අලගද්දූපම සූත්රය: සර්පයා අල්ලා ගැනීමේ උපමාව හා ධර්මය නිවැරදිව අවබෝධ කරගැනීම
කර්තෘ: Buddha24
බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලද ධර්මය, අතිශයින්ම ගැඹුරු සහ ප්රායෝගිකය. උන්වහන්සේ විසින් විවිධ උපමා භාවිතා කරමින්, සංකීර්ණ ධර්ම කරුණු පහසුවෙන් අවබෝධ කරවන සේ දේශනා කළහ. එවැනි ගැඹුරු උපමා වලින් එකක් වන්නේ 'අලගද්දූපම සූත්රය'යි. මෙම සූත්රයෙහි, සර්පයෙකු අල්ලා ගැනීමේ උපමාව හරහා, ධර්මය අවබෝධ කරගැනීමේදී ඇතිවිය හැකි වැරදි වැටහීම් සහ නිවැරදි ක්රමය පිළිබඳව පැහැදිලිව විස්තර කෙරේ. මෙම ලිපියෙන්, අලගද්දූපම සූත්රයේ මූලාශ්රය, එහි අන්තර්ගතය, උගන්වන ප්රධාන ධර්ම කරුණු, සහ එදිනෙදා ජීවිතයේදී එය යොදාගන්නා ආකාරය ගැඹුරින් විමසා බලමු.
අලගද්දූපම සූත්රයේ මූලාශ්රය
අලගද්දූපම සූත්රය, බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දේශනාවන් සංග්රහ කර ඇති පාලි ධර්ම ග්රන්ථ වන සූත්ර පිටකයෙහි මජ්ඞ්ඞ්нением (මධ්යම අගය) කොටසට අයත් වේ. විශේෂයෙන්ම, මෙය මජ්ඞ්ඞ්нением 22 වන සූත්රයයි. 'අලගද්දූපම' යන පාලි වචනයේ අර්ථය 'සර්පයාගේ උපමාව' යන්නයි. බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙම සූත්රය දේශනා කරන ලද්දේ, එවකට පැවති විවිධ දෘෂ්ටිවාද, මිථ්යා මත, සහ ධර්මය පිළිබඳ වැරදි අවබෝධයන්ගෙන් යුතු පිරිස් වලට නිවැරදි මඟ පෙන්වීම සඳහාය. මෙම සූත්රය, ධර්මයෙහි අතිශයින්ම ගැඹුරු අරුත් සහ එය ප්රායෝගිකව යෙදවිය යුතු ආකාරය පිළිබඳව අතිශය වැදගත් මඟ පෙන්වීමක් සපයයි.
සූත්රයේ අන්තර්ගතය: සර්පයාගේ උපමාව
අලගද්දූපම සූත්රයේ ප්රධාන කථාව, බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් සර්පයෙකු අල්ලා ගැනීමේ උපමාවකින් ආරම්භ වේ. උන්වහන්සේ පවසන්නේ, සර්පයෙකු අල්ලා ගැනීමට විවිධ ක්රම ඇති බවත්, ඇතැම් ක්රම වැරදි බවත්, එම වැරදි ක්රම අනුගමනය කළහොත් සර්පයා විසින් දෂ්ට කර ජීවිත හානි සිදු විය හැකි බවත්ය. නිවැරදි ක්රමය අනුගමනය කළහොත්, සර්පයා ආරක්ෂිතව අල්ලාගෙන, එයින් හානියක් සිදු නොවනු ඇති බවත් උන්වහන්සේ පෙන්වා දෙයි.
සර්පයා අල්ලා ගැනීමේ වැරදි ක්රම:
- හිසෙන් අල්ලා ගැනීම: සර්පයාගේ හිසෙන් කෙලින්ම අල්ලා ගැනීමට යාම ඉතාමත්ම භයානක ක්රියාවකි. සර්පයා වහාම දෂ්ට කරනු ඇත.
