
ඉතා ඈත අතීතයේ, මහා විල්පත්තුවේ අබිරු ඝන වනයෙන් ආවරණය වූ රමණීය ප්රදේශයක, සිද්ධාර්ථ නම් වූ ධර්මිෂ්ඨ රජෙක් රාජ්ය කරන ලදී. ඔහුගේ රාජධානිය සශ්රීකත්වයෙන්, සාමයෙන් සහ සතුටින් පිරිපුන්ව පැවතිණි. රජු ධර්මය අනුව රාජ්ය කරනු ලැබූ අතර, සියලු සත්වයන් කෙරෙහි දයාවෙන් කටයුතු කළේය. ඔහුගේ භාර්යාව, මහේෂි දේවිය, රූමත්, ගුණවත් හා ධර්මිෂ්ඨ කාන්තාවක් වූ අතර, රජුගේ සියලු කටයුතුවලට අනුබල දුන්නාය. ඔවුන්ගේ එකම දරුවා, කුමරු සිද්ධාර්ථ කුමරු, අනාගතයේදී මහා ධර්ම රජෙකු වනු ඇතැයි සියලු දෙනා විශ්වාස කළහ.
දිනක්, සිද්ධාර්ථ කුමරු සිය මිතුරන් සමඟ මාලිගයේ උයන් විහරණයෙහි සුවශීලීව කල් ගෙවමින් සිටියේය. ගිම්හාන සුළඟ මෘදුව හමා යනුයේ, මල්වල සුවඳ හා ගස්වල පත්රවල රොස්සාරය රැගෙන එනුයේ, කුරුල්ලන්ගේ මිහිරි ගීතයන් මධුර ස්වරයෙන් ගයනුයේ, සියල්ලෝම සතුටින් හා ප්රමෝදයෙන් පසුවූහ. කුමරු සිය සිතේ නැඟෙන විවිධ චිත්රයන් හා කල්පනාවන්හි අතරමංව සිටියේය. ඔහුගේ දෑස් දුර ඈත පිහිටි කඳු මුදුන් දෙසට, අහසේ ගමන් කරන වලාකුළු දෙසට, සහ වනයේ විහිදී යන අසීමිත බව දෙසට යොමු විය.
"අහෝ, මෙම ලෝකය කෙතරම් අලංකාරද!" කුමරු සිහින් හඬින් කීය. "එහෙත්, මෙම අලංකාරය කෙදිනක හෝ විනාශ නොවන්නේද? මල් පිපෙන්නේය, ඉක්බිතිව පරව යන්නේය. ජීවීන් උපදින්නේය, ඉක්බිතිව මිය යන්නේය. මෙම අනිත්යතාවය මගේ සිතට මහත් කණස්සල්ලක් ගෙන දෙයි."
ඔහුගේ මිතුරා, විමල, කුමරුගේ කල්පනාව තේරුම් ගෙන, සිනහවකින් මෙසේ කීය: "මහ රජාණෙනි, ඔබ අද දින මෙතරම් බර කල්පනාවලින් පෙළෙන්නේ මන්ද? අද දින අපි සෙල්ලම් කරමින්, ගී ගයමින්, සතුටින් සිටිය යුතුය. ජීවිතයේ දුක් ගැනවිලි ගැන සිතීමට තවත් බොහෝ කාලය තිබේ."
"විමල, මගේ මිත්රයා," කුමරු පිළිතුරු දුන්නේය. "මම ජීවිතයේ ස්වභාවය ගැන සිතමි. මෙම සතුට, මෙම සුන්දරත්වය, එය සදාකාලික නොවේ. මරණය, රෝගය, සහ දුප්පත්කම යන මේ සියලු දේ අපට අත්වීමට ඉඩ තිබේ. මෙම සත්යය මට සැනසීමක් ලබා දෙන්නේ නැත."
ඒ අතර, කුමරුගේ මාලිගයේ සේවකයෝ, රජුගේ ආඥාව පරිදි, කුමරුට කිසිදු දුකක්, රෝගයක්, හෝ මහලු බවක් නොපෙනෙන ලෙස සියලු කටයුතු සූදානම් කර තිබූහ. එහෙත්, ඉරණම තමන්ගේ මඟ තෝරා ගත්තේය. දිනක්, කුමරු සිය රථයෙන් නගරයේ විහරණයෙහි යෙදී සිටියදී, ඔහු දුටුවේය: පළමුව, මහලු වයසට පත් වූ, ශරීරය දුර්වල වූ, දත්මිටි ගලවා ගත්, ඇස් පෙනීම අඩුවූ, දුකෙන් පිරුණු මිනිසෙකු. කුමරුගේ හදවත කම්පා විය.
