
ඈත අතීතයේ, බරණැස් නුවර රජකම් කළේ මහත් ධර්මිෂ්ඨ, ප්රඥාවන්ත රජ කෙනෙකි. උන්වහන්සේගේ රාජ්ය කාලය පුරාම දේශය සශ්රීකත්වයෙන්, සාමයෙන්, සතුටින් පිරිපුන්ව පැවතිණි. රජතුමාට විවාහ කරගෙන සිටි සුන්දර, ගුණවන්ත බිසවක ද වූවාය. ඇයද රාජ්ය පාලනයට උපකාර කරමින්, සැමියාට ළංව සිටියාය. ඔවුන්ගේ සතුට මුදුන්පත් කරමින්, දිනක් රජුට පුතෙකු ලැබිණි. කුමාරයා උපතින්ම ඉතාමත් දීප්තිමත්, තියුණු බුද්ධියකින් යුක්ත විය. රජුත්, දේවියත්, මුළු රාජධානියම මහත් සතුටට පත්වූහ. කුමාරයාට 'ප්රඥාවන්ත කුමාරයා' ලෙස නම් තැබූහ. ඔහුගේ නමට සරිලන අයුරින්ම ඔහු හැදී වැඩුණේය. ළමා වියේදීම ඔහු පොත්පත් කියවීමට, විවිධ විෂයයන් හැදෑරීමට දැඩි කැමැත්තක් දැක්වීය. ගුරුවරුන් පවා පුදුමයට පත් කරමින්, ඔහු ඉතා ඉක්මනින්ම විද්යාව, කලාව, ආදී සියලු ශාස්ත්රයන්හි ප්රවීණයකු බවට පත්විය.
ප්රඥාවන්ත කුමාරයාගේ කීර්තිය දේශ දේශාන්තර පුරා පැතිර ගියේය. ඔහුට විවාහ කරගැනීම සඳහා විවිධ දේශවලින් කුමාරිකාවන් පැමිණීමට පටන් ගත්හ. දිනක්, ඈත රටක සිට රජුගේ පුතෙකු පැමිණියේය. ඔහුද ඉතාමත් ධනවත්, බලසම්පන්න රජෙකුගේ පුතෙකු විය. ඔහු පැමිණියේ තම දියණිය වන 'චන්ද්රාවතී' කුමරියට විවාහ කරදීමටයි. චන්ද්රාවතී කුමරියද රූපයෙන් පමණක් නොව, ගුණයෙන්ද, දැනුමෙන්ද පිරිපුන් කුමාරිකාවක වූවාය. ඇගේ පැමිණීමෙන් රජුගේ මාළිගාව තවත් අලංකාර විය. ප්රඥාවන්ත කුමාරයා සහ චන්ද්රාවතී කුමරිය අතර ප්රේමයක් පහළ විය. ඔවුන් දෙදෙනාගේම දැනුම, ඥානය, විචාර බුද්ධිය එකිනෙකාට ආකර්ෂණය විය. ඔවුන් බොහෝ විට එකට වාඩි වී, ධර්මය ගැන, ලෝකය ගැන, ජීවිතය ගැන කතාබස් කළහ. ඔවුන්ගේ සංවාද සෑම විටම දැනුමෙන්, ප්රඥාවෙන් පිරිපුන් විය.
කෙසේ වෙතත්, සියල්ල යහපත් අතට හැරෙමින් තිබියදී, එක්තරා දුෂ්ට බමුණෙකුගේ සිතේ ඊර්ෂ්යාව සහ කුහකකම උපන්නේය. මේ බමුණා, රජුගේ රාජ සභාවේ සිටි, නමුත් ධර්මයට පිටුපා, අඥානකමින් කටයුතු කළ අයෙකි. ඔහු ප්රඥාවන්ත කුමාරයාගේ දක්ෂතාවය, ජනප්රියතාවය, සහ ඔහුට ලැබෙමින් තිබූ ගෞරවය දරාගත නොහැකි විය. ඔහු කුමාරයාට විරුද්ධව කුමන්ත්රණය කිරීමට පටන් ගත්තේය. ඔහු දුටුවේ, කුමාරයාගේ ඥානය, ඔහුගේ අඳුරු සැලසුම්වලට බාධාවක් වන බවයි. මේ දුෂ්ට බමුණා, රජු ඉදිරියේ පැමිණ, කුමාරයා ගැන වැරදි ආරංචි පැතිරවීමට පටන් ගත්තේය. ඔහු කීවේ, "මහ රජතුමනි, මේ ප්රඥාවන්ත කුමාරයා, ඔහුගේ ඥානයෙන් හා බලයෙන්, ඔබව පරදවා සිහසුන පැහැර ගැනීමට සූදානම් වන බව මම අසා ඇත්තෙමි. ඔහුට චන්ද්රාවතී කුමරිය විවාහ කර දුන්නොත්, අපගේ රාජ්යයේ අනාගතය අනතුරේ වැටෙනු ඇත."
