, ඝර්ෂණ ඇති විය.
ධර්මිෂ්ඨ ගුරුවරයා, මේ තත්ත්වය ගැන කිසිදු කලබලයක්, කනස්සල්ලක් ඇති කර ගත්තේ නැත. ඔහු සිය ධර්මය තුළින්ම ශිෂ්යයන්ට අවවාද කරමින්, ධර්මයේ මඟ පෙන්වමින් සිටියේය. ඔහු සිය ධර්මය අතහැරියේ නැත. ඔහු සිය ධර්මිෂ්ඨ බව, ධාර්මික බව, ඉවසීම, කරුණාව කිසිදු විටක අතහැරියේ නැත. ඔහු තමාගේ ධර්මය තුළින්ම අහංකාර ශිෂ්යයාට, ඔහුගේ පිරිසට ධර්මයෙහි වැදගත්කම, ධාර්මික ජීවිතයේ අනුශාසනා, සදාචාර සම්පන්න බවේ වැදගත්කම සිහිපත් කර දුන්නේය. ඔහු ඔවුන්ට පෙන්වා දුන්නේ, ධනය, බලය, ඥානය යන මේවා තාවකාලික බවත්, ධර්මය පමණක් සදාකාලික බවත්ය. ධර්මය තුළින්ම ජීවිතය සපල කරගත හැකි බවත්, ධර්මය තුළින්ම නිවනට මඟ පෑදිය හැකි බවත්ය.
දිනක්, එම අහංකාර ශිෂ්යයා, සිය පිරිස සමග ගුරුවරයා වෙත පැමිණ, තර්ක කිරීමට උත්සාහ කළේය. "ගුරුතුමනි, ඔබගේ ධර්මය පැරැණිය, පරණය. අපගේ ධර්මය නවීන, ප්රායෝගික. ඔබගේ ධර්මයෙන් ජීවිතයට කිසිදු ප්රයෝජනයක් නැත. අපගේ ධර්මය තුළින්ම අපි ධනය, බලය, සැප සම්පත් ලබන්නෙමු."
ගුරුවරයා සිනාසෙමින්, "පුත, ධනය, බලය, සැප සම්පත් යන මේවා තාවකාලිකයි. ඒවා සදාකාලික සතුටක් දෙන්නේ නැහැ. ධර්මය යනු සත්යය, කරුණාව, මෛත්රිය, ඉවසීම, යහපත් හැසිරීම යන මේවායි. ධර්මය තුළින්ම ජීවිතය සපල කරගත හැකි අතර, ධර්මය තුළින්ම නිවනට මඟ පෑදිය හැකි."
එහෙත්, අහංකාර ශිෂ්යයා ගුරුවරයාගේ ධර්ම දේශනා වලට සවන් දුන්නේ නැත. ඔහු තව තවත් ධර්මය විවේචනය කළේය. ඔහු ගුරුවරයාගේ ධර්ම දේශනා වලට අපහාස කළේය. ඔහු තවත් ශිෂ්යයන් පිරිසක් සිය අහංකාර, ස්වార్థ ධර්මයට පොළඹවා ගත්තේය. ගුරු කුලයේ සාමය, සතුට, සහයෝගය ක්රමයෙන් බිඳී යන්නට විය. ශිෂ්යයෝ දෙපිරිසක් බවට පත් වූහ. එක් පිරිසක් ධර්මිෂ්ඨ ගුරුවරයාට අනුගත වූහ, අනෙක් පිරිස අහංකාර ශිෂ්යයාට අනුගත වූහ. ගුරු කුලයේ වාතාවරණය ඉතා ඝෝෂාකාරී විය. ධර්ම සංවාද වෙනුවට, විවාද, ඝර්ෂණ ඇති විය.
කාලය ගෙවී ගියේය. ධර්මිෂ්ඨ ගුරුවරයා සිය ධර්මය තුළින්ම ශිෂ්යයන්ට අවවාද කරමින්, ධර්මයේ මඟ පෙන්වමින් සිටියේය. ඔහු සිය ධර්මය අතහැරියේ නැත. ඔහු සිය ධර්මිෂ්ඨ බව, ධාර්මික බව, ඉවසීම, කරුණාව කිසිදු විටක අතහැරියේ නැත. ඔහු තමාගේ ධර්මය තුළින්ම අහංකාර ශිෂ්යයාට, ඔහුගේ පිරිසට ධර්මයෙහි වැදගත්කම, ධාර්මික ජීවිතයේ අනුශාසනා, සදාචාර සම්පන්න බවේ වැදගත්කම සිහිපත් කර දුන්නේය. ඔහු ඔවුන්ට පෙන්වා දුන්නේ, ධනය, බලය, ඥානය යන මේවා තාවකාලික බවත්, ධර්මය පමණක් සදාකාලික බවත්ය. ධර්මය තුළින්ම ජීවිතය සපල කරගත හැකි බවත්, ධර්මය තුළින්ම නිවනට මඟ පෑදිය හැකි බවත්ය.
