දුටුගැමුණු කුමරුගේ ඤාණවත් උපදෙස්

දුටුගැමුණු කුමරුගේ ඤාණවත් උපදෙස්

පුරාණයේ, රුහුණු රටේ, අභිමානවත් දුටුගැමුණු කුමරු, සිය දේශය පරසතුරු උවදුරෙන් මුදා ගැනීමේ මහා අභිලාෂයකින් යුතුව, සිය සේනාව සංවිධානය කරමින් සිටියේය. එකල, අනුරාධපුරයේ ආක්‍රමණකාරී පාලනයක් පැවති අතර, දුටුගැමුණු කුමරුගේ හදවත සිය ජනතාවගේ දුක හා වේදනාව ගැන සිතමින් දැවෙන්නට විය. ඔහුගේ හමුදාව සූදානම් වෙමින් තිබූ අතර, සටනට පෙර ඥානවන්ත උපදේශයක් ලබා ගැනීමට කුමරු තීරණය කළේය. ඔහු සිය විශ්වාසවන්ත අමාත්‍යවරුන් සහ රණශූරයන් කැඳවා, අන්දරගිරිය නම් වූ ඝන වනයක පිහිටි, ඍද්ධිමත් මහ රහතන් වහන්සේ නමක් වැඩ සිටි ආරාමයකට ගියේය. ආරාමයේ සුවඳ දුම් සහ මල් සුවඳින් පිරුණු වාතාවරණය, සටන්කාමී මනසට මහත් සාමයක් ගෙන දුන්නේය. කුමරු වැඳ වැටී, රහතන් වහන්සේට සිය අරමුණ කියා සිටියේය. "ස්වාමීනී, අපගේ දේශය විදේශීය ආක්‍රමණිකයන්ගෙන් මුදා ගැනීමට මම සූදානම් වෙමි. එහෙත්, මගේ සිතේ බරක් තිබේ. යුද්ධයේ විනාශය, මිය යන ජීවිත, දරුවන්ගේ අඬහැඬුම්... මේ සියල්ල ගැන සිතන විට මට මහත් දුකක් දැනේ."

මහ රහතන් වහන්සේ සිනාසී, "දුටුගැමුණු කුමරුනි, ඔබේ හදවතේ ඇති සංවේදීත්වය ප්‍රශංසනීයයි. එහෙත්, ධර්මය අනුව කටයුතු කරන විට, ඥානයෙන් යුතුව ක්‍රියා කළ යුතුය. යුද්ධය යනු අවසාන විසඳුම විය යුතුය. නමුත්, එය සිදුවිය යුතු නම්, එය ධර්මයට අනුව විය යුතුය." උන්වහන්සේ තවදුරටත් පැවසුවේ, "ඔබ සටනට යන විට, ඔබට විරුද්ධව සටන් කරන අය ද ඔබ මෙන් මව්පියන්, දරුවන් සිටින අය බව සිහි තබා ගන්න. ඔවුන්ගේ ජීවිත ද අගනා බව තේරුම් ගන්න. ඔබ ජයග්‍රහණය කළත්, දුක අත් නොහැරිය යුතුය. ජයග්‍රහණයෙන් උද්දාමයට පත් නොවී, පරාජිතයන්ට දයාව දක්වන්න."

දුටුගැමුණු කුමරු, මහ රහතන් වහන්සේගේ ඤාණවත් උපදෙස් කල්පනා කළේය. උන්වහන්සේගේ වදන් කුමරුගේ හදවතට කාවැදුණි. ඔහු සිය සේනාව වෙත ආපසු පැමිණ, රහතන් වහන්සේගේ දේශනාව සියලු දෙනාටම විස්තර කළේය. "අපගේ සතුරන් ද මනුෂ්‍යයන් බවත්, ඔවුන් ද දුකින් පෙළෙන බවත් අමතක නොකරන්න. අප ජයග්‍රහණය කළ පසු, ඔවුන්ට දයාව දක්වා, ඔවුන්ගේ ජීවිත ආරක්‍ෂා කරන්න." යනුවෙන් ඔහු අණ දුන්නේය. මෙම උපදෙස්, කුමරුගේ සේනාවට මහත් ධෛර්යයක් සහ මාර්ගෝපදේශයක් විය. සටනේදී, දුටුගැමුණු කුමරු සිය උපදේශයට අනුව ක්‍රියා කළේය. ඔහු ආක්‍රමණිකයන්ට දයාව දැක්වූ අතර, ඔවුන්ට හානි නොවන ලෙස සටන් කළේය. අවසානයේ, ඔහු සිය දේශය පරසතුරු උවදුරෙන් මුදා ගැනීමට සමත් විය. ජයග්‍රහණයෙන් පසුව ද, ඔහු සිය සතුරන්ට දයාව දැක්වූ අතර, ඔවුන්ට නැවත සිය නිවෙස් කරා යාමට අවස්ථාව ලබා දුන්නේය. මෙම ක්‍රියාව, දුටුගැමුණු කුමරුගේ ඤාණවත් බව සහ කරුණාව පිළිබඳ ආදර්ශයක් විය.

මේ අයුරින්, දුටුගැමුණු කුමරු, ඤාණවත් උපදෙස් වලට අනුව කටයුතු කිරීමෙන්, සිය දේශය පමණක් නොව, සිය ජනතාවගේ හදවත් ද දිනා ගත්තේය. ඔහුගේ පාලනය ධර්මයෙන් යුක්ත වූ අතර, රට තුළ සාමය හා සමෘද්ධිය රජයන්නට විය. රහතන් වහන්සේගේ ඤාණවත් උපදේශය, දුටුගැමුණු කුමරුට මාර්ගය පෙන්වූ අතර, ඔහු ධර්මාශෝක රජුටත් වඩා ධර්මිෂ්ඨ පාලකයෙකු බවට පත් විය.