කපුටු ජාතකය

කපුටු ජාතකය

ඈත අතීතයේ, රජ දහන ගොඩනැඟී, ධර්මිෂ්ඨ රජවරු පාලනය කළ කාලයක, කර්ණාටක දේශයේ මගධ නම් රාජධානියක් තිබිණි. ඒ රාජධානිය සරුසාර භූමියකින්, සුවිශාල නගරයකින්, සහ ධනවත් මිනිසුන්ගෙන් සමන්විත විය. එකල, එම රාජධානියේ අගනගරයේ, පුළුල් වීදි, උස් ගොඩනැගිලි, සහ අලංකාර උද්‍යාන වලින් සමන්විත වූ විචිත්‍රවත් නගරයක, ඉතා ධනවත්, ගුණවත්, සහ බුද්ධිමත් වෙළඳ මහතෙකු වාසය කළේය. ඔහුගේ නම සෝමානන්ද විය. සෝමානන්ද වෙළඳ මහතා ඉතා ත්‍යාගශීලී වූ අතර, දුප්පතුන්ට, අසරණයන්ට, සහ ආගමිකයන්ට බොහෝ උපකාර කළේය. ඔහු ධර්මය අනුව ජීවත් වූ අතර, සියලු සත්වයන්ට කරුණාවෙන් සැලකුවේය.

සෝමානන්ද වෙළඳ මහතාට ඉතා අලංකාර, රූමත්, සහ ගුණවත් ස්ත්‍රියක භාර්යාව විය. ඇගේ නම සුමංගලාවි ය. සුමංගලාවි ද ස්වාමියාගේ ගුණධර්මයන් අනුගමනය කළ අතර, ගෙදර දොරේ කටයුතු ඉතා සූක්ෂ්මව හා ධර්මිෂ්ඨ ලෙස මෙහෙයවූවාය. ඔවුන් දෙදෙනා එකට වාසය කළේ මහත් සතුටින්, සාමයෙන්, සහ සමෘද්ධියෙනි. ඔවුන්ගේ ජීවිතය දේශය පුරාම ආදර්ශයක් විය.

එකල, බුදුරජාණන් වහන්සේගේ කාලයේ, මගධ දේශයේ, එම නගරයේම, කපුටෙකුගේ රූපයෙන් උපන් බෝධිසත්වයන් වහන්සේ වැඩ සිටියහ. බෝධිසත්වයන් වහන්සේ උපතින්ම ඉතා බුද්ධිමත්, විචක්ෂණ, සහ ධර්මිෂ්ඨ කපුටෙකු වූහ. උන්වහන්සේ කපුටන්ගේ සමූහය අතර නායකත්වය දැරූ අතර, ඔවුන් සියලු දෙනාටම ධර්මය සහ යුක්තිය ඉගැන්නූහ. උන්වහන්සේගේ නායකත්වය යටතේ, කපුටන්ගේ සමූහය කිසි කලෙකත් අසාධාරණකම් හෝ අපරාධ නොකළ අතර, සැමවිටම එකිනෙකාට උපකාර කරමින්, ධර්මය අනුව ජීවත් වූහ.

දිනක්, සෝමානන්ද වෙළඳ මහතා සිය වෙළඳාම සඳහා දුර බැහැර ගමනක් ගියේය. ඔහු ගිය පසු, සුමංගලාවි බිළිඳෙකු බිහි කළාය. දරුවා ඉතා රූමත්, ශක්තිමත්, සහ කඩවසම් විය. සුමංගලාවි ඉතා සතුටු විය. ඇය දරුවාට "ජෝතිය" යන නාමය තැබුවාය. ජෝතිය හැදී වැඩුනේ ඉතා ශක්තිමත්, බුද්ධිමත්, සහ ගුණවත් තරුණයෙකු ලෙසිනි. ඔහු සිය පියාගේ වෙළඳාමෙහි දක්ෂතා පෙන්වූ අතර, ඉතා ඉක්මනින්ම ධනවතෙකු බවට පත්විය.

කෙසේ වෙතත්, ජෝතිය තරුණ වියේ සිටම ඉතා අහංකාර සහ ස්වකීය මතයටම නැඹුරු විය. ඔහු සිය පියාගේ ධනය හා තත්වය ගැන ආඩම්බර වූ අතර, දුප්පතුන් හා පහත් කොට සලකන්නට විය. ඔහු ධර්මය හා යුක්තිය ගැන කිසිදු ගෞරවයක් දැක්වූයේ නැත. ඔහු බොහෝ විට අන් අයගේ දේපල සූරාකමින්, අන් අයට අසාධාරණකම් කරමින්, හා ස්වකීය ආශාවන් ඉටුකර ගැනීම සඳහා විවිධ අපරාධයන්හි නිරත විය.

