කකුධ ජාතකය

කකුධ ජාතකය

පුරාණ කාලයෙහි බරණැස් නුවර බ්‍රහ්මදත්ත නම් රජ්ජුරුවන් රාජ්‍යය කරන්නා වූ කල්හි, බෝධිසත්වයෝ එක් රජ පෙළකට පැවත, කුල mattina, රජකමට පත්වූහ. එතුමා ධර්මිෂ්ට ශාන්ත වූ රජෙක් විය. එසමයෙහි බුදුරජාණන් වහන්සේ සැවැත්නුවර ජේතවනයෙහි වැඩවාසය කරමින්, ධර්මය දේශනා කරමින් වැඩවසන සේක.

දිනක් බරණැස් රජුගේ රාජ සභාවෙහි එක් විනෝදජනක සිදුවීමක් සිදුවිය. රජතුමාගේ අශ්වයන් පාලනය කරන අශ්වාරෝහකයා, අතිශයින් දක්ෂ හා සුවිශේෂී අශ්වයෙකු රජුට තිළිණ කළේය. එම අශ්වයාගේ රූපය, වේගය, සහ හැසිරීම දුටු සභාවේ සියල්ලෝම මවිතයට පත්වූහ. අශ්වයාගේ බෙල්ලෙහි මඳක් ඉහළින්, ඝනකමින් හා කෙළින් පිහිටි ලෝම щиеся එකක් විය. එය සාමාන්‍ය අශ්වයන්ගේ ලෝමයට වඩා වෙනස් විය. අශ්වාරෝහකයා එය "කකුධ" ලෙස නම් කළේය.

රජතුමා එම අශ්වයාගේ අලංකාරයට හා ගුණයට බෙහෙවින් පැහැදුනු අතර, එය තම රාජකීය අශ්වයා බවට පත්කර ගත්තේය. දිනෙන් දින රජතුමා කකුධ නම් අශ්වයා සමඟ වැඩි වැඩියෙන් ඇසුරු කරන්නට විය. ඔහු කකුධට ආහාර ලබාදීම, එය පිරිසිදු කිරීම, සහ එය සමඟ විනෝද වීම ආදී සියල්ල තමා විසින්ම සිදුකළේය. රජතුමා කකුධට කොතරම් ආදරය කළේද යත්, වෙන කිසිවෙකුත් එය ස්පර්ශ කිරීමට හෝ ළං වීමට රජු ඉඩ දුන්නේ නැත.

කෙසේ වෙතත්, රජුගේ අතිශයින් වූ මෙම ස්නේහය, කකුධ අශ්වයා තුළ නොයෙකුත් අහංකාරය සහ ආඩම්බරය ඇති කිරීමට හේතු විය. එය තමා අන් සතුනට වඩා උසස් යැයි සිතන්නට විය. රජුගේ අවධානය තමාට පමණක් හිමිවිය යුතු බවත්, අන් කිසිවෙකු රජුගේ ආදරයට පාත්‍ර විය යුතු නැති බවත් එය කල්පනා කළේය.

එක් දිනක්, රජතුමා තම අග මෙහෙසිය සමඟ උයනෙහි සැරිසරමින් සිටියේය. අග මෙහෙසිය රජුගේ අතිශයින් වූ කකුධ කෙරෙහි වූ අනුරාගය ගැන විමසූ විට, රජතුමා කකුධ කෙරෙහි සියලු සෙනෙහස හා ගෞරවය පවසා සිටියේය.

"අහෝ, මාගේ අග මෙහෙසියනි, මෙම කකුධ නම් අශ්වයාගේ ගුණවන්තකම, වේගය, සහ අලංකාරය දුටුවාම, ධර්මිෂ්ට රජෙකුට තමාගේ රාජධානිය පාලනය කිරීමට වඩා එයට සලකනු ඇත. එය මාගේ ඇස්වලට වඩා වටිනාය."

රජුගේ මෙම ප්‍රකාශය අසා, අග මෙහෙසිය කම්පාවට පත්වූවාය.

"ස්වාමීනි, ඔබගේ මෙම කතාව මාගේ සිතට මහත් වේදනාවක් ගෙන දෙයි. ඔබගේ රාජ්‍යය, ඔබගේ දරුවන්, සහ මා ගැනවත් ඔබට මෙතරම් ආදරයක් නැතිද?"

ඇය කඳුළු සලමින් ඇසුවාය.

රජතුමා තම බිසවගේ දුක දැක,

"බිය නොවනු මැනව, මාගේ අග මෙහෙසියනි. මාගේ ප්‍රකාශයෙහි අතිශයෝක්තියක් ඇත. නමුත් කකුධගේ ගුණයන් අතිශයින්ම ප්‍රශංසනීය."

යැයි පවසා ඇය සනසන්ට උත්සාහ කළේය. එහෙත් ඇගේ හදවතේ කණගාටුව පහව ගියේ නැත.

කකුධ අශ්වයා, රජුගේ මාලිගාවට ආසන්නයෙන්ම සිටි අතර, රජුගේ හා අග මෙහෙසියගේ සංවාදය අහම්බෙන් අසා සිටියේය. රජු තමා ගැන එතරම්ම ආදරයෙන් හා ගෞරවයෙන් කතා කිරීම අසා, එහි මහිමය හා උසස් බව එයට තවත් තදින් දැනුනි.

"සැබවින්ම, මා අන් සියල්ලටම වඩා උසස්ය. රජතුමා පවා මා කෙරෙහි මෙතරම් සෙනෙහසක් දක්වයි. මාගේ ගුණවන්තකම හා අලංකාරය මට මෙතරම් ආඩම්බරයක් ගෙන දී ඇත."

යැයි එය සිතුවාය.

