มหาธนูรัฐชาดก

มหาธนูรัฐชาดก

ครั้งหนึ่งนานแสนนานมาแล้ว ในนครเวสาลีอันรุ่งเรือง พระโพธิสัตว์เสวยพระชาติเป็นพระอาลักษณ์ประจำพระนคร มีนามว่า 'ธนูรัฐ' เขาเป็นผู้ที่มีสติปัญญาเฉลียวฉลาด รอบรู้ในศาสตร์ทุกแขนง และมีวาทศิลป์เป็นเลิศ สามารถกล่าววาจาโน้มน้าวใจผู้คนได้อย่างน่าอัศจรรย์

กาลครั้งหนึ่ง เกิดความขัดแย้งอย่างรุนแรงระหว่างสองแคว้นใหญ่คือ แคว้นมคธและแคว้นวัจฉะ ทั้งสองแคว้นต่างหมายจะเอาชนะกันในสนามรบ จึงระดมพลเตรียมยกทัพเข้าปะทะชิงความเป็นใหญ่

พระราชาแห่งนครเวสาลีทรงเป็นกังวลพระทัยอย่างยิ่ง เกรงว่าสงครามครั้งนี้จะนำมาซึ่งความสูญเสียและความเดือดร้อนแก่ประชาชน จึงมีรับสั่งให้ธนูรัฐผู้เป็นอาลักษณ์คู่พระทัยไปเจรจาไกล่เกลี่ย

ธนูรัฐรับพระบัญชาด้วยความเต็มพระทัย เขาเตรียมตัวอย่างดี นำเครื่องบรรณาการอันเลอค่าไปพร้อมกับคณะทูต

เมื่อเดินทางถึงแคว้นมคธ ธนูรัฐได้เข้าเฝ้าพระราชาแห่งมคธ

“ข้าแต่พระมหาราชเจ้า” ธนูรัฐกล่าวขึ้นด้วยน้ำเสียงนอบน้อม “ข้าพเจ้าธนูรัฐ อาลักษณ์แห่งนครเวสาลี ขอทูลถวายความเคารพ”

“มีสิ่งใดหรือ ธนูรัฐ” พระราชาแห่งมคธตรัสถาม

“พระเจ้าข้า ข้าพเจ้าได้รับพระบัญชาจากพระราชาแห่งนครเวสาลีให้มาทูลชี้แจงถึงภัยอันตรายที่จะเกิดขึ้น หากสงครามครั้งนี้ได้ปะทุขึ้น” ธนูรัฐเอ่ย

“ภัยอันตรายใดเล่า”

“ข้าพเจ้าทราบดีว่าแคว้นมคธของพระองค์นั้นเข้มแข็งยิ่งนัก แต่แคว้นวัจฉะก็มิได้อ่อนแอไปกว่ากัน หากสงครามดำเนินไป ความเสียหายย่อมเกิดขึ้นทั้งสองฝ่าย ทรัพย์สินจะถูกเผาผลาญ ผู้คนจะล้มตาย พืชผลจะเสียหาย เกิดความอดอยากแร้นแค้น แล้วท้ายที่สุด ผู้ชนะก็อาจไม่เหลืออะไรให้ครอบครอง ส่วนผู้แพ้ก็ต้องอยู่ด้วยความทุกข์ทรมาน”

“เช่นนั้น เจ้าจะให้เราทำอย่างไร”

“ข้าพเจ้าขอทูลเชิญพระองค์ทรงระลึกถึงผลดีที่จะตามมา หากเราละเว้นสงคราม เราสามารถร่วมมือกันสร้างความเจริญรุ่งเรืองให้แก่ดินแดนของเราทั้งสองแคว้น หากเราค้าขายร่วมกัน แลกเปลี่ยนทรัพยากรซึ่งกันและกัน ประชาชนก็จะอยู่ดีกินดี มีความสุข” ธนูรัฐกล่าวพร้อมกับเสนอแนวทางการเจรจา

พระราชาแห่งมคธทรงพิจารณาถ้อยคำของธนูรัฐแล้ว ทรงเห็นชอบด้วย พระองค์ทรงเล็งเห็นถึงประโยชน์ของการอยู่ร่วมกันมากกว่าการทำสงคราม

จากนั้น ธนูรัฐก็เดินทางต่อไปยังแคว้นวัจฉะ เพื่อเจรจากับพระราชาแห่งวัจฉะในทำนองเดียวกัน

“ข้าแต่พระมหาราชเจ้าแห่งแคว้นวัจฉะ” ธนูรัฐกล่าว “ข้าพเจ้าธนูรัฐ อาลักษณ์แห่งนครเวสาลี ขอทูลชี้แจงถึงผลร้ายที่จะตามมาหากสงครามได้เกิดขึ้น”

ธนูรัฐได้กล่าวชี้แจงถึงผลกระทบที่จะเกิดขึ้นในทำนองเดียวกับที่ได้กล่าวต่อพระราชาแห่งมคธ เขาเน้นย้ำถึงความสูญเสียที่จะเกิดขึ้นแก่แคว้นวัจฉะ หากต้องเผชิญหน้ากับกองทัพอันเกรียงไกรแห่งมคธ

“แต่หากเรายุติความขัดแย้งนี้” ธนูรัฐกล่าวต่อ “เราสามารถสร้างสัมพันธไมตรีอันดีต่อกัน แลกเปลี่ยนวัฒนธรรม สร้างความเจริญรุ่งเรืองร่วมกัน ประชาชนจะอยู่เย็นเป็นสุข”

พระราชาแห่งวัจฉะทรงสดับถ้อยคำของธนูรัฐแล้ว ทรงตรัสถามถึงข้อเสนอของแคว้นมคธ

“แคว้นมคธยินดีที่จะยุติความขัดแย้ง และพร้อมที่จะสร้างสัมพันธไมตรีอันดี” ธนูรัฐทูลตอบ

พระราชาแห่งวัจฉะทรงพิจารณาแล้ว ทรงเห็นว่าการยุติสงครามและสร้างสันติภาพนั้นเป็นทางออกที่ดีที่สุด

ด้วยบุญญาธิการและสติปัญญาอันหลักแหลมของธนูรัฐ ทำให้พระราชาทั้งสองแคว้นทรงยอมรับการเจรจา และยุติความขัดแย้งลงได้ในที่สุด

นครเวสาลีและดินแดนทั้งสองแคว้นจึงรอดพ้นจากมหันตภัยแห่งสงคราม ประชาชนอยู่อย่างสงบสุข

พระโพธิสัตว์ (ธนูรัฐ) ได้แสดงให้เห็นถึงพลังแห่งปัญญาและวาจา ที่สามารถดับไฟสงคราม และนำมาซึ่งสันติภาพและความเจริญรุ่งเรือง