එක්තරා දිනක, ජෝතිය සිය පියාගේ මාලිගාවේ විශාල උත්සවයක් සංවිධානය කළේය. උත්සවය සඳහා බොහෝ ධනවතුන්, රජයේ නිලධාරීන්, සහ නගරයේ ගණන්කාරයින් ආරාධනා ලැබ සිටියහ. ජෝතිය සිය ධනය හා බලය ප්‍රදර්ශනය කිරීමට මහත් උත්සාහයක් ගත්තේය. අලංකාර ඇඳුම්, රන් ආභරණ, සහ විවිධ රසවත් ආහාර වලින් උත්සවය සමන්විත විය.

මෙම උත්සවයට, බෝධිසත්වයන් වහන්සේ වන කපුටු රජතුමාද සිය පිරිවර සමග පැමිණියේය. කපුටු රජතුමාට උත්සවයේ සිදු වන අසාධාරණකම් සහ වැරදි දැකීමට හැකි විය. ජෝතිය, සිය අමුත්තන්ට සංග්‍රහ කරන මුවාවෙන්, දුප්පත් අයට හා අසරණයන්ට කිසිදු ආහාරයක් හෝ පානයක් නොදී, සියල්ල තමා විසින්ම අනුභව කළේය. ඔහු අනුන්ගේ ධනය හා දේපල අයුතු ලෙස සූරාකමින්, අන් අයට දුක් දෙමින්, සිය අහංකාරය ප්‍රදර්ශනය කළේය.

කපුටු රජතුමාට මෙය දැකීමෙන් මහත් වේදනාවක් විය. උන්වහන්සේ ජෝතිය වෙත ගොස්, ඔහුට ධර්මය හා යුක්තිය පිළිබඳව අවවාද කිරීමට තීරණය කළහ.

"ඇයි, තරුණයා, මෙතරම් අහංකාර ලෙස හැසිරෙන්නේ? ඔබ සිය ධනය ගැන ආඩම්බර වුවත්, එය අන් අයට දුක් දෙමින් ලබා ගත් එකක් නම්, එයින් ඔබට කිසිදු සෙතක් සැලසෙන්නේ නැත. ධනය යනු අන් අයට උපකාර කිරීමට, දුප්පතුන් රකිනු, සහ ධර්මය අනුව ජීවත් වීමට ලැබෙන අවස්ථාවකි. ඔබ අන් අයට දුක් දෙමින්, අසාධාරණකම් කරමින්, සියල්ල තමාටම අනුභව කරන්නේ නම්, ඔබ සැබවින්ම ධර්මය අතහැර ගිය අයෙකි."

ජෝතිය කපුටු රජතුමාගේ අවවාදය ඇසූ විට, ඔහු මහත් සේ කෝපයට පත් විය. ඔහු කපුටු රජතුමාට, "ඔබ කවුද? මාගේ උත්සවයට පැමිණ මට අවවාද කිරීමට? ඔබ සරල කපුටෙකු පමණයි. ඔබට ධනය හෝ බලය පිළිබඳව කිසිදු අදහසක් නැත. මගේ ධනය මගේ අයිතිය. මම එයින් මාගේ ආශාවන් ඉටු කර ගන්නවා. ඔබ ගොස් ඔබේ කපුටු මිතුරන් සමග ඉතිරි වී ඇති කෑම කා ඉවර කරන්න."

කපුටු රජතුමා ජෝතියගේ කෝපය සහ අහංකාරය දුටු විට, උන්වහන්සේ තවත් කනගාටු වූහ. උන්වහන්සේ ජෝතියට අවසාන අවවාදය දුන්හ.

"තරුණයා, ඔබ අද කරන දේ ගැන සිතන්න. අද ඔබ ධනවෙල, හෙට ඔබ ඒ ධනය අහිමි විය හැකිය. නමුත් ධර්මය හා යුක්තිය යනු කිසි කලෙකත් අහිමි නොවන දේවල්. ඔබ අද අන් අයට දුක් දෙන්නේ නම්, හෙට ඔබත් දුක් විඳිනු ඇත. මේ ධනය හා බලය ඔබ අතින් අහිමි වූ විට, ඔබ කෙරෙහි කිසිවෙකුත් දයාව දක්වන්නේ නැත."

කෙසේ වෙතත්, ජෝතිය කපුටු රජතුමාගේ අවවාදයන් කිසිවක් ගණන් ගත්තේ නැත. ඔහු තවදුරටත් සිය අහංකාරය හා ස්වකීය මතයටම නැඹුරු විය. උත්සවය අවසන් වූ පසු, ජෝතිය සිය ධනය හා බලය ගැන තව තවත් ආඩම්බර විය.

කාලය ගෙවී ගියේය. ජෝතිය සිය ධනය හා බලය වැරදි ලෙස භාවිතා කළේය. ඔහු බොහෝ ණය බරින් පීඩාවට පත් විය. ඔහුගේ වෙළඳාම කඩා වැටුණි. ඔහු අසරණයෙකු බවට පත් විය. ඔහුගේ ධනය හා බලය සියල්ල ඔහු අතින් ගිලිහුණි. ඔහු අද ධනවෙල, හෙට අසරණයෙකි.

