
එක් කලෙක බරණැස් රජයේ බරණැස් නුවර මිනිස්සු යහපත් ධර්මිෂ්ඨ පාලනයක් යටතේ සතුටින්, සුවසේ වාසය කළහ. රජතුමා ධර්මයෙහි පිහිටා, නුවර වැසියන්ගේ සුබ සිද්ධිය වෙනුවෙන් සෑම කටයුත්තක්ම ඉටු කළේය. එහෙත්, රජුට දරුවන් නොසිටීම එකම දුක විය. රජ මාළිගාව තුළ සිනහවක්, ළමා මුහුණු දකින්නට නොලැබීමෙන් රජුගේ සිතේ වූ දුක තව තවත් වැඩි විය. දිනෙන් දින රජුගේ සිතේ වූ ඒ ශෝකය, වියපත් වන රජුගේ දේහයෙහිද විඩාබර බවක් ඇති කළේය.
දවසක් රජු සිය අන්තඃපුරයෙහි තනිවම අසුන්ගෙන සිටින විට, එක් රජ භාර්යාවක් රජු වෙත පැමිණ මෙසේ කීවාය: "මහරජාණෙනි, ඔබවහන්සේගේ සිතේ අද දුකක් පවතින බව පෙනේ. කුමක් නිසාදැයි මට කියන සේක්වා."
"නාථයනි, මා සිතේ ඇති දුක කුමක්දැයි ඔබ දන්නවා. මාට දරුවන් නැත. මාගේ රාජ්යය භාර ගන්නට, මාගේ පරපුර ඉදිරියට ගෙන යන්නට කිසිවෙක් නැත. ඒ නිසා මාගේ හදවතෙහි ශෝකය අඩුවක් නැත."
රජ බිසව රජුට සැනසීමක් ලබා දෙමින් මෙසේ කීවාය: "මහරජාණෙනි, කලබල නොවන්න. අපට දරුවන් ලැබේවා යැයි මම සැම විටම ප්රාර්ථනා කරමි. අපගේ පින්බලය නිසා අපට දරුවන් ලැබෙන්නේය."
දිනක් රජු සිය ඇමතිවරුන්ගෙන් මේ පිළිබඳව සාකච්ඡා කළේය. ඇමතිවරු රජුට උපදෙස් දුන්නේ, "මහරජාණෙනි, ශාස්ත්රඥයන් හා දේවගැතිවරුන්ගෙන් විමසන්න. ඊට සුදුසු පිළියම් ඇතැයි සිතමි."
රජු ඒ අනුව ශාස්ත්රඥයන් කැඳවා විමසූ විට, ඔවුහු මෙසේ කීවෝය: "මහරජාණෙනි, ඔබවහන්සේලාට දරුවන් ලැබීමට නම්, යම් ශාන්ති කර්මයක් කළ යුතුය. එනම්, මේ නුවරට නුදුරින් පිහිටි වන පියසෙහි, මහා නුග ගසක් ඇත. ඒ ගසෙහි අරටුවෙන් සකස් කරන ලද යම් ඖෂධයක්, ගර්භಿಣී ස්ත්රියකට දුන්නොත්, ඇයට දරුවෙක් උපදිනු ඇත."
රජු මේ ප්රවෘත්තිය අසා සතුටු වී, වහාම ඒ වන පියස වෙත ගොස්, ගසෙහි අරටුව ගෙන ඒමට සෙබලයන් යැව්වේය. සෙබලයන් ගොස් බලනවිට, එහි මහා නුග ගසක් තිබුණත්, එහි අරටුවක් සොයාගත නොහැකි විය. ඊට හේතුව වූයේ, ඒ නුග ගසෙහි යක්ෂයෙක් වාසය කළ නිසාය. ඒ යක්ෂයා ගසෙහි අරටුව සියතින්ම ආරක්ෂා කරමින් සිටියේය.
සෙබලයන් යක්ෂයා දැක බියෙන් පලා ආහ. රජු මේ ආරංචිය අසා, යළිත් සෙබලයන් යවමින්, "යම් ලෙසකින් හෝ ඒ අරටුව ගෙන එන්න."
