සත්‍යවාදී වෙළෙන්දාගේ ධර්මිෂ්ඨ ලාභය

සත්‍යවාදී වෙළෙන්දාගේ ධර්මිෂ්ඨ ලාභය

පුරාණයේ, රජ පෙළපත් දහසක් අබිභවමින්, ධනයෙන්, බලයෙන්, ගුණ ධර්මයෙන් සපිරි මහා ධනවතෙක් විසුවා. ඔහු නමින් සත්ත්වික නම් විය. සත්ත්වික නම් වූයේ ඔහුගේ නමට පමණක් නොව, ඔහුගේ ගුණ ධර්මයන්ගේ ද සත්ත්වය, එනම් සත්‍යවාදී කම, ධර්මිෂ්ඨකම, අවංකකම ඔහු තුළින්ම පැන නැගුණු හෙයිනි. ඔහු රජුන් පවා ගරු කළ, මුළු මහත් දේශයේම ආදර්ශයක් වූ මහා වෙළෙන්දෙකි. ඔහුගේ වෙළඳාමෙන් උපයාගත් ධනය අතිමහත් වුවද, ඔහු කිසිදා අනුන්ගේ අසරණකමෙන්, දුර්වලකමෙන් ලාභ ප්‍රයෝජන නොලබා යමක් උපයා ගත්තේ නැත. ඔහුගේ ව්‍යාපාරික ගනුදෙනු සියල්ලම ධර්මයට, සත්‍යයට, සාධාරණත්වයට යටත් විය. ඔහු අන් අයට ණය දෙන්නේ අවංකව, උපරිමයෙන්ම අනුන්ගේ යහපත සලකා, ඔවුන්ගේ ආපදාවලදී පිහිටක් වන්නට මිස, ඔවුන්ගේ දුර්වලකමෙන් ප්‍රයෝජන ගන්නට නොවේ.

එක්තරා කාලයක, සත්ත්විකයන්ගේ දේශයේ දරුණු නියඟයක් ඇති විය. දිනෙන් දින වැසි ඇදහැලීම අඩුවන්නට විය. ගංගා, ඇළ දොළ සිඳී යන්නට විය. ගොවීන්ගේ කුඹුරු වියළී, පැළෑටි මැලවී ගියේය. සතුන් පිපාසයෙන් පෙළුණු අතර, මිනිසුන් අතර ද බඩගින්න හා පිපාසය නිසා මහත් කලබලයක් ඇති විය. ආහාර ද්‍රව්‍ය හිඟ වූ අතර, තිබූ ස්වල්පය ද අහස් උසට මිල ඉහළ ගියේය. මෙම අර්බුදකාරී තත්ත්වයෙන් ප්‍රයෝජන ගත් ඇතැම් අය, ධර්මය පසෙකලා, අනුන්ගේ අසරණකම උපයෝගී කරගෙන අතිවිශාල ලාභයක් උපයා ගත්තේය. නමුත් සත්ත්වික වෙළෙන්දාගේ හදවත ඊට එකඟ වූයේ නැත. ඔහුගේ සිත කම්පා වූයේ, තම දේශයේ ජනතාව මෙසේ දුක් විඳීම ගැනයි.

"අහෝ! මෙම නියඟය කෙතරම් භයානකද! ජනතාවගේ දුක දැක මා හදවත වෙව්ලයි. ධර්මය පසෙකලා, මෙම අසරණකමින් ලාභ ලැබීමට මා සිතන්නේවත් නැත."

සත්ත්විකයන් තම ගබඩා තුළ ගබඩා කර තිබූ ධාන්‍ය වර්ග, ඊට අමතරව තමන් විසින්ම සංචිත කරගෙන සිටි ආහාර ද්‍රව්‍ය දෙස බැලීය. ඔහු තීරණය කළේ, මෙම අසරණ ජනතාවට උපකාර කිරීමටයි. ඔහු තම වෙළඳ සහකරුවන් කැඳවා, මෙසේ කීය:

"යහළුවනි, අපේ දේශය අද මහත් අර්බුදයකට මුහුණ දී සිටී. ජනතාව ආහාර හා ජලය නොමැතිව දුක් විඳිති. අද දවසේ අපට ලැබෙන ඕනෑම ලාභයක්, ඊට අමතරව අපේ ධනයෙන් කොටසක්වත්, මෙම දුක්ඛිත ජනතාවගේ යහපත උදෙසා යොදවමු. අනුන්ගේ අසරණකමින් ලාභ ලැබීමට අපේ ධර්මය ඉඩ දෙන්නේ නැත. අපි ධාන්‍ය ඉතාමත් අඩු මිලකට, ඇතැම් විට එය මිලට ගැනීමට පවා නොහැකි අයට නොමිලේ ලබා දීමට කටයුතු කරමු."

