นฬิรีชาดก (Naliri Jataka)

นฬิรีชาดก

ในอดีตกาล ณ อาณาจักรแห่งหนึ่ง ซึ่งเต็มไปด้วยความอุดมสมบูรณ์ และมีป่าไม้เขียวขจีเป็นจำนวนมาก ในป่านั้น มี 'ต้นนฬิรี' ซึ่งเป็นต้นไม้ที่มีผลสีแดงสดใส ผลของมันมีรสชาติหวานหอมอร่อย เป็นที่ชื่นชอบของสัตว์ทั้งหลาย

ในบรรดาสัตว์ทั้งหลายที่อาศัยอยู่ในป่านั้น มี 'นฬิรี' พญานาคตนหนึ่ง อาศัยอยู่ที่สระน้ำใสสะอาดแห่งหนึ่ง นฬิรีเป็นพญานาคผู้มีจิตใจดีงาม มีเมตตา และยึดมั่นในศีลธรรม เขาหมั่นบำเพ็ญทาน รักษาศีล และเจริญภาวนาอยู่เสมอ

วันหนึ่ง ขณะที่นฬิรีกำลังแผ่กายอาบแสงแดดอยู่ริมสระน้ำ เขาก็ได้ยินเสียงร้องไห้คร่ำครวญดังมาจากในป่า

ด้วยความสงสาร นฬิรีจึงรีบดำดิ่งลงไปในสระน้ำ แล้วว่ายออกไปตามเสียงร้องนั้น

เมื่อไปถึงที่เกิดเหตุ นฬิรีก็พบกับ 'สาลิกา' นางนกผู้กำลังร้องไห้เสียใจอยู่ใต้ต้นนฬิรี

“ท่านสาลิกา เหตุใดจึงร้องไห้เสียใจถึงเพียงนี้?” นฬิรีถามด้วยความห่วงใย

สาลิกาเงยหน้าขึ้นมองนฬิรี แล้วกล่าวด้วยน้ำเสียงสั่นเครือ “ท่านพญานาคผู้ใจดี! ลูกของข้าได้พลัดตกจากรัง และตอนนี้ก็กำลังจะอดตาย ข้าพยายามหาอาหารมาให้แล้ว แต่ก็ไม่ทันการณ์”

นฬิรีมองไปยังรังนกที่อยู่บนต้นไม้สูง และเห็นลูกนกตัวน้อยกำลังอ่อนแรง

“อย่าเพิ่งสิ้นหวังเลยท่านสาลิกา” นฬิรีกล่าว “ข้าจะช่วยลูกของท่านเอง”

นฬิรีใช้พละกำลังของตนเอง ว่ายขึ้นไปบนต้นนฬิรีอย่างรวดเร็ว แล้วใช้ปากของตนเอง ค่อยๆ หยิบผลนฬิรีที่สุกงอมที่สุด ขึ้นมา

จากนั้น นฬิรีก็ค่อยๆ ป้อนผลนฬิรีนั้นให้กับลูกนก

ลูกนกได้กินผลนฬิรีเข้าไป ก็พลันมีกำลังวังชาขึ้นมาทันที มันร้องเสียงดังด้วยความดีใจ

สาลิกาเมื่อเห็นลูกของตนเองปลอดภัย ก็รู้สึกซาบซึ้งใจอย่างสุดซึ้ง

“ขอบพระคุณท่านพญานาคมากเพคะ! ท่านได้ช่วยชีวิตลูกของข้าเอาไว้” สาลิการ้องไห้ด้วยความปิติ

“ไม่เป็นไรท่านสาลิกา” นฬิรีกล่าว “ข้าเพียงแต่ทำในสิ่งที่ควรทำ”

นับแต่นั้นมา นฬิรีก็คอยดูแลช่วยเหลือสาลิกาและลูกของนางอยู่เสมอ เขาจะนำผลนฬิรีมาป้อนให้ และคอยปกป้องอันตรายต่างๆ

วันหนึ่ง ขณะที่นฬิรีกำลังนำผลนฬิรีไปให้สาลิกา ก็ได้พบกับ 'มหากาล' พญานาคอีกตนหนึ่ง ซึ่งเป็นผู้ที่มีจิตใจโหดร้าย กระหายอำนาจ และชอบเบียดเบียนผู้อื่น

มหากาลเห็นนฬิรีกำลังนำผลนฬิรีไปให้สาลิกา ก็เกิดความสงสัย “เหตุใดเจ้าจึงต้องทำเช่นนั้นเล่า นฬิรี? ผลไม้นี้มีรสชาติอร่อย เหตุใดเจ้าจึงต้องแบ่งปันให้สัตว์อื่น?”

นฬิรีตอบอย่างมั่นคง “ข้าทำเช่นนี้เพราะข้ามีเมตตาต่อสรรพสัตว์ และข้าเชื่อว่าการแบ่งปันคือสิ่งที่ถูกต้อง”

มหากาลหัวเราะเยาะ “ความเมตตาของเจ้าช่างไร้สาระนัก! โลกนี้เป็นของแข็งแรง ผู้ที่แข็งแรงเท่านั้นที่จะอยู่รอด เจ้าควรจะเก็บผลไม้เหล่านี้ไว้กินเอง เพื่อเพิ่มพละกำลังให้แก่ตนเอง”

“ข้าไม่เห็นด้วยกับท่าน” นฬิรีกล่าว “การมีเมตตาและการแบ่งปัน จะทำให้โลกนี้น่าอยู่ยิ่งขึ้น”

มหากาลโกรธจัด “หากเจ้ายังคงดื้อดึง ข้าจะทำให้เจ้าเสียใจ!”

มหากาลใช้พลังอำนาจของตนเอง ผลักต้นนฬิรีจนเอนเอียง เพื่อไม่ให้น้ำจากสระของนฬิรีไหลไปหล่อเลี้ยงต้นไม้นี้ได้

นฬิรีเมื่อเห็นดังนั้น ก็รู้ว่ามหากาลกำลังจะทำลายแหล่งอาหารของสาลิกาและสัตว์อื่นๆ

นฬิรีจึงรวบรวมพลังทั้งหมดของตนเอง และใช้กำลังทั้งหมดในการประคองต้นนฬิรีเอาไว้

“ข้าจะไม่ยอมให้เจ้าทำลายต้นไม้นี้เด็ดขาด!” นฬิรีตะโกน

การต่อสู้ระหว่างนฬิรีและมหากาลดำเนินไปอย่างดุเดือด

แต่ด้วยจิตใจที่บริสุทธิ์และมีเมตตา นฬิรีก็มีกำลังใจที่แข็งแกร่งกว่า

สุดท้าย มหากาลก็ไม่สามารถเอาชนะนฬิรีได้ มันจึงล่าถอยไปด้วยความโกรธ

ต้นนฬิรีก็กลับคืนสู่สภาพเดิม และสาลิกากับสัตว์อื่นๆ ก็ยังคงมีผลนฬิรีกินต่อไป

นฬิรีได้พิสูจน์ให้เห็นว่า แม้พลังอำนาจจะยิ่งใหญ่เพียงใด แต่พลังแห่งความเมตตาและการเสียสละ ย่อมมีชัยเหนือกว่าเสมอ

นับแต่นั้นมา นฬิรีก็ยังคงบำเพ็ญเพียร และช่วยเหลือผู้อื่นต่อไป เขาได้กลายเป็นแบบอย่างของ 'เมตตาบารมี' ที่สมบูรณ์