Sattubhatta Jataka

සත්තුභට්ට ජාතකය

ඉතින්, ඒ කාලේ බරණැස් පුරයේ රජකම් කළේ බ්‍රහ්මදත්ත නම් රජ්ජුරුවන් ය. උන්වහන්සේ ධර්මිෂ්ඨ, නුවණැති, සුවහසක් පිරිවර සහිත රජෙක් වූහ. දවසක්, රජමාළිගාවේ සාලයේ, රජ්ජුරුවෝ අමාත්‍යවරුන් පිරිවරාගෙන රජයේ කටයුතු ගැන සාකච්ඡා කරමින් සිටියහ. හදිසියේම, රජුගේ සුවඳ විලවුන් ගබඩාවේ සිට මහා දුමක් නැගෙන්නට විය. සේවකයෝ කලබල වී, "ආපෝ! ගින්නක්! ගින්නක්!" කියා කෑගැසූහ.

රජ්ජුරුවෝ කෝපයෙන් නැගිට, "කවුද මෙතන මේ වැනි විනාශයක් කරන්නේ? ගින්න නිවා දමන්න! වහාම!" කියා අණ කළහ. සේවකයෝ දුව පැන ගොස්, වතුර ගෙනැවිත්, ගින්න නිවා දැම්මේ ය. එහෙත් සුවඳ විලවුන් ගබඩාවෙන් පැමිණි දුම මහා ඝන වූ අතර, එහි වූ සුවඳ විලවුන් බොහොමයක් පිළිස්සී ගියේ ය. රජතුමාට මෙය මහත් පාඩුවක් විය.

ගින්න නිවා දැමීමෙන් පසු, රජ්ජුරුවෝ සුවඳ විලවුන් ගබඩාවට ගොස්, එහි වූ හානිය නිරීක්ෂණය කළහ. සියලුම මිල අධික සුවඳ විලවුන්, අඳුන්, පුешься, ගන්ධප්ප, කප්පූර, කංචුක ආදිය දැවී අළු වී ගොස් තිබුණි. රජතුමාට මහත් දුකක්, කෝපයක් ඇති විය. එතුමා අමාත්‍යවරුන්ගෙන් ඇසූහ, "කවුද මේ අතිශය විනාශකාරී ක්‍රියාව කළේ? මට ඒ පුද්ගලයා වහාම ඉදිරිපත් කරන්න!"

අමාත්‍යවරුන් එකිනෙකාගේ මුහුණු දිහා බලමින්, කිසිවෙකුත් ඉදිරිපත් නොවූහ. එවිට, අග්‍රාමාත්‍යවරයා ඉදිරියට පැමිණ, හිස නමා, "මහරජාණන් වහන්ස, මේ සිද්ධියට වගකිවයුතු තැනැත්තා සොයාගෙන ඇත. උන්වහන්සේ නම්, රජුගේ ළඟම සිටින උපදේශක, සත්තුභට්ට නම් බ්‍රාහ්මණයා ය."

රජතුමාගේ මුහුණ තවත් රත්වූයේ ය. "සත්තුභට්ට? ඔහු මාගේ ඉතා විශ්වාසවන්තයෙක්. ඔහුට මේවා කළ හැක්කේ කෙසේද? ඔහුව වහාම මා ඉදිරියට ගෙන එන්න!"

සත්තුභට්ට බ්‍රාහ්මණයා, රජුගේ අණ ලැබුණු සැනින්, බියෙන්, කනස්සල්ලෙන් රජමාළිගාවට පැමිණියේ ය. ඔහුගේ මුහුණ සුදුමැලි වී, දෑත් වෙව්ලමින් තිබුණි. රජු ඉදිරියේ හිස නමා, ඔහු මෙසේ කීවේ ය, "මහරජාණන් වහන්ස, මාගේ අපරාධය කුමක්ද?"

රජතුමා කෝපයෙන්, "බ්‍රාහ්මණය, ඔබ සුවඳ විලවුන් ගබඩාවට ගිනි තැබුවා නොවේද? මාගේ මිල අධික සුවඳ විලවුන් සියල්ලම අළු කළේ ඔබ නොවේද?"