- වලිගයෙන් අල්ලා ගැනීම: සර්පයාගේ වලිගයෙන් අල්ලා ගෙන එය ගසනවා හෝ විසි කරනවා නම්, සර්පයා ගුලි ගැසී, ශක්තිය රැස් කරගෙන, පිටුපසින් දෂ්ට කිරීමට ඉඩ ඇත.
- මැදින් අල්ලා ගැනීම: සර්පයාගේ ශරීරයේ මැද කොටසින් අල්ලා ගෙන එය ඇදගෙන යාමෙන්ද අනතුරක් විය හැක. සර්පයා එයින් මිදී දෂ්ට කළ හැක.
- නොසැලකිලිමත් ලෙස අල්ලා ගැනීම: සර්පයාගේ චලනයන්, ස්වභාවය ගැන නොබලා, ඕනෑම ආකාරයකින් අල්ලා ගැනීමට උත්සාහ කිරීමද අන්තරායදායකය.
සර්පයා අල්ලා ගැනීමේ නිවැරදි ක්රමය:
- පළමුව විෂ දත් ඉවත් කිරීම: නිවැරදි ක්රමය නම්, සර්පයාගේ විෂ දත්, එයට හානියක් නොවන පරිදි, එයට ඉඩ නොදී, ඉතාමත් කල්පනාකාරීව ඉවත් කිරීමයි.
- පසුව ශරීරය අල්ලා ගැනීම: විෂ දත් ඉවත් කළ පසු, සර්පයාගේ ශරීරය ආරක්ෂිතව අල්ලා ගත හැකිය.
- පසුපසින් ගමන් කිරීම: සර්පයා ඉදිරියෙන් පලවා හැර, පසුපසින් ගමන් කර, එයට අවස්ථාවක් නොදී, නිවැරදි ලෙස අල්ලා ගැනීමද එක් ක්රමයකි.
මෙම උපමාව හරහා, බුදුරජාණන් වහන්සේ පෙන්වා දෙන්නේ, ධර්මය ඉගෙන ගැනීමේදීද මෙම උපමාවෙහි එන ආකාරයේ වැරදි සහ නිවැරදි ක්රම ඇති බවයි. ධර්මය යනු සර්පයෙකු වැනි ය; එය නිවැරදිව අවබෝධ කරගන්නා තෙක්, එයින් ආශිර්වාද ලැබෙනවා වෙනුවට, එයින් හානි සිදුවිය හැකි බව උන්වහන්සේ පෙන්වා දෙයි.
“මහණෙනි, අලගද්දූපම ධර්මය දේශනා කරමි. එය අසව්. මහණෙනි, අලගද්දූපම ධර්මය යනු කුමක්ද? මහණෙනි, සර්පයෙකු අල්ලා ගැනීමට යම් ස්ථීර, කල්පනාකාරී, ප්රඥාවෙන් යුත් පුරුෂයෙක් ඇත. ඔහු සර්පයාගේ විෂ දත් ඉවත් කර, පසුව එය අල්ලා ගනී. එසේ නොකර, සර්පයාගේ හිසෙන් අල්ලා ගන්නේ නම්, ඔහුට සර්පයා දෂ්ට කරනු ඇත. එසේම, වලිගයෙන් අල්ලා ගෙන එය ගසන්නේ නම්, සර්පයා පසුපසින් දෂ්ට කරනු ඇත. එසේම, ධර්මය ඉගෙන ගන්නා යම් ස්ථීර, කල්පනාකාරී, ප්රඥාවෙන් යුත් පුරුෂයෙක් ඇත. ඔහු ධර්මයෙහි නිවැරදි අරුත අවබෝධ කර ගනී. එසේ නොකර, ධර්මයෙහි වැරදි අරුත ගෙන, එය තමාට ගැලපෙන පරිදි අර්ථ නිරූපණය කරන්නේ නම්, ඔහුට ධර්මය උපකාර නොවනු ඇත.”