දිනක්, ජෝතියට සිය ජීවිතයේ සිදු වූ සියලු වැරදි ගැන සිහි විය. ඔහු සිය පියාගේ ධනය හා තත්වය ගැන ආඩම්බර වූ අතර, දුප්පතුන් හා අසරණයන්ට කිසිදු උපකාරයක් නොකළේය. ඔහු අන් අයට දුක් දී, අසාධාරණකම් කළේය. ඔහුට දැන් කිසිවෙකුත් උදව් කිරීමට ඉදිරිපත් වූයේ නැත. ඔහු තනිව, දුකින්, අසරණව සිටියේය.

ඔහුට කපුටු රජතුමාගේ අවවාද සිහි විය. ඔහුට සිය වැරදි ගැන පසුතැවිලි විය. ඔහුට සිය ජීවිතයේ සිදු වූ සියලු වැරදි ගැන සිහි විය. ඔහුට දැන් කිසිවෙකුත් උදව් කිරීමට ඉදිරිපත් වූයේ නැත. ඔහු තනිව, දුකින්, අසරණව සිටියේය.

එකල, කපුටු රජතුමා, ජෝතියගේ දුක් ගැනවිල්ල ඇසූහ. උන්වහන්සේ ඔහුට උදව් කිරීමට තීරණය කළහ. උන්වහන්සේ සිය කපුටන්ගේ සමූහය සමග ජෝතිය වෙත ගියහ.

"ජෝතිය, ඔබ අද දුකින් හා අසරණව සිටින්නේ ඔබ සිය ජීවිතයේ කළ වැරදි නිසාය. නමුත් ඔබ තවමත් පසුතැවිලි වී, ධර්මය හා යුක්තිය අනුගමනය කිරීමට සූදානම් නම්, අපි ඔබට උදව් කරන්නෙමු."

ජෝතිය කපුටු රජතුමාගේ දයාව දුටු විට, ඔහු මහත් සේ සතුටු විය. ඔහු කපුටු රජතුමාට ස්තුති කළේය. ඔහු සිය ජීවිතයේ සිදු වූ සියලු වැරදි ගැන සමාව අයැද්දේය. ඔහු ධර්මය හා යුක්තිය අනුව ජීවත් වීමට පොරොන්දු විය.

කපුටු රජතුමා සහ ඔහුගේ කපුටන්ගේ සමූහය ජෝතියට උදව් කළහ. ඔවුන් ජෝතියට ආහාර, පාන, සහ ඇඳුම් ලබා දුන්නා. ඔවුන් ඔහුට නව ජීවිතයක් ආරම්භ කිරීමට උදව් කළහ. ජෝතිය කපුටු රජතුමාගේ දයාව හා උපකාරය නිසා, ඔහු යළිත් ධනය හා සමෘද්ධිය ලබා ගත්තේය. නමුත් මෙවර, ඔහු සිය ධනය හා බලය ධර්මය හා යුක්තිය අනුව භාවිතා කළේය. ඔහු දුප්පතුන්ට, අසරණයන්ට, සහ අනාථයන්ට උදව් කළේය. ඔහු ධර්මය හා යුක්තිය අනුව ජීවත් වූ අතර, සියලු සත්වයන්ට කරුණාවෙන් සැලකුවේය.

කපුටු රජතුමා, ජෝතියගේ වෙනස දුටු විට, උන්වහන්සේ මහත් සේ සතුටු වූහ. උන්වහන්සේ සිය ජීවිතය ධර්මය හා යුක්තිය අනුව ගත කළහ.

කතාවේ අන්තර්ගතය

කපුටු ජාතකය අපට උගන්වන්නේ ධනය හා බලය අහංකාරය හා අසාධාරණකම් සඳහා භාවිතා කිරීමේ භයානක ප්‍රතිවිපාකයන් ය. එය අපට උගන්වන්නේ ධර්මය හා යුක්තිය අනුව ජීවත් වීමේ වැදගත්කම ය. අපගේ ධනය හා බලය අන් අයට උපකාර කිරීමට, දුප්පතුන් රකිනු, සහ ධර්මය අනුව ජීවත් වීමට භාවිතා කළ යුතුය.

බාරිසමය

මෙම ජාතකයෙහි, බෝධිසත්වයන් වහන්සේ දාන පාරමී, ශීල පාරමී, ඛන්ති පාරමී, අධිටන් පාරමී, මෛත්‍රී පාරමී, සමතා පාරමී, ප්‍රඥා පාරමී, ධර්මවාදී පාරමී, අධිටන් පාරමී, සහ මෛත්‍රී පාරමී යන පාරමී ධර්මයන් බුදුපදවියට පත් වන තුරුම බෝසත් චරිතයෙහි අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන ගියහ.