ප්‍රඥාවන්ත ගෝලයාගේ ධර්ම දේශනාව

ප්‍රඥාවන්ත ගෝලයාගේ ධර්ම දේශනාව

පුරාණ කාලයේ, ඉන්දියාවේ, 'තක්ෂශිලා' නම් මහා විශ්ව විද්‍යාලයක, 'ආනන්ද' නම් බෝධිසත්වයන් වහන්සේ, ශිෂ්‍යයෙකු ලෙස වැඩ විසූහ. ආනන්ද, ඉතා ප්‍රඥාවන්ත, සිහියෙන්, හා ධර්මය ගැන ගැඹුරු අවබෝධයක් ඇති තරුණයෙකි. ඔහු, ගුරුතුමන්ගේ ධර්ම දේශනා ඉතා ඕනෑකමින් අසා, තම සිතෙහි ධර්මය අල්ලා ගත්තේය. ඔහු, ධර්මය, තම ජීවිතයේ මග පෙන්වන ආලෝකය ලෙස සැලකුවේය. ඔහුගේ ප්‍රඥාව හා ධර්මාවබෝධය, අනෙකුත් ශිෂ්‍යයන්ට වඩා බොහෝ ඉදිරියෙන් විය. ඔහු කිසි විටෙකත්, ධර්මය ගැන ප්‍රශ්න කිරීම හෝ සැක කිරීම සිදු කළේ නැත. ඔහු ධර්මය, තම ජීවිතයේ සෑම අංගයක්ම පාලනය කිරීමට ඉඩ දුන්නේය.

දිනක්, විශ්ව විද්‍යාලයට, 'විශාරද' නම්, දුෂ්ට හා ඊර්ෂ්‍යා සහගත ගුරුවරයෙකු පැමිණියේය. ඔහු, ධර්මය ගැන විකාර කතා පතුරුවා, සිසුන් අතර ධර්ම විරෝධී හැඟීම් ඇති කිරීමට උත්සාහ කළේය. ඔහු, 'ධර්මය යනු දුර්වලයින්ගේ මාර්ගයකි. ධනය, බලය, හා කාමයෙන් ජීවිතය භුක්ති විඳිය යුතුය.' යැයි කියා, සිසුන් අතර වැරදි අදහස් පැතිරවීය. බොහෝ සිසුන්, ඔහුගේ වචනවලට රැවටී, ධර්මය අතහැර, ලෞකික සැප සම්පත් පසුපස යාමට පටන් ගත්හ. නමුත්, ආනන්ද, මෙම දුෂ්ට ගුරුවරයාගේ වචනවලට රැවටුනේ නැත. ඔහු, තම ගුරුතුමන්ගේ ධර්මය, කිසිදු සැකයකින් තොරව, තම සිතෙහි තබා ගත්තේය.

ආනන්ද, තම ගුරුතුමන්ගේ අවසරය ලබා, 'විශාරද' ගුරුවරයාට, ධර්මය ගැන ධර්ම දේශනාවක් කිරීමට තීරණය කළේය. ඔහු, සියලු සිසුන් හා ගුරුවරුන් ඉදිරියේ, 'විශාරද' ගුරුවරයාට, 'ඔබ ධර්මය ගැන වැරදි අදහස් පතුරුවා, සිසුන් අතර ධර්ම විරෝධී හැඟීම් ඇති කරනවා. මා ඔබට, ධර්මය ගැන සැබෑ අවබෝධයක් ලබා දීමට කැමැත්තෙමි. ඔබ මාගේ ධර්ම දේශනාවට සවන් දෙන්න.' යැයි කීය. 'විශාරද' ගුරුවරයා, ආනන්දගේ වචන අසා, පුදුමයට පත් විය. ඔහු, 'හොඳයි, පුංචි ළමයෙකු ලෙස. මා ඔබගේ ධර්ම දේශනාවට සවන් දෙන්නෙමි. නමුත්, ඔබ මාගේ ධර්මය හා ධර්ම විරෝධී අදහස්වලට, තර්ක සහිතව පිළිතුරු දිය යුතුය.' යැයි කීය.

ආනන්ද, තම ධර්ම දේශනාව ආරම්භ කළේය. ඔහු, ධර්මය, ජීවිතයේ අනිත්‍යතාව, දුක, හා අනාත්මය ගැන ගැඹුරු අවබෝධයක් ලබා දුන්නේය. ඔහු, ධර්මය, ලෞකික සැප සම්පත්වලට වඩා, සැබෑ සතුට හා නිවන ලබා දෙන බව පැහැදිලි කළේය. ඔහු, ධනය, බලය, හා කාමය, කෙටි කලකට පමණක් සතුට ගෙන දෙන බවත්, අවසානයේ දුක ගෙන එන බවත්, උදාහරණ සහිතව පැහැදිලි කළේය. ඔහුගේ වචන, සත්‍යය හා ප්‍රඥාවෙන් පිරී තිබුණි. 'විශාරද' ගුරුවරයා, ආනන්දගේ ධර්ම දේශනාව අසා, තම වැරදි තේරුම් ගත්තේය. ඔහුට තේරුණේ, ධර්මය, දුර්වලයින්ගේ මාර්ගය නොව, සැබෑ ශක්තිය, සැබෑ ප්‍රඥාව, හා සැබෑ සතුට ලබා දෙන මාර්ගය බවයි. ඔහු, ආනන්දගෙන්, 'ආනන්ද, ඔබ මාගේ ඇස් විවර කළා. මා ධර්මය ගැන වැරදි අදහස් පතුරුවා, සිසුන් අතර ධර්ම විරෝධී හැඟීම් ඇති කළා. මාගේ වැරදි ගැන මම කනගාටු වෙමි.' යැයි කීය. 'විශාරද' ගුරුවරයා, තම වැරදි තේරුම් ගෙන, ධර්මය අනුගමනය කිරීමට පටන් ගත්තේය. ආනන්ද, තම ගුරුතුමන්ගේ ධර්ම දේශනා හා තම ප්‍රඥාව, අනෙකුත් සිසුන් අතරද බෙදා ගත්තේය. සියලු සිසුන්, ධර්මය අනුගමනය කර, නිවනට මග සොයා ගත්හ.