Mahakapi Jataka (Bồ Tát Vượn Lớn)

Bồ Tát Vượn Lớn (Mahakapi Jataka)

Ngày xửa ngày xưa, tại vùng đất Kosala trù phú, nơi có những khu rừng rậm rạp và dòng sông Hằng hiền hòa chảy qua, Đức Vua Pasenadi trị vì. Một ngày nọ, nhà vua cùng đoàn tùy tùng đi săn trong rừng. Khi đang mải mê đuổi theo một con nai vàng óng ánh, nhà vua và tùy tùng đã lạc sâu vào rừng già. Trời tối dần, sương giăng mờ mịt, họ hoàn toàn bế tắc.

Bỗng nhiên, từ trên cành cây cao, một giọng nói vang lên: "Tâu Đức Vua, ngài và đoàn tùy tùng đã lạc đường. Chớ lo lắng, hãy theo ta. Ta sẽ dẫn ngài trở về an toàn." Mọi người ngước nhìn lên, thì thấy một con vượn lớn, với bộ lông đen tuyền và đôi mắt sáng rực, đang nhìn xuống họ với vẻ hiền từ.

Đức Vua Pasenadi, dù ngạc nhiên, nhưng cũng cảm thấy an tâm. Ngài đáp: "Ôi, con vượn nhân từ, ta là Pasenadi, Đức Vua xứ Kosala. Chúng ta đã lạc đường. Nếu con có thể giúp, ta xin đội ơn."

Con vượn lớn gật đầu: "Tâu Đức Vua, ta là vị vua của loài vượn trong khu rừng này. Ta đã chứng kiến sự nhân ái của ngài từ lâu. Hãy tin tưởng ta. Ngài có thể leo lên lưng ta, còn tùy tùng của ngài, hãy bám vào nhau và theo sát."

Nói rồi, con vượn nhảy thoăn thoắt từ cành cây này sang cành cây khác, dẫn đường cho nhà vua. Nó di chuyển vô cùng nhanh nhẹn và chính xác, dù trời tối mịt. Cả đoàn người, theo sau con vượn, dần dần thoát ra khỏi rừng sâu. Khi bình minh ló dạng, họ đã nhìn thấy kinh thành Kosala ẩn hiện phía xa.

Đức Vua Pasenadi vô cùng cảm kích. Ngài hỏi: "Con vượn tốt bụng, làm sao ta có thể đền đáp công ơn này?"

Con vượn đáp: "Tâu Đức Vua, ta không cầu mong gì hơn là thấy ngài và thần dân được sống trong an lành, tránh xa những hành động tàn ác. Hãy nhớ rằng, lòng nhân ái và sự khôn ngoan luôn là con đường dẫn đến hạnh phúc."

Khi con vượn dẫn nhà vua đến gần bìa rừng, nó thấy một cây dây leo lớn. Nó nghĩ: "Ta sẽ dùng cây dây leo này để kiểm tra xem có ai trong đoàn tùy tùng của nhà vua cố gắng trèo lên vai ta để thoát thân hay không. Nếu có, ta sẽ dùng hết sức để đưa họ ra. Nếu không, ta sẽ dùng hết sức để cứu nhà vua."

Con vượn vươn mình nhảy lên một cây đại thụ, rồi dùng hết sức bình sinh đu mình trên một sợi dây leo. Nó đu từ cây này sang cây khác, với tốc độ kinh hoàng. Các con vượn khác trong đàn, thấy vua mình hành động như vậy, ai cũng kinh ngạc. Một con vượn già độc ác, vì ghen ghét, đã nghĩ: "Thằng vua này đang tự hành xác. Hắn sẽ chết mất. Ta sẽ thay nó làm vua."

Con vượn già liền dùng một cành cây lớn đánh mạnh vào lưng con vượn vua. Con vượn vua vì đau đớn, không giữ được thăng bằng, rơi xuống đất và tắt thở ngay lập tức. Tuy nhiên, trước khi ngã xuống, nó đã kịp dùng hết sức bình sinh để đưa Đức Vua Pasenadi đến nơi an toàn.

Khi Đức Vua Pasenadi nhìn thấy con vượn vua đã hy sinh cao cả của mình, ngài vô cùng đau xót. Ngài nhìn con vượn già độc ác và hiểu ra mọi chuyện. Ngài ôm lấy xác con vượn vua và khóc: "Ôi, con vượn anh hùng! Ngươi đã vì ta mà hy sinh. Ta thề sẽ không bao giờ quên ơn này."

Đức Vua Pasenadi sai quân lính bắt giữ con vượn già độc ác và xử tội nó. Ngài cho xây một đài tưởng niệm trang trọng để vinh danh con vượn vua anh hùng. Từ đó trở đi, Đức Vua Pasenadi luôn cai trị đất nước bằng lòng nhân ái, công bằng và khuyến khích thần dân sống thiện lương, giống như tấm gương của Bồ Tát Vượn Lớn.

Câu chuyện về Bồ Tát Vượn Lớn nhanh chóng lan truyền khắp nơi. Mọi người đều khâm phục sự hy sinh cao cả và lòng vị tha của ngài. Họ học được rằng, người lãnh đạo thực sự là người biết đặt lợi ích của người khác lên trên lợi ích của bản thân, ngay cả khi đối mặt với hiểm nguy.