සූත්රයේ ප්රධාන ධර්ම කරුණු
අලගද්දූපම සූත්රය, ධර්මය අවබෝධ කරගැනීමේදී අනුගමනය කළ යුතු නිවැරදි ක්රමය පිළිබඳව අතිශය වැදගත් කරුණු රාශියක් උගන්වයි. එහි මූලික කරුණු පහත පරිදි වේ:
1. ධර්මය අවබෝධ කරගැනීමේදී ඇතිවිය හැකි වැරදි වැටහීම් (සර්පයා අල්ලා ගැනීමේ වැරදි ක්රම)
බුදුරජාණන් වහන්සේ පෙන්වා දෙන පරිදි, ධර්මය අවබෝධ කරගැනීමේදී වැරදි ක්රම අනුගමනය කළහොත්, එයින් ඵලක් නොවනු ඇත, එපමණක්ද නොව, එය සංසාර ගමනට බාධාවක් ද විය හැකිය. මෙම වැරදි ක්රම පහත පරිදි වේ:
- නිර්වාණය අරමුණු කරගැනීම: ඇතැම් අය ධර්මය ඉගෙන ගන්නේ, නිර්වාණය වැනි උසස් ඉලක්කයක් අරමුණු කරගෙනය. නමුත්, ඔවුන් ධර්මයෙහි අන්තර්ගතය, එයින් ඉටු විය යුතු කර්තව්යය නිවැරදිව නොදැන, නිර්වාණය පිළිබඳ වැරදි අදහස් දරති. මෙය සර්පයාගේ හිසෙන් අල්ලා ගැනීමට සමාන ය.
- ආශ්රව ක්ෂය කරගැනීම: තවත් පිරිසක් ආශ්රව (සංසාරයට හේතුවන කෙලෙස්) ක්ෂය කරගැනීම අරමුණු කරගනිති. නමුත්, ඔවුන් ධර්මයෙහි ගැඹුරු අරුත් නොදැන, තමන්ට පහසු පරිදි, තමන්ගේ ආශාවන්ට අනුකූල වන පරිදි ධර්මය අර්ථ නිරූපණය කරති. මෙය සර්පයාගේ වලිගයෙන් අල්ලා ගෙන එය ගසා, පසුව දෂ්ට කර ගැනීමට ඉඩ දීම වැනිය.
- ලෞකික සුඛය, ඉෂ්ට විපාක: ඇතැම් අය ධර්මය ඉගෙන ගන්නේ, ලෞකික සුඛය, යම් යම් ඉෂ්ට විපාක හෝ බලයක් ලබා ගැනීම සඳහා ය. ඔවුන් ධර්මයෙහි සැබෑ අරමුණ වන දුකින් මිදීම, නිවන් අවබෝධ කරගැනීම යන්න නොතකා, තමන්ගේ කෙටි ආශාවන් ඉටු කරගැනීමට ධර්මය යොදා ගනී. මෙයද සර්පයා අල්ලා ගැනීමේ වැරදි ක්රමයකි.
- තර්ක, විවාද, වාද-ප්රවාද: ඇතැම් අය ධර්මය ඉගෙන ගන්නේ, වෙනත් අය සමඟ තර්ක කිරීමට, වාද කිරීමට, ධර්මය පිළිබඳ විවාද කිරීමට ය. ඔවුන් ධර්මයෙහි අන්තර්ගතය, එයින් ලැබෙන ප්රඥාව, සත්යය අවබෝධ කරගැනීම වෙනුවට, ධර්මය පිළිබඳ වචන පමණක් හදාරා, එය වෙනත් අය ඉදිරියේ ප්රදර්ශනය කිරීමට උත්සාහ කරති. මෙයද සර්පයාගේ ශරීරය මැදින් අල්ලා, එයින් හානියක් සිදු කර ගැනීමට ඉඩ දීම වැනිය.
- තණ්හාව, දෘෂ්ටිය: ඇතැම් අය ධර්මයෙහි ඇති විවිධ කරුණු, විවිධ අවස්ථා, විවිධ ආකල්ප තමන්ගේ තණ්හාවට, දෘෂ්ටියට ගැලපෙන පරිදි, අර්ථ නිරූපණය කරගනිති. ඔවුන් ධර්මයෙහි සැබෑ අරමුණ වන සියලු තණ්හාවන්, දෘෂ්ටි වලින් මිදීම යන්න නොතකා, එයට තමන්ගේ වැරදි අදහස් එකතු කර ගනී.