මෙවර සෙබලයන් යක්ෂයාට බිය නොවී, ධෛර්යයෙන් යුතුව ගස වෙත ගියහ. යක්ෂයා ඔවුන් දැක, කෝපයෙන් යුතුව ගර්ජනා කළේය.
"කව්ද ඔයාලා? මේ ගසට ළංවෙන්න එපා! මේ මගේ වාසස්ථානය. මේ ගසෙහි අරටුව මාගේ ආරක්ෂාවට තිබෙන්නේ."
සෙබලයන් යක්ෂයාට මෙසේ කීවෝය: "අපි බරණැස් රජුගේ සෙබලයන්. රජුට දරුවන් නැත. ඒ නිසා දරුවන් ලැබීම සඳහා මේ ගසෙහි අරටුව අවශ්ය වී ඇත. අපට ඒ අරටුව දෙන්න."
යක්ෂයා සිනාසී මෙසේ කීවේය: "රජුට දරුවන් නැතිනම්, ඒ ඔහුගේ පින නොමැතිකමයි. මාගේ අරටුව කිසිවෙකුට දෙන්න බැහැ."
සෙබලයන් යක්ෂයා සමඟ පොර බැදීමට උත්සාහ කළ නමුත්, යක්ෂයාගේ ශක්තිය ඉදිරියේ ඔවුන්ට ජයගත නොහැකි විය. එනිසා ඔවුහු ආපසු රජු වෙත ගොස් සියල්ල කීහ.
රජු මේ ආරංචිය අසා, ඉතාමත් කණගාටු විය. ඔහු තනිවම වන පියස වෙත ගොස්, යක්ෂයා ඉදිරියේ වැඳ වැටී මෙසේ කීය:
"මහා යක්ෂයාණෙනි, මාගේ දුක ගැන අනුකම්පා කරන්න. මට දරුවන් නැත. මාගේ රාජ්යය අනාථ වේ. කරුණාකර මාගේ රාජ්යයටත්, මාගේ පරපුරටත් අනුකම්පා කර, ඒ අරටුව මට දෙන්න."
යක්ෂයා රජුගේ දුක දැක, ඔහුට යම් තරමකින් දයාවක් උපන්නේය. ඔහු මෙසේ කීය: "මහරජාණෙනි, මාගේ අරටුව මාගේ ජීවිතය හා සමානයි. මා එය කිසිවෙකුට දෙන්නේ නැහැ. එහෙත්, ඔබ මා සමඟ යම් ගනුදෙනුවක් කළොත්, මම එය දෙන්නම්."
රජු: "මම කුමක් කළ යුතුද?"
යක්ෂයා: "ඔබ මේ වන පියසෙහි, මා සමඟ දිනපතා ධර්මය සාකච්ඡා කළ යුතුයි. ඔබ ධර්මය සාකච්ඡා කරන සෑම දිනකම, මාගේ ශරීරයෙහි යම් තරමකින් දහඩියක් දමනවා. දහඩියට ඝනීභවනය වී, එයින් යම් ඖෂධයක් සෑදෙනවා. දින 300ක් ධර්මය සාකච්ඡා කළාට පසු, ඒ ඝනීභවනය වූ දහඩියෙන් යම් ඖෂධයක් මට ලැබේවි. ඒ ඖෂධය මට දුන්නොත්, මම ඒ ගසෙහි අරටුව ඔබට දෙන්නම්."
රජු මේ යෝජනාවට එකඟ විය. එතැන් සිට රජු දිනපතා වන පියසට ගොස්, යක්ෂයා සමඟ ධර්මය සාකච්ඡා කළේය. රජු ධර්මය සාකච්ඡා කරන අතර, යක්ෂයා සිය ගසෙහි අරටුව ආරක්ෂා කරමින්, රජුගේ ධර්ම දේශනාවලට සවන් දුන්නේය. දින 300ක් ගත විය. යක්ෂයාගේ ශරීරයෙන් ඝනීභවනය වූ දහඩියෙන් යම් ඖෂධයක් සාදන්නට විය.
