සම්බුල ජාතකය

සම්බුල ජාතකය

නැගෙනහිර දිග බරණැස් නුවර රජකම් කළ බරණැස් රජ්ජුරුවන්ගේ රාජධානියේ, ඈත ගම්දනෙක, එක් ධනවත් ව්‍යාපාරිකයෙක් ජීවත් විය. ඔහු නමින් සුධන නම් විය. සුධන ධනවත් වුවත්, ඔහුගේ හදවතේ දැඩි දුකක් විය. ඔහුට දරුවන් නොලැබීම ඊට හේතුව විය. වසර ගණනාවක් පුරා ඔහු විවිධ පුද පූජා, යාග හෝමාදි කටයුතු සිදු කළත්, වාසනාව ඔහුට ළං වූයේ නැත. ඔහුගේ බිරිඳ, සුමනා ද ඊට සාපේක්ෂව දුකින් පසුවූවාය. ඔවුන් දෙදෙනාටම දරු සුරතල් බැලීමට ආශාවක් විය.

එක් දිනෙක, සුධන සිය ගණනක් වූ ගවයින් පිරිවරාගෙන ඈත දුරක පිහිටි කැලෑවක් මැදින් ගමන් කරමින් සිටියේය. එම කැලෑව ඉතා ඝන වනාන්තරයක් වූ අතර, එහි විවිධ වනසතුන් වාසය කළහ. සුධන සිය සේවකයින්ට කෑගසා කැලෑව හොඳින් පරීක්ෂා කරන ලෙස කීවේය.

"අපේ ස්වාමීනි, මේ අසල කිසිදු ජනාවාසයක් නොපෙනේ. බොහෝ දුරට අප අද රැය මෙහිම ගත කළ යුතුය," එක් සේවකයෙක් කීය.

සුධන වටපිට බැලුවේය. අඳුර ළඟ එමින් තිබූ අතර, වන සතුන්ගේ ශබ්ද ඈත සිට ඇසෙන්නට විය. ඔහුට තරමක් බියක් දැනුනි. එදින රාත්‍රියේ, ඔවුන් කඳවුරු බැඳගෙන සිටි අතර, සුධනට නින්ද ගියේ නැත. අහසේ තරු දිලිසෙමින් තිබූ අතර, සඳ එළිය කැලෑවේ අතු අතරින් පතිත විය. ඔහු තම දරුවන් නොමැතිකම ගැන සිහිපත් කරමින් දුක් විය.

හදිසියේම, ඔහුට දුරක සිට ඝෝෂාකාරී ශබ්දයක් ඇසුනි. එය ළදරුවෙකුගේ හැඬුම් හඬක් මෙන් විය. මුලින් ඔහු සිතුවේ එය වන සතෙකුගේ ශබ්දයක් කියාය, නමුත් එය දිගින් දිගටම ඇසෙන්නට විය. ඔහු සිය සේවකයින්ට ඇවන්ට් කර, එම ශබ්දය එන්නේ කොතැනින්දැයි විමසා සිටියේය.

"ස්වාමීනි, එය ළදරුවෙකුගේ හැඬුම් හඬක් මෙන් පෙනේ. නමුත් මෙවැනි ඝන වනාන්තරයක ළදරුවෙක් සිටිය හැක්කේ කෙසේද?" එක් සේවකයෙක් පුදුමයෙන් ඇසුවේය.

සුධනගේ හදවතේ දැඩි ආශාවක් ඇති විය. ඔහු සිය සේවකයින්ට කටහඬ එන දෙසට ගමන් කරන ලෙස කීවේය. ඔවුන් සෙමෙන්, ඉතා සෙමෙන් ගමන් කළහ. අඳුර අතරින්, ඔහු දුටුවේය – අතු ගොන්නකින් වට වූ, තදින්ම අඬන ළදරුවෙක්. ළදරුවාගේ වටපිටාව ඉතා සුන්දර විය. මල් පිපී තිබූ අතර, කුරුල්ලෝ ගායනා කරමින් සිටියහ.

සුධන ළදරුවා වෙත දිව ගියේය. ඔහු ළදරුවා වඩාගෙන, ඔහුගේ මුහුණ සිප ගත්තේය. ළදරුවාගේ ඇස් රෝස පැහැයෙන් දිස් විය. ඔහුගේ ශරීරය සුවඳවත් විය. සුධනට දැඩි සතුටක් දැනුනි. ඔහු කල්පනා කළේ, "මෙය දෙවියන් වහන්සේ දුන් ත්‍යාගයක් විය යුතුය!"