රජු, ධර්මිෂ්ඨ වුවද, යම්තාක් දුරට අසරණ විය. ඔහුට සිය පුත්රයාගේ යහපත් ගතිගුණ ගැන හොඳින්ම දැන සිටියද, බමුණාගේ වචන ඔහුගේ සිතේ සැකයක් ඇති කළේය. රජු බොහෝ සෙයින් කල්පනා කළේය. ඔහුට තම පුත්රයාට හානි කිරීමට කිසිසේත්ම අවශ්ය නොවීය. නමුත් රාජ්යයේ ආරක්ෂාව ගැනද ඔහුට සිතෙන්නට විය. මේ අතර, චන්ද්රාවතී කුමරියද මේ අර්බුදය ගැන දැනගත්තාය. ඇය ඥානයෙන් හා ස්වාධීන චින්තනයෙන් යුත් කුමාරිකාවක වූවාය. ඇය දුෂ්ට බමුණාගේ වචන විශ්වාස කළේ නැත. ඇය දැන සිටියාය, ප්රඥාවන්ත කුමාරයා කිසි විටෙකත් එවැනි කුරිරු ක්රියාවක් නොකරන බව. ඇය කුමාරයා හමුවී, මේ ගැන කතාබස් කළාය.
"ප්රඥාවන්ත කුමාරයාණෙනි," චන්ද්රාවතී කුමරිය කීවාය, "රජුගේ සිතේ යම් ගැටලුවක් ඇති වී ඇති බව මට හැඟේ. ඒ අපගේ විවාහය සම්බන්ධව විය හැකිය. ඔබ ගැන වැරදි ආරංචි පැතිර යන බව මම අසා ඇත්තෙමි."
ප්රඥාවන්ත කුමාරයා, චන්ද්රාවතී කුමරියගේ කතාව අසා, සන්සුන්ව පිළිතුරු දුන්නේය. "චන්ද්රාවතී, මම ඒ ගැන දන්නවා. අපගේ සතුට දැක දරාගන්න බැරි ඇතැම් අය සිටිනවා. නමුත් මට කිසිසේත්ම බියක් නැහැ. මගේ හෘදය සාක්ෂිය පිරිසිදුයි. මම කිසි විටෙකත් වැරදි දෙයක් නොකරමි."
ඔහු තවදුරටත් කීවේය, "මම මගේ පියාට, රජතුමාට, කිසිදු ගැටලුවක් ඇති කිරීමට කැමති නැහැ. මගේ ඥානයෙන් මම මේ තත්වය විසඳීමට උත්සාහ කරනවා."
ඒ අනුව, ප්රඥාවන්ත කුමාරයා රජු ඉදිරියේ පැමිණ, ඉතාමත් නිහතමානීව, නමුත් ස්ථිරව කතා කළේය. "මහ රජතුමනි," ඔහු කීවේය, "ඔබේ සිතේ යම් සැකයක් ඇති වී ඇති බව මට දැනගන්නට ලැබුණා. මට එරෙහිව පැමිණිලි ඉදිරිපත් වී ඇති බව දන්නවා. නමුත් මම ඔබට පොරොන්දු වෙනවා, මම කිසි විටෙකත් ඔබව හෝ මේ රාජ්යය අගෞරවයට පත් කරන කිසිදු ක්රියාවක් නොකරන බව. මගේ ඥානය, මගේ දැනුම, මේ සියල්ලම ඔබගේ සේවයට, මේ රාජ්යයේ යහපතටයි."