දින 300ක් අවසානයේ, යක්ෂයා රජු වෙත පැමිණ මෙසේ කීය: "මහරජාණෙනි, ඔබ මා සමඟ කළ ගනුදෙනුව ඉටු කළා. මේ මාගේ ඝනීභවනය වූ දහඩියෙන් සෑදුණු ඖෂධය. එය මට දුන්නොත්, මම ඔබට ඒ ගසෙහි අරටුව දෙන්නම්."
රජු ඖෂධය ලබාගෙන, යක්ෂයාට දුන්නේය. යක්ෂයා ඖෂධය ගත් පසු, ඉතාමත් සතුටු විය.
"මහරජාණෙනි, ඔබ මාගේ බලාපොරොත්තුව ඉටු කළා. මාගේ ජීවිතය බේරුණා. දැන් මම ඔබට ඒ ගසෙහි අරටුව දෙන්නම්."
යක්ෂයා ගසෙහි අරටුව ගෙන රජුට දුන්නේය. රජු සතුටු සිතින් අරටුව රැගෙන රජමාළිගාවට ගියේය. රජු ඒ ඖෂධය සිය රජ බිසවට දුන්නේය. ඊට පසු, රජ බිසව ගැබ්ගෙන, සුබ මොහොතින් පිරිමි දරුවෙකු බිහි කළාය. රජුගේ සිත සතුටින් පිරී ගියේය. රජු සිය පුත්රයාට 'අන්යතර' යනුවෙන් නම් තැබීය. 'අන්යතර' යනු 'අන්ය' (තවත්) සහ 'තර' (වැඩි) යන වචනවලින් සෑදුණු වචනයකි, එයින් අදහස් කරන්නේ 'තවත් කෙනෙකු' හෝ 'තවත් ශ්රේෂ්ඨ කෙනෙකු' යන්නයි.
කාලය ගෙවී ගියේය. අන්යතර කුමරු වැඩුණේය. ඔහු ධර්මිෂ්ඨ, ශිල්ප ඥානයෙන් යුත්, උගත් තරුණයෙකි. රජු සිය පුත්රයාට රාජ්යය පවරා දී, සියලු රාජකාරිවලින් නිදහස් විය. අන්යතර කුමරු ධර්මයෙහි පිහිටා, සිය පියාගේ මෙන් යහපත් පාලනයක් කළේය.
ඒ අතර, වන පියසෙහි සිටි යක්ෂයා, රජු හා ධර්මය සාකච්ඡා කළ දින 300 සිහිපත් කරමින්, තමාට යහපත් ඵල ලැබුණු බව සතුටින් සිහි කළේය. ඔහු තීරණය කළේ, තමාට ලැබුණු ධර්ම ඥානය හා අරටුව දුන් උපකාරය සිහිපත් කරමින්, රජුට හා කුමරුට උපකාර කිරීමටයි.
දිනක්, බරණැස් නුවරට අසල්වැසි එක් ධානෝමාල නම් රජෙකු, බරණැස් රාජ්යයට ආක්රමණයක් එල්ල කළේය. ධානෝමාල රජුගේ හමුදාව ඉතාමත් බලවත් විය. බරණැස් රජුගේ හමුදාව ධානෝමාල රජුගේ හමුදාව ඉදිරියේ පරාජයට පත් විය. අන්යතර කුමරු අසරණ විය.
ඒ මොහොතේ, වන පියසෙහි සිටි යක්ෂයා, අන්යතර කුමරුගේ දුක දුටුවේය. ඔහු අන්යතර කුමරුට උපකාර කිරීමට තීරණය කළේය. යක්ෂයා සිය බලයෙන් ධානෝමාල රජුගේ හමුදාවට පහර දුන්නේය. යක්ෂයාගේ අතිශය බලය ඉදිරියේ ධානෝමාල රජුගේ හමුදාව පරාජයට පත් වී, පලා ගියහ.