සත්තුභට්ට බ්‍රාහ්මණයාට මහත් කම්පාවක් දැනුනි. ඔහු දණ ගසා, කඳුළු සලමින් මෙසේ කීවේ ය, "මහරජාණන් වහන්ස, මා එසේ කළේ සිතාමතා නොවේ. මාගේ අතින් සිදු වූ අත්වැරැද්දකි. මා අද මටත් වඩා දුප්පත්, අසරණ පිරිසක් ගැන සිතමින් සිටියෙමි. ඔවුන්ට ආහාර නොමැතිව, ශීතලෙන් වෙව්ලමින් සිටින බව සිතද්දී, මට මහත් දුකක් දැනුනි. ඒ දුකට පත්ව, මාගේ සිත අතිශයින්ම කලබලයට පත් වී තිබුණි. මා අතේ වූ මේ ඉටිපන්දම, ඒ දුකෙන් මගේ සිත යොමු වී තිබූ නිසා, එය ගබඩාවේ වූ සුවඳ විලවුන් මතට වැටී, ගින්නක් ඇති කළේ ය."

රජ්ජුරුවෝ පුදුමයට පත් වූහ. "ඔබ අසරණයන් ගැන සිතමින් සිටියාද? එසේ නම්, ඔබ කරුණාවන්තයෙක්. එහෙත්, ඔබේ කරුණාව නිසා මාගේ දේපළ විනාශ විය. ඔබ දන්නේ නැද්ද, අසරණයන්ට උදව් කිරීමට බොහෝ ක්‍රම තිබෙන බව? ගින්නක් ඇති කර ගැනීම ඊට විසඳුමක් නොවේ."

සත්තුභට්ට බ්‍රාහ්මණයා හිස නමා, "මහරජාණන් වහන්ස, මාගේ නුවණ අඩුකම නිසා මා එසේ කළා. මා සිතුවේ, අසරණයන්ගේ දුක මටත් දැනෙනවා නම්, ඒ දුක මාගේ සිතින් ඉවත් වන බවයි. එහෙත්, මාගේ ක්‍රියාව නිසා, මාගේම වරදක් සිදු විය. මා අසරණයන් ගැන සිතමින් සිටියත්, ඔවුන්ට සැබෑ උපකාරයක් කිරීමට මා මෙතෙක් කිසිවක් කර නැත."

රජතුමා සත්තුභට්ට බ්‍රාහ්මණයාගේ වචන ගැන සිතන්නට විය. ඔහු සැබවින්ම අසරණයන් ගැන සිතා ඇත. ඔහුට සැබෑ කරුණාවක් තිබේ. එහෙත්, ඔහුගේ නුවණ මදි ය. රජතුමා මෙසේ කීවේ ය, "බ්‍රාහ්මණය, ඔබ දුප්පතුන්ගේ දුක ගැන සිතුවා නම්, ඔබ ඔවුන්ට උදව් කිරීමට උත්සාහ කළ යුතු ය. මාගේ සුවඳ විලවුන් නැති වී ගියත්, ඒ පාඩුව මම දරා ගන්නෙමි. එහෙත්, ඔබ මේ සිටින තැන සිට, දුප්පතුන්ට උපකාර කිරීමට පටන් ගන්න. මා ඔබට ඒ සඳහා අවශ්‍ය සියලු දේ ලබා දෙන්නෙමි."

සත්තුභට්ට බ්‍රාහ්මණයාට මෙය මහත් සතුටක් විය. ඔහු රජුට ස්තුති කර, "මහරජාණන් වහන්ස, මා ඔබගේ අණට කීකරු වන්නෙමි. මා අද සිට, දුප්පතුන්ට සේවය කිරීමේ නියැලෙන්නෙමි."