2. ධර්මය අවබෝධ කරගැනීමේ නිවැරදි ක්රමය (සර්පයා අල්ලා ගැනීමේ නිවැරදි ක්රමය)
ධර්මය නිවැරදිව අවබෝධ කරගැනීමට නම්, සර්පයාගේ විෂ දත් ඉවත් කළාක් මෙන්, ධර්මයෙහි අන්තර්ගතය, එහි අරමුණ, එහි ප්රායෝගිකත්වය නිවැරදිව අවබෝධ කරගත යුතුය. මෙම නිවැරදි ක්රමය පහත පරිදි වේ:
- තථාගතයන් වහන්සේගේ ධර්මය: ධර්මය යනු තථාගතයන් වහන්සේ විසින් සර්වඥතාවයෙන් දේශනා කරන ලද, සියලු දුකින් මිදීමට මාර්ගය සපයන සත්යයකි. එය අසත්යය, මිථ්යාව, හෝ මායාව නොවේ.
- ප්රඥාවෙන් යුතුව ඇසීම: ධර්මය අසන විට, එය ප්රඥාවෙන්, අවධානයෙන්, විමසිලිමත් බවින් යුතුව ඇසිය යුතුය. තමන්ගේ පූර්ව නිගමන, පක්ෂපාතීත්වය, හෝ ආශාවන් ධර්මයෙහි අරුත වසා නොගත යුතුය.
- ධර්මයෙහි අන්තර්ගතය අවබෝධ කරගැනීම: ධර්මයෙහි අන්තර්ගතය, එහි අරමුණ, එයින් ඉටු විය යුතු කර්තව්යය නිවැරදිව අවබෝධ කරගත යුතුය. ධර්මය යනු කෙලෙස් නසා, දුකින් මිදී, නිවනට පමුණුවන මාර්ගයයි.
- ප්රඥාවෙන් යුතුව අර්ථ නිරූපණය: ධර්මය තමන්ගේ ජීවිතයට ගලපාගෙන, ප්රඥාවෙන්, සත්යය අවබෝධ කරගැනීමෙන් අර්ථ නිරූපණය කළ යුතුය. තමන්ගේ වැරදි ආශාවන්, දෘෂ්ටි වලට අනුව ධර්මය අර්ථ නිරූපණය නොකළ යුතුය.
- බියෙන් තොරව, සන්සුන්ව: ධර්මයෙහි අන්තර්ගතය, එහි ප්රඥාව, එහි ශක්තිය අවබෝධ කරගැනීමෙන් පසු, බියෙන් තොරව, සන්සුන්ව, එය තම ජීවිතයේ යෙදවිය යුතුය.
- නිවැරදි මාර්ගය අනුගමනය: ධර්මයෙහි ඉගැන්වෙන අෂ්ඨාංගික මාර්ගය, සීලය, සමාධිය, ප්රඥාව යන ත්රිවිධ ශික්ෂාවන් අනුගමනය කරමින්, නිවැරදි මාර්ගයෙහි ගමන් කළ යුතුය.
- තණ්හාව, දෘෂ්ටියෙන් මිදීම: ධර්මයෙහි අවසාන අරමුණ වන්නේ සියලු තණ්හාවන්, දෘෂ්ටි වලින් මිදී, නිවන අවබෝධ කරගැනීමයි.
3. ධර්මය පිළිබඳ වැරදි අර්ථ නිරූපණයෙන් සිදුවිය හැකි හානිය
ධර්මය පිළිබඳ වැරදි අර්ථ නිරූපණය, සර්පයා අතින් සිදුවන දෂ්ට කිරීමක් වැනිය. එයින් සිදුවිය හැකි හානි:
- සංසාරයෙහි තවදුරටත් බැඳී සිටීම: වැරදි අවබෝධය, සංසාර චක්රයෙහි තවදුරටත් බැඳී සිටීමට හේතු වේ.
