නැණවත් කපුටා

නැණවත් කපුටා

ඈත අතීතයේ, සාරවත් භූමියක, ඝන කැලෑවකින් වට වූ, රමණීය විල් තීරයක, විශාල නුග රුකක් විය. එම නුග රුකේ අතුපතරේ, විවිධ කුරුළු විශේෂයන් වාසය කළ අතර, ඔවුන් අතරේ සිටි කුඩා, කළු පැහැති කපුටෙක්, සියල්ලන්ටම වඩා වෙනස් විය. ඔහුගේ නම 'කණ්ඨක' ය. කණ්ඨක සෙසු කපුටන්ට මෙන් නොව, අනුන්ගේ කථාවලට සවන් දී, අවට සිදුවන දේවල් නිරීක්ෂණය කරමින්, තමාගේ කුඩා මොළය නිරන්තරයෙන් යොදා ගැන්මට පුරුදුව සිටියේය. ඔහු අනෙක් කුරුල්ලන්ගේ කෝලකම්, නපුරුකම්, විනෝදයන් පිළිබඳව කිසිදු අවධානයක් යොමු නොකළේය. ඔහුගේ එකම අරමුණ වූයේ, අන් කිසිවෙකුට නොලැබුණු ඥානයක්, ප්‍රඥාවක් ලබා ගැනීමයි.

දිනක්, කණ්ඨක අසල පිහිටි ගමක, අතිශය ධනවත්, නමුත් ඉතා දුර්ජන වෙළඳා kelompokක් වාසය කළේය. එම වෙළඳා kelompokගේ නම 'ථේර' විය. ථේර වෙළඳා kelompok, ධනයට පමණක් නොව, සියලු ආකාරයේ දේපළවලටද ලෝභකම් කළේය. ඔහු කිසිවිටෙකත් අනුන්ගේ දුක සැප ගැන නොසිතුවේය. තමාගේ ධනය රැක ගැනිමට පමණක් ඔහු කටයුතු කළේය. ඔහුගේ නිවස බලකොටුවක් මෙන් ආරක්ෂා වී තිබුණි. ධනය රැක ගැනිමට ඔහු විවිධ උපාය මාර්ග යොදා ගත්තේය. විශාල යකඩ පට්ටම් සහිත දොරටු, බලවත් ආරක්ෂකයින්, සහ විවිධ ආකාරයේ අනතුරුදායක උගුල් ඔහුගේ නිවස වටා සකසා තිබුණි.

දින සති මාස ගත විය. කණ්ඨක සියලු දේ නිරීක්ෂණය කළේය. ඔහු දුටුවේ, ථේර වෙළඳා kelompok, සිය ධනය හා දේපළ ගැන කොතරම් බියෙන්, සැකයෙන් පසුවන්නේද යන්නයි. ඔහු කිසිවෙකුටත් ධනයක් බෙදා දුන්නේ නැත. සියලු දේ තමා විසින්ම පරිහරණය කළේය. ඔහුගේ දරුවන්ද, ඥාතීන්න්ද ඔහුගේ ධනයෙන් කිසිදු පලක් නොලැබූහ. ඔවුන්ද ථේර වෙළඳා kelompokගේ ලෝභකමට ගොදුරු වී සිටියහ.

එක් දිනක්, ථේර වෙළඳා kelompok, සිය ධනය ගණන් කරමින්, සතුටින් සිටින අතරේ, ඔහුගේ මුළු නිවසම ගිනිගෙන දැවෙන්නට විය. ගින්නට හේතුව කුමක්දැයි කිසිවෙකු දැන සිටියේ නැත. සමහරු කීවේ, එය අකුණු සැරයක් නිසා ඇති වූ බවත්, තවත් සමහරු කීවේ, කිසියම් සතුරෙකු විසින් ගිනි තැබූ බවත්ය. කණ්ඨක, නුග රුකේ සිට, මෙම සිද්ධිය දුටුවේය. ඔහු දුටුවේ, ථේර වෙළඳා kelompok, සිය ධනය බේරා ගැනිමට කොතරම් උත්සාහ කළද, කිසිවක් සාර්ථක නොවූ බවයි. ගින්න වැඩි වන විට, ථේර වෙළඳා kelompok, අසරණව, හැඬු කඳුළු සලමින්, සිය ධනය දෙස බලා සිටියේය.

ගින්න නිවී ගිය පසු, ථේර වෙළඳා kelompok, සියල්ල අහිමි වූ ශෝකයෙන්, සිහිසුන්ව බිම ඇද වැටුණි. ඔහුගේ මුළු නිවසම අළුවලින් පිරී ගියේය. ඔහුට කිසිවක් ඉතිරි නොවීය. ඔහුට ආහාර ගැනීමට හෝ පානය කිරීමට කිසිවක් නොතිබුණි. ඔහු අසරණ විය.

මෙය දුටු කණ්ඨක, සිය ඥානයෙන්, ථේර වෙළඳා kelompokගේ අසරණ තාවය දුටුවේය. ඔහු තීරණය කළේ, අනුකම්පාවෙන්, ඔහුට උදව් කිරීමටයි. කණ්ඨක, සිය මිතුරන් වූ අනෙක් කපුටන් කැඳවා, ඔවුන්ට කාරණය පැවසීය.

"යහළුවනි, අපගේ අසල ගමේ, ථේර නම් වෙළඳා kelompok, සියලු ධනය අහිමි වී, අසරණව සිටී. ඔහුට ආහාර ලබා ගැනීමට හෝ පානය කිරීමට කිසිවක් නැත. අප ඔහුට උදව් කළ යුතුය."