ඔහු ළදරුවාව රැගෙන සිය ගම්දන බලා පිටත් විය. ඔහුගේ බිරිඳ සුමනා, ළදරුවා දැක මහත් සතුටට පත් වූවාය. ඇය ළදරුවාව වඩාගෙන, කිරි පෙව්වාය. ඔවුන් ළදරුවාට "සම්බුල" යන නම තැබූහ. සම්බුල යනු සිංහලෙන් "මලින් සරසන ලද" යන අර්ථය ගෙන දේ. ළදරුවාගේ ශරීරයෙන් මල් සුවඳක් නැගුණු නිසා මෙම නම යෙදීය.

සම්බුල ඉතා ඉක්මනින් වැඩුණි. ඔහු ළමා වියේ පටන්ම ඉතා බුද්ධිමත්, කරුණාවන්ත හා ධර්මිෂ්ඨ විය. ඔහු අන් ළමයින්ට වඩා වෙනස් විය. ඔහුට වන සතුන් සමග කතා කිරීමට හැකි විය. මල් සමග කතා කිරීමට හැකි විය. ඔහුට සෑම ජීවියෙකුගේම දුක, සතුට දැනුනි.

දිනක්, සම්බුල වයසින් අවුරුදු දොළහක් පමණ වන විට, ඔහු සිය පියා සමග නගරයට ගියේය. බරණැස් රජ්ජුරුවන්ගේ නුවර ඉතා විශාල, ධනවත් නගරයක් විය. වීදි අලංකාර විය. වෙළඳ සැල්වල විවිධ භාණ්ඩ අලෙවි විය.

ඔවුන් නුවර ගමන් කරමින් සිටියදී, ඔවුන් දුටුවේය – රජුගේ උයනේ, රජුගේ අලියා, ඉතා දුකින් සිටිනු දැකගන්නට ලැබුණි. අලියාගේ ඇස් වලින් කඳුළු වැටෙමින් තිබූ අතර, එය කිසිවෙකුත් ළං වී බැලුවේ නැත.

සුධන සිය පුතාගෙන් ඇසුවේය, "සම්බුල, ඇයි මේ අලියා මෙතරම් දුකින් සිටින්නේ? කවුරුත් ළං වන්නේ නැත්තේ ඇයි?"

සම්බුල අලියා දෙස බලා, සිනාසෙමින් කීය, "පියාණෙනි, අලියාගේ පාදයට කටු ඇනී ඇත. ඔහුට එය ඉවත් කිරීමට කිසිවෙකුත් උදව් කරන්නේ නැත."

සුධන පුදුමයට පත් විය. "සම්බුල, ඔයාට කොහොමද මේවා දැනෙන්නේ?"

"මට දැනෙනවා, පියාණෙනි," සම්බුල කීය.

සම්බුල අලියා වෙත ළං විය. අලියා මුලින් බිය වූවත්, සම්බුලගේ කරුණාවන්ත මුහුණ දුටු විට ඔහු සන්සුන් විය. සම්බුල අලියාගේ කකුල පරීක්ෂා කර, ඔහු කීවාක් මෙන්, කටු ඇනී තිබූ බව දුටුවේය. ඔහු ඉතාම සීරුවෙන් කටු ඉවත් කළේය. කටු ඉවත් කළ විගසම, අලියා සතුටින් ඝෝෂා කරමින්, සිය කකුල් බිම ගැසුවේය.

මෙය දුටු රජුගේ භටයෝ පුදුමයට පත් වූහ. ඔවුන් රජුට මේ ආරංචිය දැනුම් දුන්හ. රජ්ජුරුවෝ සම්බුල කැඳවා, මේ පිළිබඳව විමසා සිටියහ.

"දරුවා, ඔයාට කොහොමද මේ අලියාගේ දුක දැනුනේ? ඔයාට කොහොමද මේ කටුව දැක්කේ?" රජ්ජුරුවෝ ඇසූහ.

