සුතසෝම ජාතකය

සුතසෝම ජාතකය

පුරාතන කාලයෙහි, ඉන්දියාවේ මිථිලා නම් රාජධානියේ, සුතසෝම නම් රජ කෙනෙකුන් රාජ්‍යය කළ සේක. උන්වහන්සේ ධර්මිෂ්ඨ, දයාබර, සහ තම යටත් වැසියන්ගේ සුභසාධනය උදෙසා කැපවූ පාලකයෙකු වූහ. උන්වහන්සේගේ රාජධානිය සශ්‍රීකත්වයෙන් හා සාමයෙන් පිරි, ජනතාව සතුටින් ජීවත් වූහ. රජුගේ හදවත අනුකම්පාවෙන් හා ත්‍යාගශීලීත්වයෙන් පිරී තිබූ අතර, උන්වහන්සේ සෑම විටම අසරණ හා දුප්පත් ජනතාවට උපකාර කළහ.

කෙසේ වෙතත්, මේ ධර්මිෂ්ඨ රජුට එක් අවාසනාවන්ත සිරිතක් තිබුණි. එය නම්, සෑම වසරකම තම උපන්දිනය දා, රාජකීය මළුවෙහි අසංඛ්‍ය සත්වයින් ඝාතනය කර, ඔවුන්ගේ මස් වලින් මහා භෝජන සංග්‍රහයක් පැවැත්වීම ය. මේ සිරිත වසර ගණනාවක් තිස්සේ පැවත ආ අතර, එය රජුගේ නියෝගයක් නොව, රාජකීය සම්ප්‍රදායකි. එහෙත්, රජුට මේ සිරිතේ ඇති භයානකකම, මනුෂ්‍යත්වය හා දයාව පිළිබඳව ගැඹුරු අවබෝධයක් තිබුණි. උන්වහන්සේ බොහෝ විට මේ සිරිත ගැන කල්පනා කරමින්, එය වෙනස් කිරීමට මාර්ග සොයමින් සිටියහ.

දිනක්, රජු තම මාලිගයේ උයනෙහි තනිව ඇවිදිමින් සිටින විට, එක් අනාගත බුදුන්වහන්සේ නමක්, සුතසෝම නම් බෝධිසත්වයන් වහන්සේ, එක් කුරුල්ලෙකුගේ රුවක් ගෙන, තම මනසෙහි ඝාතනය හා මස් පිණිස සතුන් මැරීමේ අර්ථශූන්‍යතාවය පිළිබඳව ගැඹුරු දර්ශනයක් දුටුහ. උන්වහන්සේ දුටුවේ, මස් පිණිස සත්වයන් ඝාතනය කිරීමෙන් කිසිදු සැබෑ සතුටක් හෝ අර්ථයක් නොලැබෙන බවත්, එය සංසාර චක්‍රයේ දුක වැඩි කරන බවත් ය. උන්වහන්සේගේ හදවත කරුණාවෙන් පිරී ගිය අතර, උන්වහන්සේ මේ අවාසනාවන්ත සිරිත වෙනස් කිරීමට අධිෂ්ඨාන කළහ.

බෝධිසත්වයන් වහන්සේ, තම ජීවිතය පරදුවට තබා, මේ සිරිත නැවැත්වීමට තීරණය කළහ. උන්වහන්සේ රජු වෙත ගොස්, තම අරමුණ ප්‍රකාශ කළහ. රජු, බෝධිසත්වයන් වහන්සේගේ නිර්භීතකම හා ධර්මය පිළිබඳ අවබෝධය දැක, උන්වහන්සේට සවන් දුන්හ.

"මහරජ, ඔබ වහන්සේගේ උපන්දිනය දා පැවැත්වෙන මේ මහා මස් පිණිස සතුන් ඝාතනය කිරීම, එය කොතරම් අනුකම්පා සහගතදැයි ඔබ වහන්සේ අසාධාරණයට ලක්වූ සතුන්ගේ දුක පිළිබඳව සිතන්න. ඔවුන්ගේ ජීවිතය ද ඔබට සමානයි. ඔවුන්ටත් ජීවත් වීමට අයිතියක් තිබෙනවා."

බෝධිසත්වයන් වහන්සේ රජුට ධර්මය දේශනා කළ අතර, අහිංසාව, කරුණාව, හා දයාව පිළිබඳව පැහැදිලි කළහ. උන්වහන්සේ රජුට කියා සිටියේ, සැබෑ සතුට හා ධර්මිෂ්ඨ පාලනය පැමිණෙන්නේ අනුකම්පාවෙන් මිස, ඝාතනයෙන් නොවන බවයි.

රජු, බෝධිසත්වයන් වහන්සේගේ වචන ගැන ගැඹුරින් කල්පනා කළහ. උන්වහන්සේගේ හදවතේ අනුකම්පාව හා ධර්මය පිළිබඳ ආලෝකය බැබළුණි. උන්වහන්සේ බෝධිසත්වයන් වහන්සේට කීහ:

"බෝධිසත්වයන් වහන්ස, ඔබ වහන්සේගේ වචන මගේ හදවතට ළං වුණා. මම අන්ධ වී සිටියා. මාගේ සම්ප්‍රදාය නිසා මාගේ හදවත ගල් ගැසී තිබුණා. ඔබ වහන්සේ මට සත්‍යය පෙන්වා දුන්නා. මම පොරොන්දු වෙනවා, මගේ උපන්දිනය දා සිට, මේ ඝාතනය කිරීමේ සිරිත නැවැත්වීමට."