- කෙලෙස් වර්ධනය වීම: ධර්මයෙහි සැබෑ අරමුණ නොදැන, එය තමන්ගේ ආශාවන්ට ගැලපෙන පරිදි අර්ථ නිරූපණය කිරීමෙන්, කෙලෙස් තවත් වර්ධනය වේ.
- මිථ්යා දෘෂ්ටියට පත් වීම: ධර්මයෙහි සැබෑ අරුත නොදැන, එය වැරදි ලෙස අර්ථ නිරූපණය කිරීමෙන්, පුද්ගලයා මිථ්යා දෘෂ්ටියට පත් විය හැකිය.
- ධර්මයෙහි අපහාස කිරීම: ධර්මය වැරදි ලෙස අර්ථ නිරූපණය කිරීම, ධර්මයෙහි සැබෑ අගය, එහි බලය අවතක්සේරු කිරීමකි.
- අන් අයට වැරදි මඟ පෙන්වීම: තමන් වැරදි ලෙස ධර්මය අවබෝධ කරගැනීමෙන්, අන් අයටද වැරදි මඟ පෙන්විය හැකිය.
ධර්මය නිවැරදිව අවබෝධ කරගැනීම
අලගද්දූපම සූත්රය, ධර්මය අවබෝධ කරගැනීමේදී මූලිකවම අවධානය යොමු කළ යුතු කරුණු කිහිපයක් පෙන්වා දෙයි:
- සත්යය අවබෝධ කරගැනීම: ධර්මය යනු සත්යයයි. එය ආශාවන්, දෘෂ්ටි, මිථ්යාවන්ගෙන් තොරය. සැබෑ ධර්මය අවබෝධ කරගැනීම, සර්පයාගේ විෂ දත් ඉවත් කළාක් මෙන්, ධර්මයෙහි හානිකර ස්වභාවය නැති කර, එයින් ආශිර්වාද ලැබීමට උපකාරී වේ.
- ප්රඥාව සහ විචාරය: ධර්මය ඉගෙන ගැනීමේදී, ප්රඥාවෙන් යුතුව විමසා බැලීම අත්යවශ්යය. තමන්ට අසන්නට ලැබෙන, කියවන්නට ලැබෙන දේ, සත්යයද, ධර්මයෙහි අන්තර්ගතයට අනුකූලද යන්න විචාරාත්මකව බැලිය යුතුය.
- නිවැරදි මඟ: ධර්මයෙහි ඉගැන්වෙන මූලික කරුණු වන්නේ, චතුරාර්ය සත්යය, අෂ්ඨාංගික මාර්ගය, සීලය, සමාධිය, ප්රඥාවයි. මෙම මූලික කරුණු වලට අනුව ධර්මය අවබෝධ කරගැනීම, නිවැරදි මඟෙහි ගමන් කිරීමට උපකාරී වේ.
- තණ්හාව, දෘෂ්ටියෙන් මිදීම: ධර්මයෙහි සැබෑ අරමුණ වන්නේ, සියලු තණ්හාවන්, දෘෂ්ටි වලින් මිදී, නිවන අවබෝධ කරගැනීමයි. ධර්මය ඉගෙන ගැනීමේදී, තමන්ගේ තණ්හාවන්, දෘෂ්ටි වලට අනුව එය අර්ථ නිරූපණය නොකළ යුතුය.
- ප්රායෝගික භාවිතය: ධර්මය යනු න්යාය පමණක් නොවේ. එය ප්රායෝගිකව ජීවිතයේ යෙදවිය යුතු දෙයකි. ධර්මයෙහි ඉගැන්වෙන කරුණු, තම ජීවිතයේ යහපත් වෙනසක් ඇති කිරීමට, දුකින් මිදීමට උපකාරී වන පරිදි යෙදවිය යුතුය.
එදිනෙදා ජීවිතයේදී අලගද්දූපම සූත්රය යොදාගැනීම
අලගද්දූපම සූත්රයෙහි අන්තර්ගතය, අපගේ එදිනෙදා ජීවිතයටද අතිශයින්ම ප්රායෝගිකය. ධර්මය පමණක් නොව, වෙනත් ඕනෑම දෙයක් ඉගෙන ගැනීමේදී, අවබෝධ කරගැනීමේදී මෙම මූලධර්මයන් යොදාගත හැකිය.