රජු, කුමාරයාගේ අවංකභාවය දුටු අතර, ඔහුගේ කතාවලින් සැනසිණි. නමුත් ඔහුට මේ දුෂ්ට බමුණාගේ කුමන්ත්රණය ගැන තවමත් අවිනිශ්චිත බවක් විය. රජු, මේ තත්වය අවසන් කිරීමට එක්තරා ක්රමයක් යොදාගත්තේය. ඔහු ප්රඥාවන්ත කුමාරයාට, "පුත, මේ කරුණ අවසන් කිරීම සඳහා, අපට එක්තරා පරීක්ෂණයක් කළ යුතු වෙනවා. මේ පරීක්ෂණයෙන් ඔප්පු වේවි, කවුද ඇත්ත කියන්නේ, කවුද බොරු කියන්නේ කියා."
රජු විසින් පරීක්ෂණයක් පැවැත්වීමට තීරණය කළේය. එම පරීක්ෂණය වූයේ, "අන්ධකාරයේ සත්යය" නම් වූ එක්තරා අභියෝගයකි. රජු විසින් නුවර මැද එක් විශාල, අඳුරු ගොඩනැගිල්ලක් ඉදිකරවන ලදී. එහි ඇතුළත කිසිදු ආලෝකයක් නොතිබූ අතර, එය සම්පූර්ණයෙන්ම අන්ධකාරයෙන් වැසී තිබුණි. රජු නිවේදනය කළේ, "කවුරුන් හෝ මේ අන්ධකාර ගොඩනැගිල්ලට ඇතුළු වී, එහි ඇති අභිරහස් පෙට්ටිය සොයාගෙන, එය විවෘත කර, එහි ඇති දේ පෙන්වීමට සමත් වේද, ඔහුට මහත් ත්යාගයක් හිමි වේවි. එමෙන්ම, ඔහු සත්යවාදී බව ඔප්පු වේවි."
දුෂ්ට බමුණා, මේ පරීක්ෂණය ගැන අසා, සතුටු විය. ඔහු සිතුවේ, "මේ අන්ධකාරයේ, මට කුමක් හෝ කරදරයක් කළ හැකි වනු ඇත. එසේ නැතහොත්, කුමාරයාට අසාර්ථක වීමට හෝ අතුරුදහන් වීමට ඉඩ ලැබේවි."
රජු, ප්රඥාවන්ත කුමාරයාට කතා කොට, "පුත, මේ අභියෝගය භාර ගැනීමට ඔබ සූදානම්ද?"
ප්රඥාවන්ත කුමාරයා, සන්සුන්ව හා ස්ථිරව පිළිතුරු දුන්නේය. "මහ රජතුමනි, මම සූදානම්. මගේ ඥානය, මගේ අවබෝධය, අඳුරේ පවා මට මාර්ගය පෙන්වනු ඇත."
පරීක්ෂණය දවස උදාවූයේය. මුළු නුවරම මේ සිදුවීම බලා සිටීමට පැමිණ සිටියේය. අන්ධකාර ගොඩනැගිල්ල ඉදිරිපිට විශාල පිරිසක් රැස්ව සිටියහ. දුෂ්ට බමුණාද, ඊර්ෂ්යා සහගත සිනහවකින් යුතුව එහි සිටියේය. ප්රඥාවන්ත කුමාරයා, චන්ද්රාවතී කුමරියගේ ආශිර්වාදය ලබාගෙන, සන්සුන්ව ගොඩනැගිල්ල තුළට පිවිසුනේය. ඇතුළත, අඳුර ඝන විය. කිසිවක් පෙනුනේ නැත. හුළඟේ ශබ්දය, දුරින් ඇසෙන සතුන්ගේ හඬ හැරුණු විට, කිසිදු ශබ්දයක් නොවීය.
ප්රඥාවන්ත කුමාරයා, සිතේ කිසිදු බියක් නොමැතිව, තම ඥානය මත විශ්වාසය තබා, ඉදිරියට ගමන් කළේය. ඔහු තම අත් දෙකෙන් ඉදිරියට යමින්, බිත්ති ස්පර්ශ කරමින්, මග සොයා ගත්තේය. ඔහුට සිහිපත් වූයේ, "ඥානය යනු අඳුරේ ආලෝකයකි. එය මට මග පෙන්වනු ඇත." ඔහුට දැනුණේ, ඔහුගේ ඥානය, අඳුර තුළින් ඔහුට මග පෙන්වන බවයි. ඔහුට දැනුණේ, ඔහුට මාර්ගය පෙන්වන, නොපෙනෙන බලවේගයක් ඇති බවයි.
