පේලාල ජාතකය

පේලාල ජාතකය

ඈත අතීතයේ, හෙළ රජදහනෙහි සියලු සම්පත්වලින් පිරිපුන්, සදාචාර සම්පන්න රජෙක් රජකම් කළේය. ඔහුගේ රාජධානිය සශ්‍රීකත්වයෙන් සහ සාමයෙන් දිදුලන්නට විය. එහෙත්, රජුට එකම දුකක් විය. ඔහුට දරුවන් නොලැබිණි. දිනක්, රජු උයනෙහි සක්මන් කරමින් සිටියදී, රන්වන් පැහැයෙන් දිදුලන, අතිශයින් මනරම් වූ පේර ගසක් දුටුවේය. එහි ඵල දරා තිබූ ආකාරය රජුගේ සිත් ගත්තේය. ඔහුට සිතිණි, 'මෙම පේර ගසේ ඵලයක් මට ලැබේවා, එවිට මට දරුවකු ලැබේවි.' රජු එම පේර ගසට ආසන්නයට ගොස්, අත දිගු කොට ඵලයක් නෙළා ගැනීමට සූදානම් වූ විට, හදිසියේම ආකාශයේ සිට මෘදු ස්වරයක් ඇසුණි. 'මහරජ, මේ ගසෙහි ඵලය ඉතා විශේෂයි. එය නෙළා ගැනීමට පෙර, මගේ කතාව අසා සිටින්න.' රජු පුදුමයට පත් විය. ඔහු වටපිට බැලූ නමුත්, කිසිවෙකු දකින්නට නොවීය. හඬ නැවතත් ඇසුණි, 'මා මේ ගසේ සිටින දෙවතාවකි. මම මේ ගසෙහි ඵලය ආරක්ෂා කරමි. ඔබ ධර්මිෂ්ඨයෙකු වන නිසා, මම ඔබට සත්‍යය පවසමි.'

රජු බියෙන් හා ආශ්චර්යයෙන් යුතුව, 'දෙවියනි, කුමක්ද මේ ගසේ ඵලයෙහි විශේෂත්වය?' යි විමසීය. දෙවියා පිළිතුරු දුන්නේය, 'මහරජ, මේ ඵලයෙහි ඇත්තේ අතිශය දුර්ලභ ගුණාංගයකි. එය අනුභව කරන තැනැත්තාට, ආසන්න අනාගතයේ දී උපදින දරුවාගේ සිතුවිලි, හැඟීම් සහ අභිප්‍රායන් පවා දැන ගැනීමේ හැකියාව ලැබේ. එහෙත්, මේ ඵලය අනුභව කිරීමෙන් පසු, ඔබ විසින් අනුගමනය කළ යුතු දැඩි සදාචාර නීති රාශියක් ඇත. ඔබ ධර්මය අතහැර ගියහොත්, එම බලය විනාශ වී, ඔබ අතිශය දුකින් පසුවනු ඇත.' රජුගේ මුහුණ සතුටින් දිදුලන්නට විය. ඔහු සිතුවේ, 'මගේ දරුවාගේ මනස මම දැනගත්තොත්, ඔහුව යහපත් මාවතේ මෙහෙයවන්න මට හැකි වෙයි.' ඔහු දෙවියන්ට ස්තුති කොට, ඵලය නෙළා ගත්තේය. ඵලය අනුභව කළ පසු, රජුගේ බිරිඳ ගැබ් ගත්තාය. දරුවා ඉපදුණු විට, රජුට ඔහුගේ පුතුගේ සිත් සතන්හි ඇති සියල්ල දැනගැනීමට හැකි විය. පුතු කුඩා කල පටන්ම අතිශය ධාර්මික, දයානුකම්පාවෙන් පිරි, සහ ඥානවන්තයෙකු විය. රජු සතුටු විය. එහෙත්, කාලය ගෙවී යත්ම, පුතුගේ සිතුවිලි වඩාත් සංකීර්ණ හා අඳුරු විය. ඔහු රජුට නොකියනා රහස්, නොයෙකුත් දුෂ්ට අදහස් සිතන්නට විය. රජුට ඔහුගේ පුතුගේ සිතුවිලි දැනගැනීමට හැකි වූවත්, ඔහුට ඒවා වෙනස් කිරීමට නොහැකි විය. පුතුගේ අඳුරු සිතුවිලි රජුට මහත් වේදනාවක් හා පීඩාවක් ගෙන දුන්නේය. ඔහු ධර්මය අතහැර, අශුභවාදීව කල්පනා කරන්නට විය. ඔහුගේ රාජධානියෙහි සාමයද ක්‍රමයෙන් අඩුවන්නට විය. එක් දිනක්, රජු තීරණය කළේය, 'මම මෙම බලය අතහැර දැමිය යුතුයි. මගේ පුතුගේ සිතුවිලි දැනගැනීම මට සතුටක් නොව, දුකක් ගෙන දුන්නේය.' ඔහු නැවතත් එම පේර ගස වෙත ගියේය. දෙවියා නැවතත් හඬ දුන්නේය, 'මහරජ, කුමක්ද මේ දුකට හේතුව?' රජු කඳුළු සලමින්, 'දෙවියනි, මාගේ පුතුගේ සිතුවිලි දැනගැනීමෙන් මට සතුටක් නොව, අතිශය දුකක් පමණක් ලැබුණි. ඔහුගේ අඳුරු සිතුවිලි මට දරාගත නොහැකි විය.' දෙවියා සිනාසෙමින්, 'මහරජ, ඔබ ධර්මයෙහි ස්ථිරව සිටියා නම්, ඔබට ඵලයෙහි බලය නිවැරදිව භාවිතා කිරීමට තිබුණි. එහෙත්, ඔබ ධර්මය අතහැර, අශුභවාදීව කල්පනා කළා. ධර්මයෙහි ස්ථිරව සිටීමෙන්, ඔබට ඵලයෙහි බලය නිවැරදිව භාවිතා කළ හැකිව තිබුණි. දැන්, ඔබ ධර්මයෙහි ස්ථිරව සිටීමට අධිෂ්ඨාන කරගන්න. එවිට, ඵලයෙහි බලය නැවතත් ඔබට යහපතක්ම ගෙන දෙයි.'

රජු යළිත් ධර්මයෙහි ස්ථිරව සිටීමට අධිෂ්ඨාන කළේය. ඔහු තම පුතුගේ සිතුවිලි දැනගෙන, ඔහුට ධර්මය ඉගැන්නුවේය. පුතුද ධර්මයෙහි ස්ථිරව සිටීමට පටන් ගත් අතර, ඔහුගේ සිතුවිලිද යහපත් අතට හැරුණි. රජුගේ රාජධානියෙහි යළිත් සාමය හා සතුට රජ කළේය. රජු ධර්මයෙහි ස්ථිරව සිටිමින්, දිර්ඝ කාලයක් රජකම් කළේය.