අවංක වෙළෙන්දා

අවංක වෙළෙන්දා

පුරාතන කාලයේ, සැවැත්නුවර ධනවත් වෙළඳ පරපුරක් විසීය. ඒ අතර, අනුත්තර නම් වෙළෙන්දෙකු ද සිටියේය. ඔහු තම වෙළඳාමේදී හැමවිටම සත්‍යාවවාදීව, අවංකව කටයුතු කළේය. අනුත්තරගේ අවංකකම ගැන සැවැත්නුවර පමණක් නොව, ඈත පළාත්වලද ප්‍රසිද්ධියක් උසුලීය. ඔහු කිසි දිනෙක තමන්ට ලැබිය යුතු ප්‍රමාණයට වඩා වැඩි යමක් ඉල්ලා සිටියේ නැත. එසේම, තමන් අලෙවි කරන භාණ්ඩවල ගුණයෙන් හෝ ප්‍රමාණයෙන් කිසි විටෙකත් වංචාවක් නොකළේය. ඔහුගේ වෙළඳාම දියුණු වීමට ප්‍රධානතම හේතුව වූයේ ඔහුගේ අවංකකම සහ සත්‍යවාදී බව යි.

දිනක්, අනුත්තර තමන්ගේ වෙළඳාම සඳහා අවශ්‍ය කරන ලුණු තොගයක් මිලදී ගැනීමට සිතුවේය. ඔහු වෙළඳපොළට ගොස්, ලුණු අලෙවි කරන වෙළෙන්දෙකු සොයා ගත්තේය. ඒ වෙළෙන්දා, ‘වංචක’ නම් විය. ඔහු තම අලෙවියෙහිදී වංචාවෙන් කටයුතු කිරීමට ප්‍රසිද්ධියක් උසුලීය. ඔහුගේ ලුණු තොගයේ ප්‍රමාණය අඩුවෙන් තිබූ බවත්, පිරිසිදුකම අඩු බවත්, ලුණු ගැටි අතර වැලි මිශ්‍ර කර තිබූ බවත් අනුත්තර දැන සිටියේය. එහෙත්, තමන් අවංකවම කටයුතු කරන බැවින්, වංචක වෙළෙන්දා ද අවංකවම කටයුතු කරනු ඇතැයි අනුත්තර සිතුවේය.

අනුත්තර, වංචක වෙළෙන්දා වෙත ගොස්, ‘මහත්තයා, මට ලුණු තොගයක් අවශ්‍යයි. ඒ සඳහා මට කොපමණ මුදලක් ගෙවිය යුතුද?’ යි විමසුවේය.

"අපේ ලුණු ඉතාම පිරිසිදුයි, ප්‍රමාණයෙන්ද කිසි අඩුවක් නැහැ. හොඳම ලුණු තමයි මේ තියෙන්නේ. ඔබට ‘විසාල මුදලක්’ ගෙවන්න වෙනවා," වංචක වෙළෙන්දා, ‘අනුත්තර’ ගේ අවංකකම දැන, ඔහු රැවටීමට සිතා, ‘අධික මිලක්’ කීවේය.

අනුත්තර, වංචක වෙළෙන්දා කී මිල ටිකක් අධික බව දැන සිටියත්, ‘නොබියව’, ‘කිසිම සැකයක් නොකර’, ‘තමන්ට දැනෙන මිල’ ගෙවා ලුණු තොගය මිලදී ගත්තේය. ඔහු තම ‘අවංකකම’ නිසා, අනිත් අය ද එසේම සිතනවා යැයි විශ්වාස කළේය.

තොගය ගෙන ගිය පසු, අනුත්තර තම ‘අවංක සේවකයන්’ සමඟ ලුණු ‘පරීක්ෂා’ කළේය. එහිදී, ඔවුන් ‘බලාපොරොත්තු වූ ප්‍රමාණයට’ වඩා ලුණු ‘අඩුවෙන්’ තිබූ බවත්, ‘වැලි’ මිශ්‍ර වී තිබූ බවත් ‘අවංක අනුත්තර’ ට දැනගන්නට ලැබුණි. ඔහුගේ ‘හදවත’ ‘දුකින්’ පිරී ගියේය. ඔහු ‘අවංකව’ කටයුතු කළත්, ‘වංචක වෙළෙන්දා’ ‘වංචාවෙන්’ කටයුතු කර තිබීම ඔහුට ‘විශාල’ ‘අපහසුවක්’ විය.