රජු තම පොරොන්දුව ඉටු කළහ. එතැන් සිට, මිථිලා රාජධානියේ සතුන් ඝාතනය කිරීම නතර විය. ඒ වෙනුවට, රජු තම උපන්දිනය දා, ධර්මය දේශනා කිරීම, අසරණ අයට දන් දීම, සහ අනුකම්පාවෙන් යුත් කටයුතු කිරීම ආරම්භ කළහ. රාජධානිය සාමයෙන් හා සතුටින් පිරී ගියේය. ජනතාව බෝධිසත්වයන් වහන්සේට කෘතඥතාවයෙන් සැලකූහ.

මේ කතාවේ තවත් එක් අංගයක් තිබුණි. බෝධිසත්වයන් වහන්සේ, රජුට ධර්මය දේශනා කරන අතරතුර, එක් රජුගේ දඩයම් කණ්ඩායමක් විසින් අල්ලා ගන්නා ලදී. දඩයම්කරුවන් බෝධිසත්වයන් වහන්සේ රජුට තෑග්ගක් ලෙස ගෙන ගියහ. රජු, බෝධිසත්වයන් වහන්සේගේ ශරීරයෙන් මස් ලබා ගැනීමට සූදානම් වූ විට, බෝධිසත්වයන් වහන්සේ රජුට ධර්මය දේශනා කළහ.

"මහරජ, මාගේ ශරීරයෙන් මාංශය ලබා ගැනීමෙන් ඔබට කිසිදු සතුටක් නොලැබෙනු ඇත. මාගේ ධර්මය, අනුකම්පාව, හා ත්‍යාගශීලීත්වය ඔබට සැබෑ සතුට ලබා දෙනු ඇත."

රජු, බෝධිසත්වයන් වහන්සේගේ ධර්මය අසා, කම්පාවට පත් විය. උන්වහන්සේ බෝධිසත්වයන් වහන්සේගේ උතුම් ගුණාංගය හා ධර්මය පිළිබඳ අවබෝධය දැක, තම අතින් තබා ගත් ආයුධය බිම දැම්මේය. උන්වහන්සේ බෝධිසත්වයන් වහන්සේගෙන් සමාව ඉල්ලා, උන්වහන්සේට ගෞරව කළහ.

රජු, බෝධිසත්වයන් වහන්සේගේ ධර්මය අනුගමනය කිරීමට තීරණය කළහ. උන්වහන්සේ තම දඩයම් කටයුතු නැවැත්වූ අතර, අනුකම්පාවෙන් හා ධර්මිෂ්ඨකමින් රාජ්‍යය පාලනය කළහ. මිථිලා රාජධානිය ධර්මය හා සාමයෙන් පිරි, සැබෑ ස්වර්ග රාජ්‍යයක් බවට පත් විය.

මේ කතාවෙන් අපි ඉගෙන ගන්නා පාඩම් බොහෝ ය. පළමු කොට, අනුකම්පාව හා දයාව යනු උසස්ම ගුණාංග බව. දෙවනුව, සැබෑ සතුට පැමිණෙන්නේ අන් අයට උපකාර කිරීමෙන් හා ධර්මය අනුගමනය කිරීමෙන් මිස, ඝාතනයෙන් හෝ ස්වයං-සතුටින් නොවන බව. තෙවනුව, ඕනෑම සම්ප්‍රදායයක් ධර්මයට පටහැනි නම්, එය වෙනස් කිරීමට නිර්භීතකම තිබිය යුතු බව.

බෝධිසත්වයන් වහන්සේ, තම ජීවිතය පරදුවට තබා, අන් අයට ධර්මය දේශනා කළහ. උන්වහන්සේගේ උතුම් පරිත්‍යාගය හා ධර්මය පිළිබඳ අවබෝධය, රජු හා ඔහුගේ රාජධානියේ ජනතාවට සැබෑ මාර්ගය පෙන්වා දුන්නේය. මේ ආකාරයෙන්, බෝධිසත්වයන් වහන්සේ සියලු සත්වයන්ගේ යහපත උදෙසා තම බෝධිසත්ව ගුණයන් පෝෂණය කළහ.

කර්මයෙහි ඵලය

අනුකම්පාව, ධර්මිෂ්ඨකම, හා ත්‍යාගශීලීත්වය තුළින් සැබෑ සතුට හා සාමය ළඟා කර ගත හැකි බව. ධර්මය අනුගමනය කිරීමෙන් සංසාර චක්‍රයේ දුකෙන් මිදීමට මාර්ගය විවෘත වන බව.

බෝධිසත්වයන් වහන්සේ බුදුබව පතා පාරමී ධර්මයන් පිරූ අයුරු

ඛන්තී පාරමිතාව (ඉවසීම): තම ජීවිතය පරදුවට තබා, රජුගේ හා දඩයම්කරුවන්ගේ අන්තරාය නොතකා, ධර්මය දේශනා කළහ.
ධම්මචරියා පාරමිතාව (ධර්මානුකූල හැසිරීම): ධර්මයට අනුව හැසිරෙමින්, අන් අයට ධර්මය ඉගැන්වූහ.
අධිටන් පාරමිතාව (අධිෂ්ඨානය): සත්වයන්ගේ දුක දුරු කිරීමට හා ධර්මය ස්ථාපිත කිරීමට දැඩි අධිෂ්ඨානයක් දැරූහ.
මෙත්තා පාරමිතාව (මෛත්‍රිය): සියලු සත්වයන් කෙරෙහි අසීමිත මෛත්‍රියෙන් කටයුතු කළහ.
අනුකම්පා පාරමිතාව (අනුකම්පාව): දුක් විඳින සත්වයන් කෙරෙහි ගැඹුරු අනුකම්පාවක් දැක්වූහ.