
ඈත අතීතයේ, සාරධර්මි ධර්ම රජුගේ රාජ්ය කාලයේ, සිද්ධාර්ථ බෝසතාණන් වහන්සේ කරුණාවන්ත හංස රාජයෙකු ලෙස ඉපිද, මහත් ධර්මිෂ්ඨකමින් හා අනුකම්පාවෙන් රාජ්ය කළ සේක. උන්වහන්සේගේ පියාපත් සුදු පැහැයෙන් බැබළෙමින්, ගෙලෙහි රන්වන් පැහැයට හුරු වර්ණයක් දරමින්, රාජකීය අලංකාරයෙන් යුතුව වැවට පැමිණි විට, එහි සිටි සෙසු හංසයෝ සියලු දෙනාම උන්වහන්සේට ගෞරවය දැක්වූහ. හංසයාගේ රජු ලෙස, උන්වහන්සේගේ හඬ අතිශයින් මිහිරි වූ අතර, එය ඇසූ සෙසු සතුන් පමණක් නොව, මිනිසුන් ද සැනසීමක් ලැබූහ.
එක් දිනක්, හංස රාජයා සිය පිරිවර සමග අහසෙහි ගමන් කරමින් සිටියදී, අහම්බෙන් එක් හංසයෙකුට තුවාල සිදුවිය. ඔහුට පියාසර කිරීමට නොහැකි විය. ඔහුගේ සිරුරෙන් රුධිරය ගලා ගියේය. අනෙකුත් හංසයෝ බියෙන් හා කලබලයෙන් ඔහු හැර දමා පලා ගියහ. එහෙත්, බෝසතාණන් වහන්සේ, කරුණාවන්ත හංස රාජයා, තම මිතුරා අසරණව සිටිනු දැක, ඔහු අතහැර යාමට අකමැති විය. උන්වහන්සේ, සියලු හංසයන්ට වඩා ශක්තිමත් හා අලංකාරව සිටියද, තම මිතුරාගේ දුක දැක, ඔහුට උපකාර කිරීමට තීරණය කළහ.
“මාගේ මිතුරා, බිය නොවනු. මම ඔබ හැර නොයමි. අපි එකට මෙම දුෂ්කරතාවය ජය ගනිමු,” බෝසතාණන් වහන්සේ මිහිරි හඬින් පැවසූහ. උන්වහන්සේ, තුවාල වූ හංසයා තම දෙපා අතරින් සීරුවට ගෙන, සෙමෙන් සෙමෙන් පොළොව වෙතට පියාසර කළහ. තුවාල වූ හංසයාගේ සිරුරෙන් ගලන රුධිරය, බෝසතාණන් වහන්සේගේ සුදු පියාපත් මතට ඉස්සේය. එය දුටු සෙසු හංසයෝ, තම රාජයාගේ කරුණාව හා ධෛර්යය ගැන මවිත වූහ. ඇතැම් අය, බෝසතාණන් වහන්සේට උපහාස කළ අතර, “රාජ්යයා, ඔබ මොන දෙයක් කරාවිද? තුවාල වූ හංසයෙකු රැගෙන යාමෙන් අපට කුමක්ද ලැබෙන්නේ?” යැයි ඇසූහ.
නමුත් බෝසතාණන් වහන්සේ ඔවුන්ගේ වදන් වලට කන් දුන්නේ නැත. උන්වහන්සේ, තම මිතුරාට උපකාර කිරීමේ උතුම් අරමුණෙහි ස්ථිරව සිටියහ. උන්වහන්සේ, තුවාල වූ හංසයා රැගෙන, ළඟම තිබූ වන පියසට ගොස්, එහිදී ඖෂධ පැළෑටි සොයා ගත්හ. උන්වහන්සේ, සිය සුදු පියාපත් වලින් තුවාලය පිස, ඖෂධ පැළෑටි වලින් තුවාලයට බඳිනු ලැබූහ. දිවා රෑ නොබලා, උන්වහන්සේ තුවාල වූ හංසයා රැක බලා ගත්හ. ඔහුට ආහාර ලබා දුන් අතර, ඔහුගේ සුවය සඳහා සියලු දේ කළහ. මෙම කාලය තුළ, බෝසතාණන් වහන්සේගේ සුදු පියාපත්, තුවාල වූ හංසයාගේ රුධිරයෙන් ලේ වැගිරුණද, උන්වහන්සේ කිසි විටෙකත් කලබල වූයේ නැත. ඊට අමතරව, උන්වහන්සේගේ හඬ, තවත් මිහිරි වී, සුවය ලබන හංසයාට සැනසීමක් විය.