ඔහු ගමන් කරමින් සිටියදී, ඔහුට එක්තරා ස්ථානයකදී, අඩුවෙන් අඳුරු වූ, යමක් දැනුණි. ඔහු එය ස්පර්ශ කළේය. එය අභිරහස් පෙට්ටිය විය. ඔහු එය විවෘත කිරීමට උත්සාහ කළේය. පෙට්ටිය අගුළු ලා තිබුණි. ඔහු තම ඥානය යොදාගෙන, අගුළුවල සැඟවුණු රහස සොයා ගත්තේය. ඔහුට දැනුණේ, අගුළුවල යම් සංකේත ඇති බවයි. මේ සංකේත, යම් ධර්ම කරුණුවලට සම්බන්ධ බව ඔහුට වැටහුණි. ඔහු ඒ සංකේතවලින්, ධර්මයේ සත්යය දුටුවේය.
"සත්යය, ධර්මය, ඥානය - මේවා අන්ධකාරය පලවා හරින ආලෝකයයි," ඔහු මෘදු ස්වරයෙන් කීවේය. ඔහු පෙට්ටිය විවෘත කළේය. පෙට්ටිය තුළ, රන් පැහැයෙන් දිදුලන, අලංකාර අක්ෂරවලින් ලියන ලද, එක් පුංචි ලියවිල්ලක් තිබුණි. එය "සත්යයේ මූලය" නම් වූ ලියවිල්ලකි. එහි ලියා තිබුණේ, "සත්යය, ධර්මය, ඥානය - මේවා අඳුර පලවා හරින ආලෝකයයි. ඊර්ෂ්යාව, කුහකකම, අඥානය - මේවා සිතේ අඳුරයි."
පිටත, ජනතාව නොඉවසිල්ලෙන් බලා සිටියහ. දුෂ්ට බමුණා, සිනාසෙමින්, "කුමාරයාට අසාර්ථක වී ඇත. ඔහුට අඳුරේ කිසිවක් සොයාගත නොහැකි වනු ඇත."
එවිට, ප්රඥාවන්ත කුමාරයා, අතේ ලියවිල්ල රැගෙන, ගොඩනැගිල්ලෙන් පිටතට පැමිණියේය. ඔහුගේ මුහුණ සන්සුන්ව, දීප්තිමත්ව තිබුණි. ඔහු අඳුරේ කිසිදු හානියකට ලක්ව නැත. ඔහු සිනාසෙමින්, රජුට සහ ජනතාවට කතා කළේය.
"මහ රජතුමනි, මේ අභියෝගය මම ජය ගත්තා," ඔහු කීවේය. "මෙය 'සත්යයේ මූලය' නම් වූ ලියවිල්ලයි. එහි සත්යය අඩංගුයි."
රජු, ලියවිල්ල ලබා ගෙන, එය කියවා, ප්රඥාවන්ත කුමාරයාගේ ඥානය, අවබෝධය, සහ ධෛර්යය දුටුවේය. ඔහුට වැටහුණි, දුෂ්ට බමුණාගේ වචන බොරු බව. ඔහු තම පුත්රයාට එරෙහිව වැරදි ලෙස සැක කළ බව ගැන ඔහුට දුක හිතුණි.
දුෂ්ට බමුණා, මේ අවස්ථාවේදී, මුළු ජනතාව ඉදිරියේ නිරුවත් විය. ඔහුගේ ඊර්ෂ්යාව, කුහකකම, සහ අඥානය ප්රසිද්ධියට පත් විය. රජු, ඔහුට දඬුවම් කළේය. ඔහුට රාජ සභාවෙන් නෙරපා හරින ලදී.
ප්රඥාවන්ත කුමාරයා සහ චන්ද්රාවතී කුමරියගේ විවාහය උත්කර්ෂවත් ලෙස සිදු විය. ඔවුන් දෙදෙනාම, තම ඥානයෙන්, ධර්මයෙන්, සහ ප්රඥාවෙන්, රාජ්යය පාලනය කළ අතර, ජනතාවට සාමය, සතුට, සහ සමෘද්ධිය උදා කළහ.