මෙම ආඩම්බරය හා අහංකාරය නිසා, කකුධ අශ්වයාගේ හැසිරීමෙහි වෙනසක් ඇතිවිය. එය රජුගේ අණසටහනට කීකරු වීම අඩු කළේය. එයට ආහාර ලබා දෙන විට පවා, එය මඳක් නොසලකා හැරීමක් පෙන්වීය. අශ්වාරෝහකයාට එය පාලනය කිරීම දුෂ්කර විය.

දිනක්, රජතුමා අශ්වාරෝහකයාට කකුධව රැගෙන ගොස්, රාජකීය අශ්වයන් සිටින තැනට යාමට කීවේය. අශ්වාරෝහකයා එයට අණ කළ නමුත්, කකුධ අකමැත්ත පල කළේය. එය තමාට අන් අශ්වයන් සමඟ සිටීමට අවශ්‍ය නැති බවත්, තමා රජුගේ විශේෂ අවධානයට ලක්විය යුතු බවත් එය සිතීය.

"මා රජුගේ අතිශයින්ම ආදරණීය අශ්වයාය. මා අන් සාමාන්‍ය අශ්වයන් සමඟ සිටීමට සුදුසු නැත."

යැයි එය සිතා, අශ්වාරෝහකයාගේ අණට පිටුපෑවේය.

අශ්වාරෝහකයාට එය පාලනය කිරීමට නොහැකි වූ විට, ඔහු රජුට දැනුම් දුන්නේය. රජතුමා පැමිණ කකුධට අණ කළේය. එහෙත් කකුධ, රජුගේ අණට පවා කීකරු නොවීය. රජුට මෙය මහත් පුදුමයක් විය.

"කකුධ, ඔබ මාගේ අණට කීකරු නොවන්නේ මන්ද? ඔබ මාගේ විශේෂ අශ්වයා නොවේද?"

රජු ඇසුවේය.

කකුධ, රජුගේ ප්‍රශ්නයට පිළිතුරු දුන්නේ,

"ස්වාමීනි, මම ඔබගේ අණට කීකරු නොවූයේ, මා අන් සාමාන්‍ය අශ්වයන් සමඟ සිටීමට සුදුසු නැති නිසාය. ඔබ මා කෙරෙහි දක්වන ආදරය හා ගෞරවය මට අන් සියල්ලටම වඩා උසස්ය. මම ඔබගේ විශේෂ අවධානයට පමණක් යොමු වන්නෙමි."

යැයි සිතමින්, රජුට තමාගේ අහංකාරය හා ආඩම්බරය මනාව පෙන්නුම් කළේය.

රජතුමා කකුධගේ පිළිතුර අසා,

"කකුධ, ඔබගේ මෙම ආඩම්බරය හා අහංකාරය ඉතාම භයානක දෙයකි. ඔබගේ මෙම ගුණාංග නිසා, ඔබ ඔබගේ සැබෑ වටිනාකම අමතක කර ඇත. ඔබගේ ගුණයන් නිසා මා ඔබට ආදරය කළේ, ඔබගේ නිහතමානීකම හා කීකරුකම නිසාය. දැන් ඔබ මේ ගුණාංග අත්හැර ඇති නිසා, ඔබ මාගේ ආදරයට හා ගෞරවයට සුදුස්සෙකු නොවේ."

යැයි කීවේය.

රජතුමා, කකුධගේ මෙම ආඩම්බරකාරී හැසිරීම නිසා, එය රාජකීය අශ්වයාගෙන් පහත හෙළීමට තීරණය කළේය. ඔහු කකුධව අන් සාමාන්‍ය අශ්වයන් සමඟ තැබීමට නියෝග කළේය. කකුධට මෙය මහත් වේදනාවක් විය. එය තමාගේ ආඩම්බරය නිසා සියල්ල අහිමි කරගත් බව එයට වැටහුණි.

මේ අතර, බෝධිසත්වයෝ, රජුගේ මේ සිදුවීම ගැන අසා,

"ආඩම්බරය හා අහංකාරය යනු මිනිසාගේ සතුරෙකි. එය පුද්ගලයා ඔහුගේ සැබෑ ස්වභාවයෙන් ඈත් කර, ඔහුගේ බුද්ධිය හා විචාරය විනාශ කරයි. මෙම කකුධ අශ්වයා මෙන්, ආඩම්බරය නිසා මිනිසුන් ඔවුන්ගේ වටිනාකම හා ගෞරවය අහිමි කර ගනී."

යැයි කල්පනා කළේය.

එතැන් සිට, බෝධිසත්වයෝ සෑම විටම තමන්ට හා අන් අයට ආඩම්බරය හා අහංකාරය අත්හැරීමට, නිහතමානීව හා කීකරුකමින් කටයුතු කිරීමට දේශනා කළේය. ඔහු සෑම විටම තමාගේ රාජ්‍යය ධර්මයෙන් පාලනය කළ අතර, සියලු සත්ත්වයන්ට කරුණාවෙන් සැලකුවේය.

කකුධ ජාතකයෙහි කතාවෙන් ලැබෙන කදිම ධර්මය නම්, ආඩම්බරය හා අහංකාරය යනු පුද්ගලයාගේ විනාශයට හේතුවන බවයි. නිහතමානීකම, කීකරුකම, සහ සැබෑ ගුණාංගයන් පමණක් පුද්ගලයාට සැබෑ ගෞරවය හා වටිනාකම ලබා දේ.

බෝධිසත්වයන් වහන්සේ මෙම ජාතකයෙහි පාරමිතා ධර්මය, ශීල පාරමිතාව සහ ධර්ම පාරමිතාව බුදුබව පතා බුද්ධත්වයට පත් වූහ.