- තොරතුරු අවබෝධ කරගැනීම: අද දවසේ, අපට විවිධ මූලාශ්ර වලින් තොරතුරු ගලා එයි. පුවත්, සමාජ මාධ්ය, අන්තර්ජාලය හරහා ලැබෙන තොරතුරු සියල්ල නිවැරදිද යන්න විචාරාත්මකව බැලිය යුතුය. තොරතුරු සත්යයද, එයින් සිදුවිය හැකි හානියක් තිබේද යන්න අවබෝධ කරගැනීම අත්යවශ්යය.
- අලුත් දේ ඉගෙන ගැනීම: අලුත් භාෂාවක්, තාක්ෂණයක්, හෝ වෙනත් ඕනෑම විෂයක් ඉගෙන ගැනීමේදී, නිවැරදි ක්රමය අනුගමනය කළ යුතුය. වැරදි ක්රම වලින් ඉගෙන ගත් විට, එයින් ඵලක් නොවනු ඇත, එපමණක්ද නොව, එයින් අපහසුතාද ඇති විය හැකිය.
- සබඳතා පවත්වා ගැනීම: අන් අය සමඟ සබඳතා පවත්වා ගැනීමේදී, අවබෝධය, ඉවසීම, ප්රඥාව අත්යවශ්යය. අන් අයගේ අදහස්, හැඟීම්, තත්ත්වයන් නිවැරදිව අවබෝධ කරගැනීම, වැරදි වැටහීම්, ගැටුම් වළක්වා ගැනීමට උපකාරී වේ.
- තීරණ ගැනීම: ජීවිතයේදී තීරණ ගැනීමේදී, අතිශයින්ම කල්පනාකාරී විය යුතුය. වැරදි තොරතුරු, වැරදි අවබෝධය මත ගනු ලබන තීරණ, අනාගතයේදී දුක්ඛිත ප්රතිඵල ගෙන දිය හැකිය.
- ධර්මයෙහි ප්රායෝගික භාවිතය: ධර්මය යනු භික්ෂූන් වහන්සේලාට පමණක් සීමා වූ දෙයක් නොවේ. එය සෑම කෙනෙකුටම, ජීවිතයේ යහපත් වෙනසක් ඇති කරගැනීමට, දුකින් මිදීමට උපකාරී වන දෙයකි. ධර්මයෙහි ඉගැන්වීම්, අපගේ දෛනික ජීවිතයේදී, අපගේ හැසිරීම්, සිතුවිලි, ක්රියාවන්හිදී යොදා ගනිමින්, යහපත් ජීවිතයක් ගත කිරීමට අපට හැකිය.
නිගමනය
අලගද්දූපම සූත්රය, බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලද ගැඹුරු ධර්ම කරුණු වලින් එකකි. සර්පයෙකු අල්ලා ගැනීමේ උපමාව හරහා, ධර්මය අවබෝධ කරගැනීමේදී ඇතිවිය හැකි වැරදි වැටහීම්, සහ එය නිවැරදිව අවබෝධ කරගැනීමේ ක්රමය පිළිබඳව උන්වහන්සේ අපට මඟ පෙන්වයි. ධර්මය යනු සර්පයෙකු වැනිය; එය නිවැරදිව අවබෝධ කරගන්නා තෙක්, එයින් හානියක් සිදුවිය හැකිය. එහෙයින්, ධර්මය ඉගෙන ගැනීමේදී, ප්රඥාවෙන්, විචාරශීලී බවින්, සත්යය අවබෝධ කරගැනීමට උත්සාහ කළ යුතුය. ධර්මයෙහි සැබෑ අරමුණ වන දුකින් මිදී, නිවන අවබෝධ කරගැනීම සඳහා, මෙම සූත්රයෙහි දේශනා කරන ලද මූලධර්මයන් අපගේ ජීවිතයේදී යොදා ගනිමු.