සම්බුල රජුට සියල්ල පැවසුවේය. ඔහුට වන සතුන් සමග කතා කිරීමට හැකි බව, ඔවුන්ගේ වේදනාව දැනෙන බව ඔහු පැවසුවේය. රජ්ජුරුවෝ පුදුමයට පත් වී, සම්බුලගේ දක්ෂකම්, කරුණාව ගැන මවිත වූහ.

රජ්ජුරුවෝ සම්බුලට සිය රාජ සභාවේ රැඳී සිටින ලෙස ඇරයුම් කළහ. සම්බුල රජුගේ ඇරයුම පිළිගෙන, සිය පියාට කීවේය, "පියාණෙනි, මට මෙහි රජ්ජුරුවන්ගේ සේවයේ යෙදීමට ඉඩ දෙන්න. මම අසරණ වූවන්ට, දුර්වල වූවන්ට උදව් කරන්නෙමි."

සුධන සතුටින් සිය පුතාව රජුට භාර දුන්නේය. සම්බුල රජ සභාවේ රැඳී සිට, සිය විශේෂ හැකියාවන්ගෙන් රාජධානියට සේවය කළේය. ඔහු වන සතුන්ගේ ගැටළු විසඳුවේය. ගොවීන්ගේ දුක අසා, ඔවුන්ට උපදෙස් දුන්නේය. රජුගේ අණසකට යටත්ව, ඔහු ධර්මය හා කරුණාව පතුරුවා හැරියේය.

කල්යත්ම, සම්බුලගේ කීර්තිය ඈත දුරක පැතිර ගියේය. ඔහු "සම්බුල බෝසතාණන්" ලෙස ප්‍රසිද්ධියට පත් විය. ඔහුගේ ධර්මිෂ්ඨකම, කරුණාව, ඤාණය නිසා ඔහු සියලු දෙනාගේම ආදරයට, ගෞරාරියට පාත්‍ර විය.

එක් දිනෙක, රජුගේ උයනේ, ඉතා විශාල, භයානක සිංහයෙක් පැමිණියේය. සිංහයා සියලු දෙනාටම බියක් ඇති කළේය. කිසිවෙකුත් ළං වීමට හෝ සිංහයාට කතා කිරීමට නිර්භීත නොවීය.

සම්බුල, රජුගේ අණ පරිදි, සිංහයා වෙත ගියේය. ඔහු සිංහයාගේ ඇස් දෙස බලා, කරුණාවෙන් කතා කළේය.

"සිංහ රාජයාණෙනි, ඔබ මෙහි පැමිණියේ කුමක් සඳහාද? ඔබගේ දුක කුමක්ද?" සම්බුල ඇසුවේය.

සිංහයා, සම්බුලගේ කටහඬේ තිබූ කරුණාව හා නිර්භයතාවය නිසා, ඔහුට පිළිතුරු දුන්නේය. "තරුණයා, මගේ ගර්භණී බිරිඳ ඉතා අසනීප වී ඇත. ඇයට ආහාර ගැනීමට කිසිවක් නැත. ඇගේ ජීවිතය අන්තරායෙಂದು මට දැනේ. ඒ නිසා මම ආහාර සොයා මෙහි ආවෙමි."

සම්බුල සිංහයාගේ දුක තේරුම් ගත්තේය. ඔහු රජු වෙත ගොස්, සිංහයාගේ තත්වය පැවසුවේය. රජ්ජුරුවෝ, සම්බුලගේ ඉල්ලීම පරිදි, සිංහයාට හා ඔහුගේ බිරිඳට ආහාර සැපයූහ. සම්බුල එම ආහාරය සිංහයාට ලබා දුන්නේය.

සිංහයා, සම්බුලගේ කරුණාවෙන් සතුටු වී, ඔහුට ස්තූති කර, සිය භාර්යා වෙත ගියේය. සිංහයාගේ භාර්යාව සුවපත් වූවාය.

මෙයින් පසු, සම්බුල සිය ජීවිතය ධර්මයට, කරුණාවට, අසරණ සත්වයාට උදව් කිරීමට කැප කළේය. ඔහු බුදුන් වහන්සේට සමීපව කටයුතු කළ අතර, සියලු සත්වයාට සෙත සැලසීය. ඔහුගේ ජීවිතය, ධර්මය හා කරුණාව පිළිබඳ ආදර්ශයක් විය.

කර්මය අනුව ඵල විපාක ලැබීම, සත්ව කරුණාව

පාරමී ධර්මය