දින කිහිපයකට පසු, තුවාල වූ හංසයා සුවපත් වන්නට විය. ඔහුට නැවතත් පියාසර කළ හැකි විය. ඔහුගේ සිරුරෙන් ගලන රුධිරය නතර විය. ඔහුට නැවතත් සාමාන්ය තත්ත්වයට පැමිණීමට හැකි විය. ඔහු බෝසතාණන් වහන්සේට කෘතඥතාවයෙන් යුතුව හිස නමා, “මාගේ රාජයාණෙනි, ඔබ මාගේ දිවිය ගලවා දුන්නා. මම ණය ගෙවිය නොහැකි තරම් ණයකාරයෙක්මි. ඔබගේ කරුණාව හා ධෛර්යය මට අමතක නොවන සිදුවීමක්,” යැයි පැවසීය.
බෝසතාණන් වහන්සේ සිනාසී, “මාගේ මිතුරා, කරුණාව හා මිත්රත්වය යනු ණය ගෙවීමක් නොවේ. එය අපගේ යුතුකමයි. දුප්පත්, අසරණ අයට උදව් කිරීමේදී, අපගේ සිරුර අපවිත්ර වුවද, අපගේ හදවතේ සතුට හා සමාදානය ලැබෙන්නේය,” යැයි පැවසූහ. ඉන්පසු, බෝසතාණන් වහන්සේ හා සුවපත් වූ හංසයා, සියලු හංසයන් සමග නැවතත් අහසෙහි ගමන් කළහ. තුවාල වූ හංසයාගේ රුධිරයෙන් ලේ වැගිරුණු බෝසතාණන් වහන්සේගේ සුදු පියාපත්, තව දුරටත් අලංකාරව පෙනිණි. ඒ, කරුණාවේ හා ධර්මිෂ්ඨකමේ සංකේතයක් ලෙසය.
සෙසු හංසයෝ, බෝසතාණන් වහන්සේගේ මෙම ක්රියාවෙන් මහත් ආදර්ශයක් ලැබූහ. ඔවුන්ට තමන් කළ වැරැද්ද වැටහුණි. ඔවුන් බෝසතාණන් වහන්සේට ගරු කළ අතර, මිත්රත්වයේ හා කරුණාවේ වැදගත්කම අවබෝධ කර ගත්හ. එතැන් පටන්, ඔවුන් සියලු දෙනාම එකිනෙකාට උපකාර කරමින්, කරුණාවෙන් යුතුව ජීවත් වූහ.
දිනක්, එම වන පියසෙහි සිටි රජු, තම දඩයම්කරුවන් සමඟ ගමන් කරමින් සිටියදී, බෝසතාණන් වහන්සේගේ අලංකාරය දුටුවේය. උන්වහන්සේගේ සුදු පියාපත්, රන්වන් පැහැයට හුරු ගෙල, සහ කටහඬ, රජුට මහත් සතුටක් ගෙන දුන්නේය. රජු, මෙම හංසයා අල්ලා තම අගනගරයට ගෙන යාමට සිතුවේය. එහෙත්, ඔහුට එය කිරීමට නොහැකි විය. බෝසතාණන් වහන්සේ, සියල්ලන්ම අල්ලා ගැනීමට එතරම් අපහසු විය. උන්වහන්සේ, සිය හැකියාවෙන්, සියලු හංසයන් සමග අහසට නැග, රජුට අතහැර යාමට සිදුවිය.
කාලය ගෙවී ගියේය. බෝසතාණන් වහන්සේ, සිය රාජ්යයේ, සියලු සත්ත්වයන්ට කරුණාවෙන් හා ධර්මිෂ්ඨකමින් සලකමින්, දීර්ඝ කාලයක් රාජ්ය කළහ. උන්වහන්සේගේ කීර්තිය, දේශ දේශාන්තර පුරා පැතිර ගියේය. උන්වහන්සේගේ ධර්මය, අනුකම්පාව, සහ මිත්රත්වයේ පණිවිඩය, බොහෝ දෙනාට ආදර්ශයක් විය.
ධර්මිෂ්ඨකම හා කරුණාව: මෙම කථාවෙන් අපට ලැබෙන ප්රධානම උගුල නම්, ධර්මිෂ්ඨකම හා කරුණාව යනු අපගේ සැබෑ ධනය බවයි. අසරණ අයට උදව් කිරීම, මිත්රයන්ට උපකාර කිරීම, සහ සියලු සත්ත්වයන්ට අනුකම්පා සහගතව සැලකීම, අපගේ ජීවිතයට මහත් අර්ථයක් ගෙන දෙයි.
මිත්රත්වයේ වැදගත්කම: සැබෑ මිත්රත්වය යනු, දුෂ්කර කාලවලදී පවා අත නොහැරීමයි. තුවාල වූ හංසයාගේ කථාවෙන්, මිත්රයෙකුට උදව් කිරීමට අපගේ සිරුර අපවිත්ර වුවද, අපගේ හදවතේ සතුට හා සමාදානය ලැබෙන බව පෙනේ.
ධෛර්යය හා ස්ථීරභාවය: බෝසතාණන් වහන්සේ, තමන්ගේ මිතුරාට උපකාර කිරීමේදී, කිසිදු බියක් හෝ පසුබට වීමක් නොපෙන්වා, ධෛර්යයෙන් හා ස්ථීරභාවයෙන් කටයුතු කළහ. අපද, ධර්මය හා ධර්මිෂ්ඨකම වෙනුවෙන්, ධෛර්යය සම්පන්නව සිටිය යුතුය.
