
බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පෙර ආත්ම භාවයක, උන් වහන්සේ මහා සාරංග නම් වූ මහා සර්පයෙකු ලෙස උපත ලැබූහ. සාරංග, ඉතා විෂ සහිත, භයානක සර්පයෙකු විය. ඔහු සිය විෂ බලයෙන්, අතිශය ශක්තිමත් විය. ඔහු සිය ගුහාවේ සිට, සිය ගොදුර බලා සිටියේය. ඔහුගේ දත්, තියුණු, විෂ සහිත විය. ඔහුගේ දර්ශනය, භයානක විය. ඔහු දුටු සෑම සත්වයෙකුම, ඔහුගේ විෂ වලට ගොදුරු විය. ඔහු සිය බලයෙන්, සිය ගුහාව අවට ප්රදේශය පාලනය කළේය.
එක්තරා දිනක, සාරංග සිය ගුහාව අසල, මහා ඝෝෂාවක් ඇසුවේය. ඔහු සිය හිස ඔසවා, ඝෝෂාව එන දිශාව බැලීය. ඔහු දුටුවේ, එක් පිරිසක්, ගල් කඩමින්, ගස් කපමින්, සිය ගුහාවට ආසන්නයේ ඉදිකිරීම් කරමින් සිටින බවයි. ඔහුට සිය සාමයට බාධා වීම ගැන මහත් කෝපයක් ඇති විය. “මේ කවුද මාගේ නිවසට මෙතරම් ළංවන්නේ? මාගේ සාමයට බාධා කරන්නේ?” ඔහු කෝපයෙන් සිතුවේය. ඔහුගේ හදවත, ඊර්ෂ්යාවෙන් හා කෝපයෙන් පිරී තිබුණි.
ඔහු සිය ගුහාවෙන් එළියට පැමිණ, ඉදිකිරීම් කරමින් සිටි පිරිස දෙසට ගියේය. ඔහු සිය සිරුර, මහා ඝෝෂාවෙන්, භයානක ලෙස ඔසවා, ඝෝෂා කළේය. ඔහු සිය විෂ සහිත දත් පෙන්වා, සිය ගොදුරට සූදානම් විය. ඉදිකිරීම් කරමින් සිටි පිරිස, සාරංග දුටු විට, මහත් භීතියට පත් වූහ. ඔවුන්ට සිතාගත නොහැකි විය, මෙතරම් විශාල, භයානක සර්පයෙකු මෙතැන සිටිනු ඇතැයි කියා. “අහෝ, මහා සර්පයෙක්! අප මිය යනු ඇත!” ඔවුන් කෑගැසූහ.
“යන්න! යන්න මාගේ නිවසින්! මාගේ සාමයට බාධා නොකරන්න!” සාරංග ඝෝෂා කළේය. ඔහුගේ කටහඬ, ගර්ජනාවක් මෙන් විය.
එක්තරා බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සක්, එම ප්රදේශයේ භාවනා කරමින් සිටියහ. උන් වහන්සේ, සාරංගගේ ඝෝෂාව, මිනිසුන්ගේ භීතිය ඇසූහ. උන් වහන්සේ, සාරංගගේ කෝපය, ඔහුගේ ඊර්ෂ්යාව, ඔහුගේ බලය, මේවා සියල්ල දුටුහ. උන් වහන්සේ, සාරංගට මෙවැනි කෝපයක්, මෙවැනි ඊර්ෂ්යාවක් ඇයිදැයි කල්පනා කළහ. උන් වහන්සේ, සාරංගගේ හදවතේ ඇති දුක, ඔහුගේ තනිකම, ඔහුගේ අසහනය දුටුහ.
“සාරංග, ඇයි මෙතරම් කෝපයෙන්?” භික්ෂූන් වහන්සේ සාරංගගෙන් ඇසූහ. “ඔබගේ කෝපය, ඔබගේ ඊර්ෂ්යාව, මේවා ඔබගේ හදවතට දුක ගෙන එයි. කරුණාව, ධර්මය, මේවා ඔබගේ හදවතට සැනසීම ගෙන එයි.”
“මාගේ නිවසට ආසන්නයේ ඉදිකිරීම් කරනවා. මාගේ සාමයට බාධා කරනවා. මාගේ බලයට අභියෝග කරනවා!” සාරංග ඝෝෂා කළේය.
“සාරංග, ඔබගේ නිවස, ඔබගේ ගුහාව, එය ඔබගේ ශරීරය පමණි. සැබෑ නිවස, ඔබගේ හදවතයි. ඔබගේ හදවතේ සාමය, ඔබගේ හදවතේ කරුණාව, ධර්මය, මේවා පමණක් සදාකාලික ය. අනුන්ට කරුණාව දැක්වීමෙන්, අනුන්ට උදව් කිරීමෙන්, ඔබගේ හදවතේ සාමය ලැබේවි.” භික්ෂූන් වහන්සේ පැවසූහ.
භික්ෂූන් වහන්සේ, සාරංගට ධර්මය දේශනා කළහ. උන් වහන්සේ, සාරංගට මෛත්රිය, කරුණාව, ධර්මය, මේවා ගැන කියා දුන්හ. සාරංග, භික්ෂූන් වහන්සේගේ ධර්මය ඇසූ විට, ඔහුගේ හදවතේ ඇති කෝපය, ඊර්ෂ්යාව, දුක, මේවා ක්රමයෙන් අඩු වන්නට විය. ඔහුට සිතාගත නොහැකි විය, මෙතරම් කරුණාවන්ත, මෙතරම් ධර්මිෂ්ඨ කෙනෙකු තමාට මුණ ගැසෙනු ඇතැයි කියා. ඔහුගේ හදවත, ධර්මයට විවෘත විය.