ඥානය යනු අඳුරේ ආලෝකයකි. එය අපට නිවැරදි මාවත පෙන්වයි. ඊර්ෂ්යාව, කුහකකම, සහ අඥානය වැනි දුර්ගුණ, අපගේ සිතේ අඳුර ඇති කරයි. සත්යය, ධර්මය, සහ ඥානය අනුගමනය කිරීමෙන්, අපට ජීවිතයේ අභියෝග ජය ගත හැකිය.
මේ කථාවෙන්, බෝසතාණන් වහන්සේ ඥාන පාරමිතාව බුදුන් වහන්සේගේ ප්රඥාව හා බුද්ධිය යන බාරමි සපුරා වදාළ සේක.
— In-Article Ad —
ඥානයෙහි ආලෝකය, ඕනෑම අඳුරක් හා දුෂ්ටකමක් දුරු කරන අතර, සැබෑ සතුට හා සාමය කරා මඟ පෙන්වයි.
පාරමිතා: ඥානය
— Ad Space (728x90) —
472Dvādasanipātaමහාසිඟ වැඩගොඩ ජාතකය ඈත අතීතයේ, ශාක්ය වංශයේ රජ පෙළපතකින් පැවත එන බෝසතාණන් වහන්සේ, මේඝරාජ නම් ර...
💡 සත්වයන් සියල්ලෝම, ධර්මය අනුව ජීවත් වීමෙන්, සතුට ලබති.
225Dukanipātaධම්ම පාළි ජාතකය ඈත අතීතයේ, බරණැස් නුවර රජකම් කළ බ්රහ්මදත්ත නම් රජ්ජුරුවන්ගේ රාජ්ය සමයේ, මේ ජ...
💡 ධනය හා බලය යනු, අනුන්ට වධ හිංසා පැමිණවීමෙන්, අනුන්ගේ ධනය පැහැර ගැනීමෙන්, අනුන්ව රවටා ජීවත් වීමෙන් ලබා ගත හැකි දෙයකි කියා ඔබ කියන්නේ කෙසේද? ධනය හා බලය යනු, ධර්මය හා ධර්මය මාර්ගයේ ගමන් කරන අයට පමණක් හිමි දෙයකි.
162Dukanipātaසම්බුල ජාතකය නමෝ තස්ස භගවතෝ අරහතෝ සම්මා සම්බුද්ධස්ස ඈත අතීතයේ, දඹදිව බරණැස්පුර රජ කරන මහා පරාක්රම...
💡 විපත්තිවලදී මිතුරන් හා සත්වයන්ගේ උපකාරය වැදගත්ය. ධෛර්යය, දක්ෂතාවය හා මිත්ර සබඳතා අපව ඕනෑම දුෂ්කරතාවයකින් ගොඩගැනීමට සමත්ය.
219Dukanipātaසත්යවාදී මුවාපුරාණ භාරතයේ, එක් ඝන වනයක් මැද, ජීවත් වූ එක් මුවෙක් විය. ඔහුගේ නම සත්යපාල විය. සත්යප...
💡 සත්යය, සැමවිටම ගෞරවය, විශ්වාසය, හා සාමය ගෙන දෙයි. බොරුව, අවසානයේදී විනාශය ගෙන දෙයි.
118Ekanipātaබුදුන් වහන්සේ කණ්හ චණ්ඩාලයා ලෙස උපන් කථාව බුදුරජාණන් වහන්සේ සිය පෙර ආත්ම භාවයක, කණ්හ නම් වූ චණ්ඩාලය...
💡 අපගේ සමාජ තත්වය, දුප්පත්කම, මේවා ධර්මය අභිබවා යාමට නොහැකිය. ධර්මයට අනුව කටයුතු කිරීමෙන් සැබෑ සතුට ලැබේ.
205Dukanipātaථේරඝට්ඨ ජාතකය ථේරඝට්ඨ ජාතකය පුරාතනයේ, ඉසිපතන මෘගදායේ අසල, ඝන වනයකින් වටවූ සිත්කළු වෙරළක, ධර්...
💡 ධර්මයෙහි පිහිටීම, ධර්මයෙහි යෙදීම, අතිශයින් ශ්රේෂ්ඨයි. ධර්මය කිසි විටෙකත් පරාජය නොවේ.
— Multiplex Ad —