ප්රතිඵල: ධර්මිෂ්ඨ හා කරුණාවන්ත ක්රියාවන්, අවසානයේදී අපට මහත් ඵලදායක වේ. බෝසතාණන් වහන්සේගේ කීර්තිය හා ගෞරවය, උන්වහන්සේගේ කරුණාවන්ත ක්රියාවන්ගේ ප්රතිඵලයකි.
කරුණා පාරමිතාව: බෝසතාණන් වහන්සේ, තුවාල වූ හංසයා කෙරෙහි අනුකම්පා කොට, ඔහුට උපකාර කිරීමෙන්, කරුණා පාරමිතාව බුද්ධත්වයට පත්වීම සඳහා පෝෂණය කළහ.
මිත්රත්ව පාරමිතාව: සැබෑ මිත්රත්වය, දුෂ්කර කාලවලදී පවා අත නොහැරීම, මිත්රත්ව පාරමිතාව බුද්ධත්වයට පත්වීම සඳහා පෝෂණය කළහ.
ධෛර්යය පාරමිතාව: තමන්ගේ මිතුරාට උපකාර කිරීමේදී, කිසිදු බියක් හෝ පසුබට වීමක් නොපෙන්වා, ධෛර්යයෙන් හා ස්ථීරභාවයෙන් කටයුතු කිරීම, ධෛර්යය පාරමිතාව බුද්ධත්වයට පත්වීම සඳහා පෝෂණය කළහ.
දක්ෂිනා පාරමිතාව: අසරණ අයට උපකාර කිරීම, දක්ෂිනා පාරමිතාව බුද්ධත්වයට පත්වීම සඳහා පෝෂණය කළහ.
— In-Article Ad —
කරුණාව සහ දයානුකම්පාව, ඕනෑම කෲරත්වයක් ජය ගත හැකි අතර, සාමය සහ සතුට ගෙන එයි.
පාරමිතා: කරුණාව
— Ad Space (728x90) —
212Dukanipātaසද්දන්ත ජාතකය ඈත අතීතයේ, බරණැස් නුවර රජකම් කළ බ්රහ්මදත්ත රජ්ජුරුවන්ගේ සමයේ, හිමාල වනයේ ධර්මිෂ්ඨ බෝ...
💡 ධර්මය, ධෛර්යය, සහ ඤාණය, සියලු අභියෝග ජය ගැනීමට සහ අනුන්ගේ කුරිරු ක්රියාවලින් ආරක්ෂා වීමට උපකාරී වේ. ධර්මය අනුගමනය කිරීමෙන්, සැබෑ සතුට ලැබේ.
426Aṭṭhakanipātaධර්මිෂ්ඨ ගිජුලිහිණියා ඈත අතීතයේ, ගගනෙහි නිදහසේ පියාසර කළ 'ධර්ම' නම් වූ ගිජුලිහිණියෙක් විය. ධර්ම, නමි...
💡 ධර්මිෂ්ඨකම, යුක්තිය සහ නීතියට ගරු කිරීමෙන් සමාජයේ සාමය සහ සුරක්ෂිතභාවය රැක ගත හැකිය. ධර්මය අනුව කටයුතු කිරීමෙන් ඕනෑම අභියෝගයක් ජය ගත හැකිය.
181DukanipātaMugapakkha Jataka In a time long past, when the Bodhisatta was born as a prince named Mugapakkha in ...
💡 True leadership is a blend of wisdom, compassion, and selfless service. Detachment from ego and worldly desires empowers one to serve others effectively.
220Dukanipātaධර්මපාල රජුගේ ධර්මය ඈත අතීතයේ, ඉන්දියාවේ රජ පෙළපත් අතර අතිශය ප්රසිද්ධ, ධර්මය අනුව රාජ්ය පාලන...
💡 ධර්මයෙහි හැසිරීම, හා අනුන්ගේ දුක දැක, ඔවුන්ට උදව් කිරීම, ජීවිතයට සතුට හා සාමය ගෙන දෙයි.
245Dukanipātaසත්ධම්ම ජාතකයබරණැස් පුරයේ, ධර්මිෂ්ඨ හා ප්රඥාවන්ත රජෙකු රජකම් කළේය. ඔහුගේ නම සත්ධම්ම රජු විය. ඔහු තම...
💡 ධනය, බලය, ප්රඥාව ධර්මයට අනුව යොදා ගත් විට, සැබෑ සතුට ලැබේ.
16Ekanipātaකෝපයට පත් අලියා පුරාණ රජ දවසක්, සාරවත් දේශයක, බරණැස් නුවර රජකම් කළේ බඹදත් රජ නම් වූ ධර්මිෂ්ඨ පාල...
💡 කෝපය යනු විනාශකාරී බලවේගයක් වන අතර, කරුණාව යනු සුවපත් කරන බලවේගයකි.
— Multiplex Ad —