"මේ කුමක්ද?" ඔහු සිය රථය මෙහෙය වූ සෙනෙවියාගෙන් ඇසීය. "මෙයාගේ ශරීරය මෙසේ දුර්වල වී ඇත්තේ මන්ද?"
"මහ රජාණෙනි," සෙනෙවියා පැවසීය. "මෙය වයසට යාමයි. සියලු ජීවීන් අවසානයේදී මෙසේ මහලු වෙති."
"මහලු වීම!" කුමරුගේ දෑස් පුදුමයෙන් හා බියෙන් විවර විය. "එසේ නම්, මමත්, මගේ දෙමවුපියෝ, මගේ මිතුරෝ, මේ සියලු දෙනාම අවසානයේදී මෙසේ මහලු වෙනවාද?"
"ඔව්, මහ රජාණෙනි," සෙනෙවියා තහවුරු කළේය. "එය ජීවිතයේ ස්වභාවයයි."
කුමරුගේ සිතෙහි මහත් කලකිරීමක් ඇති විය. ඔහු නැවතත් මාලිගයට පැමිණ, සිය කාමරයේ ආලින්දයේ වාඩි විය. ඔහුගේ සිතේ එකම දේ ගැන කල්පනා කළේය: මහලු වීම. ඊළඟ දවසේ, ඔහු නැවතත් නගරයෙහි විහරණයෙහි යෙදී සිටින විට, ඔහු දුටුවේය: රෝගී වූ, වේදනාවෙන් කෑගසමින්, දුකින් පිරුණු මිනිසෙකු. ඔහුගේ මුහුණ සුදුමැලි වී, ශරීරය වෙවුලමින් තිබුණි.
"මේ කුමක්ද?" කුමරු නැවතත් ඇසීය. "මෙයා මෙතරම් දුකින් පෙළෙන්නේ මන්ද?"
"මහ රජාණෙනි," සෙනෙවියා පැවසීය. "මෙය රෝගයයි. සියලු ජීවීන් රෝගවලට ගොදුරු වෙති."
"රෝගය!" කුමරුගේ හදවත නැවතත් කම්පා විය. "එසේ නම්, මමත්, මගේ ආදරණීයයන්, මේ සියලු දෙනාම රෝගවලට ගොදුරු වෙනවාද? මෙම ලෝකය මෙතරම් දුකෙන් පිරී ඇත්තේ මන්ද?"
කුමරුගේ කල්පනාවන් තවත් ගැඹුරු විය. ඔහු නැවතත් මාලිගයට පැමිණ, ඔහුගේ සිතේ සාමයක් නොවීය. ඊළඟ දවසේ, ඔහු නැවතත් නගරයෙහි විහරණයෙහි යෙදී සිටින විට, ඔහු දුටුවේය: මරණයට පත් වූ, ශරීරය සිහිසුන් වූ, ඥාතීන් විසින් හඬා වැළපෙමින් රැගෙන යන මිනිසෙකු. ඔහුගේ මුහුණ අඳුරු වී, ශරීරය නිසල වී තිබුණි.
"මේ කුමක්ද?" කුමරු ගැඹුරු කටහඬින් ඇසීය. "මෙයාගේ මුහුණ මෙතරම් අඳුරු වී ඇත්තේ මන්ද? මෙයා කතා කරන්නේ නැත්තේ මන්ද?"
"මහ රජාණෙනි," සෙනෙවියා දුකින් කීය. "මෙය මරණයයි. සියලු ජීවීන් අවසානයේදී මිය යති."
"මරණය!" කුමරුගේ සිතෙහි මහත් කම්පනයක් ඇති විය. ඔහු බිම වැටෙන්නට ගියේය. "මරණය! එසේ නම්, මෙම ජීවිතය, මෙම සතුට, මෙම සුන්දරත්වය, මේ සියල්ලම අවසානයේදී මරණයට පත් වෙනවාද? මෙම දුකෙන් මිදීමට මාර්ගයක් නැද්ද?"
සෙනෙවියා, කුමරුගේ දුක හා කම්පනය දැක, ඔහුට සැනසීමක් දීමට උත්සාහ කළේය. "මහ රජාණෙනි, මෙම දුක සාමාන්ය දෙයක්. ජීවිතය යනු මෙවන් අනිත්යතාවයන්ගෙන් පිරී ඇත."