‘අවංක අනුත්තර’, ‘වංචක වෙළෙන්දා’ ළඟට ගොස්, ‘සාධාරණය’ ඉල්ලා සිටියේය.

"මහත්තයා, ඔබ මට ‘අඩු’ ප්‍රමාණයක් දුන්නා. ‘ලුණු ගැටි’ අතර ‘වැලි’ මිශ්‍ර කරලා. මම ‘අවංකව’ කටයුතු කළා. ඔබ ‘අවංකව’ කටයුතු කළේ නැහැ. කරුණාකර, ‘අඩු’ ලුණු ටික දුන්නාට ‘මුදල්’ ටික නැවත දෙන්න," අනුත්තර කීවේය.

‘වංචක වෙළෙන්දා’, ‘අනුත්තර’ ගේ අවංකකම සහ ‘ධෛර්යය’ දැක, ‘සැරයට’ ‘ලැජ්ජාවට’ පත් විය. ඔහු ‘අනුත්තර’ ගේ ‘සත්‍යවාදී’ බව දුටු විට, තම ‘වංචාව’ ‘පෙරමුණට’ ආවේය. ඔහු ‘අනුත්තර’ ගෙන් ‘සමාව’ ඉල්ලා, ‘අඩු’ ලුණු ටික ආපසු ගෙන, ‘සම්පූර්ණ’ ප්‍රමාණයෙන් ‘පිරිසිදු’ ලුණු ලබා දුන්නේය. එපමණක් නොව, ඔහු ‘අනුත්තර’ ගෙන් ‘ආරෝධයකින්’ ‘සමාව’ ඉල්ලා, ‘තමන්ගේ වංචාව’ ගැන ‘බුදුරජාණන් වහන්සේ’ ගේ ‘ධර්මය’ අසා, ‘සත්‍යාවවාදී’ වීමට ‘ප්‍රතිඥා’ දුන්නේය.

‘අනුත්තර’ ගේ ‘අවංකකම’ නිසා, ‘වංචක වෙළෙන්දා’ ‘සත්‍ය මාර්ගයට’ හැරුණි. ‘සැවැත්නුවර’ ‘අවංක වෙළෙන්දා’ ගේ ‘කීර්තිය’ ‘වැඩි’ විය. ඔහුගේ ‘වෙළඳාම’ ‘දෙගුණ’, ‘තෙගුණ’ පමාවිය. ඔහු ‘ධර්මිෂ්ඨ’ ලෙස ‘සම්පත්’ උපයා, ‘දන්දීම’, ‘ශ්‍රද්ධාව’, ‘පුණ්‍ය’ කටයුතු කළේය. ‘බුදුරජාණන් වහන්සේ’ ‘අවංක අනුත්තර’ ගේ ‘ගුණ’ ‘ගාම්භීර’ ලෙස ‘පසස’ සේක.

‘අවංක අනුත්තර’, ‘තමාට’ ‘ලැබිය යුතු’ දේට වඩා ‘අඩු’ හෝ ‘වැඩි’ දේ බලාපොරොත්තු නොවීය. ඔහු ‘තමන්ගේ’ ‘කර්මය’ ‘අවංකව’ කළේය. ‘වංචා’, ‘රැවටීම්’ ඔහු ‘නොකළේය’. ‘සත්‍යය’ ‘ප්‍රකාශ’ කළේය. ‘අවංකකම’ ‘බොහෝ’ ‘සිටි’ ‘ලෝකයේ’ ‘දුර්ලභ’ වුවත්, ‘අවංක’ වීමට ‘තීරණය’ කළ ‘අනුත්තර’, ‘අවසානයේ’ ‘සතුට’, ‘සමෘද්ධිය’ ‘ලබා ගත්තේය’. ‘වංචක වෙළෙන්දා’ ද ‘අනුත්තර’ ගේ ‘අවංකකම’ නිසා ‘සත්‍ය මාර්ගයට’ හැරුණි.

කර්මය, සත්‍යාවවාදී බව, අවංකකම.

සත්‍යවාදී බව, අවංකකම, ධර්මිෂ්ඨ බව, දන්දීම.