අනෙක් කපුටන්, කණ්ඨකගේ කතාව අසා, පුදුමයට පත් විය. ඔවුන් කීවේ:

"නමුත් කණ්ඨක, ඔහු අපට කවදාවත් කිසිවක් දී නැත. ඔහු අප ගැන කිසිවක් නොසිතුවේය. අප ඇයි ඔහුට උදව් කරන්නේ?"

කණ්ඨක, සන්සුන්ව පිළිතුරු දුන්නේය:

"යහළුවනි, අනුන්ගේ වැරදි නිසා අප අපගේ හොඳ ගති ගරුකම් අත්හැරිය යුතු නැත. අපගේ ධර්මය, අපට අනුකම්පාව, දයාව උගන්වයි. ථේර වෙළඳා kelompok, සිය ලෝභකමට, ධන ගිජුකමට දඬුවම් ලැබුවද, ඔහු අසරණව සිටී. අප ඔහුට උදව් කළ යුතුය."

කණ්ඨකගේ ඥානවන්ත කථාව අසා, අනෙක් කපුටන්ද ඔහුගේ අදහසට එකඟ වූහ. ඔවුන් සියලු දෙනා, තමන් විසින් රැස් කරගත් ධාන්‍ය වර්ග, පළතුරු, සහ අනෙකුත් ආහාර ද්‍රව්‍ය රැගෙන, ථේර වෙළඳා kelompokගේ නිවසට ගියහ.

ථේර වෙළඳා kelompok, අළුවලින් පිරුණු සිය නිවස අසල, ශෝකයෙන්, අසරණව සිටියේය. ඔහුට කිසිවක් නොපෙනුනි. එවිට, කපුටන් කණ්ඩායමක්, ධාන්‍ය රැගෙන, ඔහු අසල වාඩි වූහ. ථේර වෙළඳා kelompok, ඔවුන් දෙස බලා, අධික දුකින්, අඬමින් කීවේය:

"අහෝ, මාගේ ධනය, මාගේ ජීවිතය, සියල්ල ගිනි ගත්තේය. මා අද අසරණයෙකි. මා කන්නේ කුමක්ද? බොන්නේ කුමක්ද?"

කණ්ඨක, ථේර වෙළඳා kelompok අසලට ගොස්, ඔහුගේ කනට අසන්නට සලස්වා, ඥානවන්තව කීවේය:

"ස්වාමීනි, ශෝක නොවන්න. අප, ඔබගේ අසල ගසේ වාසය කරන කපුටන් ය. අපි ඔබගේ අසරණ බව දුටුවෙමු. මේවා අප ඔබ සඳහා ගෙන ආ ආහාර ය. මේවා අනුභව කරන්න."

ථේර වෙළඳා kelompok, කපුටන් ගෙන ආ ආහාර දෙස බලා, සිය දෑස් පිසදා ගත්තේය. ඔහුට කඳුළු පියවා ගත නොහැකි විය. ඔහු කීවේය:

"අනේ, කුඩා කපුටුනි, ඔබලා මා වැනි ලෝභී, දුර්ජන මිනිසෙකුට උදව් කරන්නේ කෙසේද? මා ඔබලාට කිසිදිනෙක කිසිවක් දී නැත."

කණ්ඨක, මෘදු ස්වරයෙන් පිළිතුරු දුන්නේය:

"ස්වාමීනි, අප උදව් කරන්නේ අපගේ ධර්මය නිසායි. අනුන්ගේ දුක දුටු විට, අපගේ සිතේ අනුකම්පාව පිරී යයි. ධනය යනු මොහොතකට පමණි. නමුත් හොඳ ගති ගරුකම් සදාකල් පවතී."

ථේර වෙළඳා kelompok, කණ්ඨකගේ ඥානවන්ත කථාවෙන්, සිය මුළු ජීවිතයම ගැන සිතන්නට විය. ඔහු සිය ලෝභකම, ධන ගිජුකම, අනුන් කෙරෙහි කෲරත්වය පිළිබඳව දැඩි වූ අනුතූ අත් කළේය.

එතැන් සිට, ථේර වෙළඳා kelompok, සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් විය. ඔහු සියලු ධනය, දේපළ, අසරණයන්ට, දුප්පතුන්ට බෙදා දුන්නේය. ඔහු සියලු දෙනාටම කරුණාවෙන්, දයාවෙන් සැලකුවේය. ඔහු කණ්ඨක හා අනෙකුත් කපුටන්ගේ හොඳ යහළුවෙක් විය.

කෝලක කථාවෙන් ඉගෙනගත යුතු පාඩම නම්, ධනය යනු මොහොතකට පවතින දෙයක්. එහෙත්, අනුන් කෙරෙහි අනුකම්පාව, දයාව, සහ ඥානය යනු සදාකල් පවතින ගුණධර්මයන්ය. ධනයට වඩා හොඳ ගති ගරුකම් වැදගත් බව මෙයින් පසක් වේ.

මෙම කථාවෙන් බෝසතාණන් වහන්සේ විසින් බුද්ධිමත් බව, කරුණාව, සහ ත්‍යාගශීලී බව යන බාරමයෝ බුදු බවට පත් වූ කල, ධර්මය දේශනා කිරීමේදී බොහෝ කල් පෙර බුද්ධිමත් කපුටෙක් ලෙස බෝධි සත්ව ගුණයන් පළ කළ බව පසක් වේ.