"නොවේ!" කුමරු කෑගැසුවේය. "මෙය සාමාන්ය දෙයක් විය නොහැකිය. මෙයින් මිදීමට මාර්ගයක් තිබිය යුතුය. මට මෙම දුකෙන් මිදීමට මාර්ගයක් සොයා ගත යුතුය."
කුමරු නැවතත් මාලිගයට පැමිණ, ඔහුගේ සිතෙහි නොනිම්න කල්පනාවක් විය. ඔහු සිය රාජකීය සැප සම්පත්, සියලු භෞතික සුඛෝපභෝගී දේ, සියලු ධනය, සියලු බලය, සියල්ල අතහැර දැමීමට තීරණය කළේය. ඔහුට අවශ්ය වූයේ දුකෙන් මිදීමට, සත්යය සොයා ගැනීමට, සහ සියලු සත්වයන්ට සැනසීම ලබා දීමට මාර්ගයක් සොයා ගැනීමටය. ඔහු සිය රාජකීය ඇඳුම් ඉවත් කර, සරල වස්ත්රයක් හැඳ ගත්තේය. ඔහු සිය රජකම, සිය මාලිගය, සිය සියලු ධනය අතහැර, රහසේම මාලිගයෙන් පිටතට ගියේය.
"මම යන්නෙමි," ඔහු තමාටම කියා ගත්තේය. "සත්යය සොයන්නට, දුකෙන් මිදීමට, සහ සියලු ලෝකයට නිවන ලබා දෙන්නට."
කුමරු අඳුරු වනයට ඇතුළු විය. ඔහුගේ සිතෙහි බියක් නොවීය. ඔහුට තිබුණේ අධිෂ්ඨානයක් පමණි. ඔහු කැලෑවේ තමන්ට හමුවන ඍෂිවරුන්, භික්ෂූන්, සහ විවිධ ආගමිකයන්ගෙන් ධර්මය ඉගෙන ගත්තේය. ඔහු ශරීරයට දුක් දෙමින්, විවිධ දුෂ්කර ක්රියාවන් කළේය. ඔහු උපවාස කළේය, තදින් භාවනා කළේය, සහ සියලු භෞතික ආශාවන්ගෙන් මිදීමට උත්සාහ කළේය. ඔහුට අවශ්ය වූයේ සත්යය අවබෝධ කර ගැනීමට, සහ නිවන් මාර්ගය සොයා ගැනීමටය.
කාලයක් ගත විය. කුමරු සිය දුෂ්කර ක්රියාවන්හි නියැලී සිටියේය. ඔහු ඉතා දුර්වල විය, ඔහුගේ ශරීරය බර අඩු විය, ඔහුගේ දෑස් වල දීප්තිය අඩු විය. එහෙත්, ඔහුගේ සිතෙහි කිසිදු සැනසීමක් නොවීය. ඔහු තවමත් දුකෙන්, අසරණභාවයෙන්, සහ අසතුටින් පෙළෙමින් සිටියේය.
දිනක්, ඔහු සිය දුෂ්කර ක්රියාවන් අත්හැර, මධ්යස්ථ මාර්ගය අනුගමනය කිරීමට තීරණය කළේය. ඔහුට වැටහුණේ, ශරීරයට දුක් දීමෙන් සත්යය සොයා ගත නොහැකි බවයි. ඔහුට අවශ්ය වූයේ සමබර මාර්ගයක්, ශරීරය හා සිත යන දෙකම සමබරව තබාගෙන ධර්මයෙහි යෙදීමයි.
ඔහු සුවපත් වූ පසු, කුමරු බෝධි වෘක්ෂය යට හිඳ, අවසාන උත්සාහය ගත්තේය. ඔහු සිය සිතෙහි සියලු ලෞකික ආශාවන්, සියලු වෛරය, සියලු ඊර්ෂ්යාව, සියලු මාන්නය, සියලු කම්මතන්ත්ර, සියලු දුක්ඛස්කන්ධයන් දුරු කළේය. ඔහු සිය සිතෙහි "අවබෝධය", "නිවන්", සහ "සම්මා සම්බෝධිය" යනුවෙන් ධර්මාවබෝධය ලැබීය. ඔහු බුදු බවට පත් විය.
