මහාවණිජ ජාතකය

බුදුරජාණන් වහන්සේ ජේතවනාරාමයේ වැඩවසන සමයෙහි, අනුරාගයෙහි බැඳී සිටින භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් අරභයා මේ ජාතකය දේශනා කළ සේක. එකල්හි, බරණැස් නුවර මහ වනපෙතෙහි, මහා වනපෙතේ සිටි මහ වණිජ නම් වෙළෙන්දෙකු විය. ඔහු ඉතා ඥානවන්ත, ශක්තිමත්, ධනවත් හා පින්වත් විය. ඔහුගේ අශ්වයන්, අලි ඇතුන්, රථවාහන හා සේවකයන් දහස් ගණනක් වූහ. ඔහුගේ වෙළඳාම දහසක් ගම්මානවල පැතිරී තිබුණි. එහෙත්, ඔහු තෘප්තිමත් නොවීය. තවදුරටත් ධනය හා කීර්තිය ඉපැයීමට ඔහු තුළ ආශාවක් විය. එදිනෙදා වෙළඳාමෙන් ඔහුට සෑහීමකට පත්විය නොහැකි විය. ඔහුගේ සිතේ අසීමිත ධන සම්පත් හා මහා වික්‍රමයන්ගේ සිහින මැව්වේය. ඔහුගේ සිතේ විශාල ගමනක් යාමේ ආශාව දැඩි විය. දිනක්, ඔහු තීරණය කළේය. තමාගේ ධනය හා වික්‍රමය පෙන්වීමට, මහා ගමනක් යාමට ඔහු සූදානම් විය. ඔහු සියලු සූදානම් කොට, තම සේවකයන් හා භාණ්ඩ රැගෙන, මහා සයුරට මුහුණලා ගමන් කළේය. ඔහුගේ අරමුණ වූයේ දුර ඈත රටවල වෙළඳාම් කොට, මහා ධන සම්පත් උපයා ගැනීමයි. ඔහු ගමන් කරමින්, දුෂ්කර මාර්ගයන්හි, අන්තරායන්ට මුහුණ දෙමින්, තම ඥානය හා ශක්තියෙන් ඒවා ජය ගත්තේය. ඔහුගේ වෙළඳාම සුවිශාල ලෙස දියුණු විය. ඔහුට අසීමිත ධන සම්පත් ලැබුණි. ඔහු තමාගේ ගමන සාර්ථක කර ගෙන, සතුටින් හා තෘප්තියෙන් බරණැස් නුවරට පැමිණියේය. ඔහුගේ ධනය හා කීර්තිය අතිශයින් වර්ධනය විය. එහෙත්, ඔහු තවදුරටත් ධනයට හා කීර්තියට ආශා කළේය. ඔහුගේ සිතේ තෘප්තියක් නොවීය. ඔහු තවදුරටත් ගමන් කිරීමට සූදානම් විය. එවිට, ඔහුට බුදුරජාණන් වහන්සේ හමු විය. බුදුරජාණන් වහන්සේ ඔහුට ධර්මය දේශනා කළ සේක. සැබෑ සතුට ධනයෙන් හෝ කීර්තියෙන් නොලැබෙන බවත්, එය නිවනින් පමණක් ලැබෙන බවත් උන්වහන්සේ පැහැදිලි කළ සේක. මහාවණිජ වෙළෙන්ද, බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දේශනාව අසා, සියලු ආශාවන්ගෙන් මිදී, රහත් බවට පත් විය. අපගේ සිතේ ඇති ආශාවන්, තණ්හාවන් දුකෙහි මුල බවත්, ඒවා පාලනය කිරීමෙන් සැබෑ සැනසීම හා නිවන ලැබෙන බවත් මේ ජාතකය අපට උගන්වයි.