සත්ත්විකයන්ගේ යහළුවන්ද ධර්මිෂ්ඨ වූ බැවින්, ඔහුට එකහෙළාම එකඟ විය. ඔවුන් එක්ව, සත්ත්විකයන්ගේ ගබඩා හිස් කරමින්, ධාන්‍ය හා ආහාර ද්‍රව්‍ය ජනතාව අතර බෙදා දීම ආරම්භ කළහ. ගම් නියම්ගම් පුරා පණිවුඩ යැවූහ. දුප්පත්, ಶ್ರೀಮන්ත, මහලු, තරුණ, හැමෝම සත්ත්විකයන්ගේ දානයෙන් පෝෂණය ලද්දෝය. ජනතාවගේ මුහුණු මත වූයේ කෘතඥතාවය, සතුට හා අනුකම්පාවයි.

"අහෝ! සත්ත්වික වෙළෙන්දාණෙනි! ඔබ අපේ දෙවියෙක්! ඔබගේ ධර්මිෂ්ඨ ගුණයෙන්, අපට අද ජීවත් වීමට මාර්ගයක් ලැබුණා!"

"අපට ඔබ වැනි ධනවතෙක්, ධර්මිෂ්ඨයෙක් ලැබීම භාග්‍යක්!"

දිනෙන් දින, සත්ත්විකයන්ගේ ධනයෙන් කොටසක් ජනතාවගේ යහපත සඳහා යෙදවූ අතර, ඔහුගේ ධනය අඩුවෙමින් ගියේය. නමුත් ඔහුගේ හදවත සතුටින්, සාමයෙන් පිරී ඉතිරී ගියේය. ඔහු කිසිදා මෙවැනි මහත් සතුටක් අත්දැක නැත. ඔහුගේ ධර්මිෂ්ඨ ක්‍රියාවන් ගැන රට පුරා පැතිර ගියේය. රජු ද මෙම පුවත අසා, සත්ත්විකයන්ගේ ධර්මිෂ්ඨ ගුණයෙන්, ධර්මිෂ්ඨ ක්‍රියාවෙන් මවිත වූයේය. ඔහු සත්ත්විකයන්ව මහා උත්සවයක් පවත්වා, රජ මාළිගාවට කැඳවා, ඔහුට මහත් ගෞරව සම්මානයෙන් පුදනු ලැබීය.

"සත්ත්වික වෙළෙන්දාණෙනි! ඔබගේ ධර්මිෂ්ඨ ගුණය, ධර්මිෂ්ඨ ක්‍රියාව, මා පමණක් නොව, සමස්ත දේශයේම ජනතාවට ආදර්ශයක්. ඔබ අද අප සියලු දෙනාගේම ගැලවුම්කරුවාණන් මෙන් වූහ. ඔබගේ ධර්මිෂ්ඨ ලාභය, ධනයෙන් ලැබෙන ලාභයට වඩා මහත් ය. එය සතුට, සාමය, කීර්තිය හා ධර්මයයි."

රජුගේ අනුග්‍රහය හා ජනතාවගේ ආදරය දිනාගත් සත්ත්වික වෙළෙන්දා, ධර්මයට අනුවම තම ජීවිතය ගත කළේය. ඔහු තවදුරටත් තම වෙළඳාම කරගෙන ගිය අතර, ඔහු උපයාගත් සෑම ධනයක්ම ධර්මයට අනුව, අනුන්ගේ යහපත උදෙසා යොදවන්නට පුරුදුව සිටියේය. ඔහු කිසිදා අනුන්ගේ අසරණකමෙන්, දුර්වලකමෙන්, දුකෙන් ලාභ ලැබීමට සිතුවේවත් නැත. ඔහුට ලැබුණු ලාභය, ධර්මිෂ්ඨ ලාභය විය. එය ධනයට වඩා, සතුටට, සාමයට, කීර්තියට, ධර්මයට අනුකූලවූ ලාභය විය.

දිනක්, සත්ත්වික වෙළෙන්දා තම වෙළඳාම අවසන් කර, නිවසට පැමිණ, තම බිරිඳට, දරුවන්ට සියල්ල කියා සිටියේය. ඔහු සතුටින්, සන්සුන්ව, ධර්මයට අනුව ජීවත් වූ නිසා, ඔහුගේ මුහුණ කничный, සතුටින් දිලිසුණි. ඔහුගේ දරුවන්ද ධර්මිෂ්ඨකම, සත්‍යවාදීකම, අවංකකම උගත්තේය. ඔහු තම දරුවන්ටද කියා දුන්නේ, "දරුවනි, ධනය උපයාගන්න. නමුත් ධනය උපයාගන්නා විට, ධර්මය අමතක නොකරන්න. අනුන්ගේ දුකින්, අසරණකමින් ලාභ ලැබීමට සිතන්නවත් එපා. ධර්මිෂ්ඨ ලාභය, ධනයට වඩා මහත් සතුටක්, සාමයක්, කීර්තියක් ගෙන දෙයි."

සත්ත්වික වෙළෙන්දාගේ ජීවිතය, ධර්මිෂ්ඨ වෙළෙන්දෙකුගේ ජීවිතයට කදිම ආදර්ශයක් විය. ඔහු තම ධනයෙන්, තම ගුණ ධර්මයන්ගෙන්, තම දේශයේ ජනතාවට, මුළු මහත් ලෝකයටම යහපත සැලසුවේය. ඔහුගේ ධර්මිෂ්ඨ ලාභය, ධනයට වඩා, සදාකාලික ධර්මය විය.