අන්යතර කුමරු යක්ෂයාට ස්තූති කළේය.
"මහා යක්ෂයාණෙනි, ඔබ මාගේ ජීවිතය බේරා දුන්නා. ඔබට මා ණය ගැතියි."
යක්ෂයා සිනාසී මෙසේ කීය: "මහරජාණෙනි, මා ඔබ ණය ගැතියි. ඔබ මා සමඟ ධර්මය සාකච්ඡා කළා. ඒ නිසා මාගේ ජීවිතය බේරුණා. ඔබ කළ ධර්මය නිසාම අද මා ඔබට උපකාර කළා."
ඉන් පසු, අන්යතර කුමරු ධර්මිෂ්ඨ පාලනයක් කළේය. රජු හා පුත්රයා සතුටින්, සුවසේ වාසය කළහ.
අන්යතර ජාතකයෙහි, බෝසතාණන් වහන්සේ අන්යතර කුමරුගේ චරිතය රඟපෑ සේක.
— In-Article Ad —
ධර්මය, සත්යය, සහ කරුණාව ජීවිතයට ආලෝකය ලබා දේ.
පාරමිතා: ප්රඥා පාරමී
— Ad Space (728x90) —
529Mahānipātaගංගා ජාතකයඅතීතයේ, ගංගා නම් වූ මහා නදියක් ගලා ගිය එක්තරා සුන්දර දේශයක, 'ජලධර' නම් වූ ධර්මිෂ්ඨ රජෙක් ර...
💡 සැබෑ ධර්මිෂ්ඨකම, ධෛර්යය සහ භක්තිය, දුෂ්කර ජයගෙන, උතුම් ඵල ලබා දෙයි.
94Ekanipātaමහාපදුම ජාතකය කතාව ඇරඹෙන අයුරු ඈත අතීතයේ, බරණැස් නුවර රජකම් කළ පදුම නම් රජතුමා පිළිබඳවයි මේ මහා පු...
💡 තම අත්දැකීම් තුළින් ඉගෙන ගන්නා තැනැත්තා අතිශයින්ම ඥානවන්තය. දුෂ්කරතා තුළින් ලද දැනුම, යහපත් පාලනයකට මග පාදයි.
278Tikanipātaසතධර්ම ජාතකයඅතීතයේ, බරණැස් පුරයෙහි, ධර්මිෂ්ඨ රජෙක් රජකම් කළේය. ඔහුගේ රාජධානිය සදාචාර සම්පන්නව, සාමකා...
💡 සැබෑ සතුට ධනයෙහි නොව, ධර්මයෙහි තිබෙනවා. දයාව, කරුණාව, ධර්මය, සහ සත්යය අපට සැබෑ සතුට සහ සාමය ගෙන දෙයි.
135EkanipātaMahālitta JātakaIn a bustling port city, lived a wealthy merchant named Mahālitta. Mahālitta was kno...
💡 Overconfidence and arrogance can lead to downfall. True resilience comes from humility, perseverance, continuous learning, and adapting to circumstances with wisdom and respect for nature.
277Tikanipātaසෙට්ඨ ජාතකයඅතීතයේ, බරණැස් පුරයෙහි, ධර්මිෂ්ඨ රජෙක් රජකම් කළේය. ඔහුගේ රාජධානිය සදාචාර සම්පන්නව, සාමකාම...
💡 සැබෑ සතුට ධනයෙහි නොව, ධර්මයෙහි තිබෙනවා. දයාව, කරුණාව, ධර්මය, සහ සත්යය අපට සැබෑ සතුට සහ සාමය ගෙන දෙයි.
119Ekanipātaබුදුන් වහන්සේ මහා සාරංග නම් සර්පයා ලෙස උපන් කථාව බුදුරජාණන් වහන්සේගේ පෙර ආත්ම භාවයක, උන් වහන්සේ මහා...
💡 කෝපය, ඊර්ෂ්යාව හදවතට දුක ගෙන එයි. කරුණාව, ධර්මය හදවතට සාමය ගෙන එයි.
— Multiplex Ad —