“ස්වාමීනි, මාගේ හදවතේ ඇති කෝපය, ඊර්ෂ්යාව, දුක, මේවා මා අත්හැරීමට මා කැමතියි. මාගේ හදවතට සාමය, කරුණාව, ධර්මය, මේවා ගෙන ඒමට මා කැමතියි.” සාරංග කීවේය.
එතැන් සිට, සාරංග, භික්ෂූන් වහන්සේගේ අනුශාසනා මත, ධර්මය අනුව ජීවත් වන්නට විය. ඔහු සිය විෂ, සිය කෝපය, සිය ඊර්ෂ්යාව, මේවා අත්හැරියේය. ඔහු ධර්මයට අනුව, කරුණාවෙන්, මෛත්රියෙන් ජීවත් වන්නට විය. ඔහු සිය ගුහාව අසල සිටි මිනිසුන්ට, ඔහු කිසිදු හානියක් කළේ නැත. ඔහු ඔවුන්ට උදව් කළේය, ඔවුන්ට සාමය ගෙන ආවේය.
මෙම ජීවිතයේදී, සාරංග, සිය කෝපය, සිය ඊර්ෂ්යාව, මේවා අත්හැර, ධර්මයට අනුව ජීවත් විය. ඔහු කළ ධර්ම ක්රියාවන්, ඔහුගේ කරුණාව, ඔහුගේ මෛත්රිය, මේවා ඔහුට මහත් පුණ්යයක් රැස් කර දුන්නේය. අවසානයේ, ඔහු සිය ශරීරය හැර ගිය විට, ඔහුට ලැබුණේ ධර්මයේ විපාකයකි. ඔහු බුදුන් වහන්සේ ලෙස උපත ලබා, ලෝකයාට ධර්මය දේශනා කළේය. ඔහු කළ ධර්ම ක්රියාවන්, ඔහුගේ කරුණාව, ඔහුට බුද්ධත්වයට පත් වීමට උපකාරී විය.
මෙම කථාවෙන් අපි ඉගෙන ගන්නේ, කෝපය, ඊර්ෂ්යාව, මේවා අපගේ හදවතට දුක ගෙන එයි. කරුණාව, ධර්මය, මේවා අපගේ හදවතට සාමය, සැනසීම ගෙන එයි. ධර්මයට අනුව ජීවත් වීමෙන් අපට සැබෑ සතුටත්, නිවනත් ලැබේ.
— In-Article Ad —
කෝපය, ඊර්ෂ්යාව හදවතට දුක ගෙන එයි. කරුණාව, ධර්මය හදවතට සාමය ගෙන එයි.
පාරමිතා: මෛත්රිය, කරුණාව
— Ad Space (728x90) —
28Ekanipātaදුම්බර ජාතකය ඈත අතීතයේ, බරණැස් රජුන්ගේ රාජධානියේ, ස්වර්ණමය යුගයක් පැවතිණි. රජතුමා ධර්මිෂ්ඨ වූය...
💡 අනුකම්පාව සහ ධර්මිෂ්ඨකම අගය කළ යුතු ගුණ ධර්මයන්ය. නමුත් සංසාරයෙන් මිදීමට නම්, බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධර්මය අනුගමනය කිරීම අත්යවශ්ය වේ.
310Catukkanipātaසූකිරි බෝසතාගේ අශ්වයාඈත අතීතයේ, සාරවත් දේශයක රජ කළ සූකිරි නම් රජ කෙනෙකු විය. උන්වහන්සේ ධර්මිෂ්ඨ පාලන...
💡 සැබෑ මිත්රත්වය හා විශ්වාසවන්තකම ඕනෑම බාධාවක් ජය ගත හැකි අතර, අන් අයට අනුකම්පා සහගතව සැලකීම අගය කළ යුතුය.
206Dukanipātaමුගපක්ෂ ජාතකය (The Jataka of the Mute Bird) පුරාණයේ, ඉසිපතන මුව රජුන්ගේ ආරාමයේ, බෝසතාණන් වහන්සේ, වි...
💡 සත්යය හා ධර්මය වෙනුවෙන් පෙනී සිටීම, අඳුරෙන් මිදී, සැනසුම ලැබීමට හේතුවකි.
252Tikanipātaබෝගස ජාතකය ඈත අතීතයේ, බරණැස් නුවර රජකම් කළේ බඹදත් රජුය. උන් වහන්සේ ධර්මිෂ්ඨ පාලකයෙකු වූ අතර, ර...
💡 පරාර්ථකාමී බව සහ දයානුකම්පාවෙන් කටයුතු කිරීමෙන්, අන් අයට උපකාර කළ හැකි අතර, එමඟින් සතුට හා සාමය ළඟා කර ගත හැකිය.
207Dukanipātaකච්ඡප ජාතකය (Kacchapa Jataka) ඈත අතීතයේ, බරණැස් නුවර රජ කළ බ්රහ්මටත් ධර්මිෂ්ඨ වූ රජ කෙනෙකුන්ග...
💡 ධර්මය හා සත්යය ආරක්ෂා කිරීමෙන්, අතීත කර්ම විපාකවලින් මිදී, සැනසුම ලැබිය හැකිය.
96Ekanipātaඅලස් ළිඳ ඈත අතීතයේ, එකල බරණැස් නුවර රජ කළ බ්රහ්මදත්ත නම් රජ්ජුරුවන්ගේ රාජ්ය සමයේ, සාරවත් දේශ...
💡 කම්මැලි කම, කිසිදු දවසක සාර්ථකත්වයක් ලබා නොදෙන බවයි. උනන්දුව, කැපවීම, උදව් කිරීම යන ගුණාංගයන්, සාර්ථකත්වයට මග පාදන බවයි.
— Multiplex Ad —