අවසානයේ, අහංකාර ශිෂ්යයා සිය ස්වභාවය නිසාම දුකට පත් විය. ඔහුගේ ධනය, ඔහුගේ බලය, ඔහුගේ ඥානය ඔහුට සදාකාලික සතුටක් දුන්නේ නැත. ඔහු තමාගේ අහංකාර, ස්වార్థ ධර්මය නිසාම සියලු දෙනාගේම වෛරයට, පිළිකුලට ලක් විය. ඔහුට කිසිදු මිතුරෙක්, කිසිදු උපකාරකයෙක් ඉතිරි වූයේ නැත. ඔහු තනි විය. ඔහු සිය වැරැද්ද තේරුම් ගත්තේය. ඔහු ගුරුවරයා වෙත ගොස්, වැඳ වැටී, සිය වැරැද්දට සමාව අයැද සිටියේය. "ගුරුතුමනි, මාගේ අහංකාරය, මාගේ ස්වార్థය නිසාම මම දුකට පත් වීමි. ඔබගේ ධර්මය, ඔබගේ කරුණාව, ඔබගේ ඉවසීම මට කදිම ආදර්ශයකි. මාගේ වැරැද්දට සමාව දුන මැනවි."
ධර්මිෂ්ඨ ගුරුවරයා, සිය ධර්මිෂ්ඨ ගුණයෙන්, ඔහුට සමාව දුන්නේය. ඔහු නැවතත් ධර්මය, විනය, සදාචාර සම්පන්න බව ඉගැන්වීය. ඔහුට ධර්මයෙහි මඟ පෙන්වීය. අහංකාර ශිෂ්යයා ධර්මය ඉගෙන ගෙන, සදාචාර සම්පන්න, ධාර්මික පුද්ගලයෙකු බවට පත් විය. ගුරු කුලය නැවතත් සාමය, සතුට, සහයෝගයෙන් පිරි ධර්ම මධ්යස්ථානයක් බවට පත් විය.
ධාර්මික බව, කරුණාව, ඉවසීම, සහ සත්යය අනුගමනය කිරීමෙන් කිසිවෙකුටත් පරාජය කළ නොහැකිය. ධනය, බලය, ඥානය යනු තාවකාලික වස්තූන් වන අතර, ධර්මය පමණක් සදාකාලික ය. ධර්මය තුළින්ම ජීවිතය සපල කරගත හැකි අතර, ධර්මය තුළින්ම නිවනට මඟ පෑදිය හැකි ය.
ධර්ම පාරමී (ධර්මය අනුව හැසිරීම)
— In-Article Ad —
සැබෑ සතුට හා සාමය ධනයෙන් නොව, ධාර්මික ජීවිතයෙන් ලැබේ.
පාරමිතා: ධාර්මික බව (Morality)
— Ad Space (728x90) —
546MahānipātaMugapakkha JatakaIn days of yore, in the kingdom of Mithila, ruled a wise and benevolent king named ...
💡 True wisdom lies not only in introspection and silence but also in the ability to communicate effectively and act decisively when the well-being of others is at stake. A leader's silence can be a powerful tool, but it must be balanced with clear action and communication for the greater good.
395Chakkanipātaනිහතමානී අශ්වයා ඈත අතීතයේ, රජ දහමක් පැවති සමයක, ක්ෂත්රිය වංශයක උපන් ශ්රේෂ්ඨ බෝසත් කෙනෙකුගේ කතාවක...
💡 ආඩම්බරය අන්ධභාවයට හේතු වේ; නිහතමානීකම සහ කරුණාව සැබෑ ශක්තියයි.
303Catukkanipātaසූචි ජාතකය ඈත අතීතයේ, ඉන්දියාවේ රජ පෙළපත් අතර මහා ධනවත් හා බලවත් රජවරුන් රාශියක් විසූහ. එක්තරා...
💡 සත්යවාදී බව, ධර්මිෂ්ඨකම, සහ ත්යාගශීලී බව ජීවිතයේ අත්යවශ්ය ගුණාංගයන් ය. ඒවා සාර්ථකත්වයට හා සැනසීමට මග පාදයි.
321Catukkanipātaකිකිළි බෝසතාගේ ධර්ම දේශනයඈත අතීතයේ, සරුසාර ගම්මානයක් විය. එම ගම්මානයේ, කුකුළු කොටුවක් විය. එහි, බෝසත...
💡 ධර්මයෙහි පිහිටා, කරුණාව හා දයාවෙන් කටයුතු කිරීමෙන්, අන් අයගේ කෲරත්වය පවා වෙනස් කළ හැකිය. ධර්ම දේශනා මගින් සැබෑ සාමය හා සමගිය ඇති වේ.
347Catukkanipātaඥානාලෝකයේ ධේනුඈත අතීතයේ, සශ්රීක ගම්මානයක, 'ඥානාලෝකයේ ධේනු' නම් වූ, ඉතාමත් ඥාණවන්ත හා ධර්මිෂ්ඨ ධේනුව...
💡 ලෝභය, ඊර්ෂ්යාව, සහ අහංකාරය ජීවිත විනාශ කරන අතර, ඤාණය, ධර්මය, දයාව, මෛත්රිය, සහ කරුණාව ජීවිතයට සතුට, සාමය, සහ සමෘද්ධිය ගෙන දෙන අතර, ධර්මය මගින් කර්මය වෙනස් කළ හැකිය.
289TikanipātaMaha-Ummagga JatakaIn the ancient kingdom of Videha, ruled a wise and just king named Mandhatr. His ...
💡 Intelligence coupled with ethical application benefits all.
— Multiplex Ad —