සියලු සත්වයන්ට ධර්මය දේශනා කළේය. ඔහු දුකෙන් මිදීමට, නිවන ලබා ගැනීමට, සහ සැබෑ සතුට සොයා ගැනීමට මාර්ගය කියා දුන්නේය. ඔහුගේ ධර්මය, "ධර්මාවවාදය", සියලු ලෝකයන්හි පැතිර ගියේය. ඔහු සියලු සත්වයන්ට ආලෝකය, සැනසීම, සහ නිවන ලබා දුන්නේය.
කර්මය අනුව ඵල ලැබේ.
පාරමී ධර්මයන්ගෙන් සත්වයන්ට සැනසීම ලබා දීම.
— In-Article Ad —
අනුකම්පාව සහ ධර්මිෂ්ඨකම අගය කළ යුතු ගුණ ධර්මයන්ය. නමුත් සංසාරයෙන් මිදීමට නම්, බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධර්මය අනුගමනය කිරීම අත්යවශ්ය වේ.
පාරමිතා: අනුකම්පා බාරා, ඤාණ බාරා
— Ad Space (728x90) —
10Ekanipātaනන්දි විසාළ ජාතකයඈත අතීතයේ, ඝන වනාන්තරයක, මහා වෘක්ෂයන්ගෙන් වැසුණු සුන්දර මිටියාවතක, එක්තරා රජෙක් තම ...
💡 ධර්මිෂ්ඨ පාලනයක්, ඥානවන්ත නායකත්වයක්, සහ සියලු සත්වයන් කෙරෙහි අනුකම්පාව, රාජ්යයක සමෘද්ධිය හා සාමය උදෙසා අත්යාවශ්ය වේ. සතුට හා ප්රීතිය සංකේතවත් කරන නායකත්වයක්, ජනතාවගේ විශ්වාසය දිනා ගනී.
533Mahānipātaලෝභක රාජ කුමාරයා පුරාතනයේ, ඉන්දියාවේ මිථිලා නගරය රජ කළ මහා පරාක්රමවන්ත රජ කෙනෙකු විය. එම රජුගේ මාල...
💡 ලෝභකම කිසි විටෙකත් සතුට ගෙන දෙන්නේ නැත. ධනය, අනුන්ගේ සුභසාධනය සඳහා භාවිතා කළ විට, එය සතුට ගෙන දෙයි.
436Navakanipātaසත්තුභට්ට ජාතකය ඉතින්, ඒ කාලේ බරණැස් පුරයේ රජකම් කළේ බ්රහ්මදත්ත නම් රජ්ජුරුවන් ය. උන්වහන්සේ ධර්...
💡 සමහර විට අප සතු දේ අප අසලම සැඟවී තිබිය හැක. උත්සාහයෙන් සෙවුවහොත් ඒවා සොයාගත හැකිය. ධනය නිසි පරිදි භාවිත කිරීමෙන් යහපත සැලසේ.
409Sattakanipātaදයාබර හාවා (The Gracious Hare) ඈත අතීතයේ, බරණැස් රජුගේ රාජධානියේ, ගංගා නදියේ මනස්කාන්ත ඉවුරු අ...
💡 දයාව සහ අනුකම්පාව, අන් අයට උපකාර කිරීමෙන් අපටත් සතුට ලැබේ. අපේ කුඩා ක්රියාවන් අන් අයගේ ජීවිත වල විශාල වෙනසක් ඇති කළ හැකිය.
309Catukkanipātaඋභටඨ ජාතකය කෙළවරක් නැති සංසාර ගමනේ, බුදුරජාණන් වහන්සේලාගේ ධර්මය මගින් සත්වයාට සෙත සලසන ධර්ම වි...
💡 ධර්මය, ඤාණය, මෙන්ම, ආදරය, යන ගුණාංගයන්, ජීවිතයෙහි, අතිශයින් වැදගත් ය. ඒවා, ප්රායෝගිකව, යොදා, ගැනීම, ඊටත්, වඩා, වැදගත් ය.
480Terasanipātaකම්මැද්දෝ රජුගේ ධර්මය ඈත අතීතයේ, සංඝාවාසයකට නුදුරුව පිහිටි විශාල රාජධානියක, කම්මැද්දෝ නම් වූ ධ...
💡 කම්මැලි කම විනාශයට හේතු වේ. ධර්මය යනු රාජකාරි කිරීම, ධර්මිෂ්ඨ ලෙස පාලනය කිරීම, සහ සත්වයන්ට ආරක්ෂාව සැපයීමයි. ධර්මයෙහි පිහිටීමෙන් සාමය හා සතුට උදා වේ.
— Multiplex Ad —