එතැන් සිට, සත්තුභට්ට බ්‍රාහ්මණයා රජුගේ අනුග්‍රහය යටතේ, දුප්පතුන්ට, අසරණයන්ට සේවය කිරීමට පටන් ගත්තේ ය. ඔහු ඔවුන්ට ආහාර ලබා දුන්නේ ය, ඇඳුම් ලබා දුන්නේ ය, නිවාස ලබා දුන්නේ ය. ඔහු ඔවුන්ගේ දුක, වේදනාවන් ගැන විමසා, ඔවුන්ට හැකි උපකාර කළේ ය. ඔහු අසරණයන්ගේ දුක සැබවින්ම තමන්ගේ දුක ලෙස සැලකුවේ ය.

කාලය ගෙවී ගියේ ය. සත්තුභට්ට බ්‍රාහ්මණයාගේ සේවය නිසා, බරණැස් පුරයේ දුප්පත්කම, අසරණකම බොහෝ සෙයින් අඩුවිය. ජනතාව ඔහුට මහත් සේ ගරු කළහ. රජතුමා ද ඔහුගේ සේවය ගැන සතුටු විය.

දවසක්, බෝසතාණන් වහන්සේ, අතීතයේ සත්තුභට්ට බ්‍රාහ්මණයා ලෙස උපත ලබා සිටි, අහසේ ගමන් කරන රුක්ඛදෙවියෙක් වශයෙන් වැඩ සිටියේ ය. ඔහු රජුටත්, සත්තුභට්ට බ්‍රාහ්මණයාටත් මෙසේ කීවේ ය,

"මිනිසෙකුට අනුකම්පාව, කරුණාව තිබීම හොඳ ය. එහෙත්, ඒ අනුකම්පාව, කරුණාව නිවැරදි මාර්ගයෙන්, නුවණින් යුතුව යොමු කළ යුතු ය. අන්ධ ලෙස, නුවණින් තොරව කරුණාව දැක්වීමෙන්, තමන්ටත්, අන් අයටත් හානි විය හැකි ය."

බෝසතාණන් වහන්සේ තවදුරටත් කියා සිටියේ ය,

"සත්තුභට්ට බ්‍රාහ්මණයා, ඔහුගේ අතින් සිදු වූ වරද නිසා, අසරණයන්ගේ දුක ගැන සිතීමට පටන් ගත්තේ ය. එහෙත්, ඔහුගේ මුල් ක්‍රියාව වැරදි විය. රජතුමාගේ ඥානවන්ත උපදෙස් නිසා, ඔහු නිවැරදි මාර්ගයට පැමිණ, අසරණයන්ට සැබෑ උපකාරයක් කළේ ය. එබැවින්, නුවණ, ධර්මය, අනුකම්පාව යන තුනම එකට තිබිය යුතු ය."

රජතුමා, සත්තුභට්ට බ්‍රාහ්මණයා, සහ සභාවේ සිටි සියල්ලෝම බෝසතාණන් වහන්සේගේ ධර්ම දේශනාව අසා, මහත් සතුටට පත් වූහ. ඔවුන් බෝසතාණන් වහන්සේට ගෞරව කළහ.

කතන්දරයේ සාරාංශය

මෙම ජාතක කථාවෙන් පෙන්වා දෙන්නේ, අනුකම්පාව, කරුණාව යහපත් දෙයකි. එහෙත්, එම ගුණාංග නුවණින්, ධර්මය අනුව මෙහෙයවිය යුතු බවයි. අන්ධ අනුකම්පාව, නුවණින් තොරව කරන උපකාරය, සමහර විට හානිකර විය හැකිය. සැබෑ උපකාරය නම්, නුවණ, ධර්මය, කරුණාව යන තුනම සමතුලිතව යෙදවීමයි.

බාරමී

මෙම ජාතකයේ බෝසතාණන් වහන්සේ, කරුණා බාරමී, නුවණ බාරමී, සහ ධර්ම බාරමී යන බාරමී 30 අතුරෙන්, නුවණ බාරමී සහ කරුණා බාරමී බහුල වශයෙන් දම් පල් කළ සේක.