මහා රුක්ඛ ජාතකය

මහා රුක්ඛ ජාතකය

අතීත වර්තමාන භවයෙහි බරණැස්පුර රජ්ජුරුවන්ගේ රාජධානියේ, මහත් වූ ධනයෙන්, බලයෙන්, විභූතියෙන් යුතු මහා රුක්ඛ නම් රජ කෙනෙක් වැඩ වාසය කළහ. උන්වහන්සේ ධර්මිෂ්ඨව, යුක්තිසහගතව රාජ්‍යය පාලනය කළ අතර, සියලු සත්වයනට මෙන් ම සුවය සැලසූහ. දිනක් උන්වහන්සේගේ අග මෙහෙසිය වූ සෝමා දේවිය, ගර්භ සංතානයෙන් යුතු වූවාය. රජතුමාට මහත් සතුටක් ඇති විය. දරුවා උපන් පසු ‘පදුම කුමාර’ නම් වූයේ ය. පදුම කුමාරයා ළමා වියේ පටන් ම ඉතාමත් ‘දක්ෂ, ධීර, ගම්භීර’ ගති පැවතුම් වලින් යුක්ත විය. ශිල්ප ශාස්ත්‍රයෙහි දස්කම් පෑ අතර, ‘යුද්ධ ශාස්ත්‍රයෙහි’ ද විශිෂ්ට විය.

කාලය ගත වෙත්ම, පදුම කුමාරයා තරුණ වියට පත් විය. රජතුමා සිය පුත්‍රයාගේ විවාහය ගැන කල්පනා කළේ ය. එවිට ම, අසල්වැසි රටක සිට, ‘සිරිමාවෝ’ නම් වූ මහත් රූ සපිරි, ගුණවත් කුමාරිකාවක පිළිබඳ පුවතක් රජුට අසන්නට ලැබුණි. රජතුමා සිය පුත්‍රයා සඳහා එම කුමාරිකාව විවාහ කර ගැනීමට තීරණය කළේ ය. මහා රුක්ඛ රජතුමා, මහත් සේනා සමග, බොහෝ ‘ධන සම්පත්, වස්තූන්’ රැගෙන, සිරිමාවෝ කුමාරිකාවගේ පියාණන් වහන්සේ වෙත ගියේ ය. විවාහය අති උත්කර්ෂවත් අන්දමින් පැවැත්විණි. පදුම කුමාරයා හා සිරිමාවෝ කුමාරිකාව, ‘ප්‍රේමයෙන්, සතුටින්’ පිරිපුන් විවාහ ජීවිතයක් ගෙවන්නට වූහ.

කෙසේ නමුත්, විවාහයෙන් පසු, සිරිමාවෝ කුමාරිකාව තුළ ‘සැකය,’ ‘අසහනය’ මතු වන්නට විය. ඇය, පදුම කුමාරයාගේ ‘ගුප්ත’ ගති පැවතුම් ගැන සැක සිතන්නට වූවා ය. ඔහු අඳුරු කාමරවල බොහෝ වේලාවක් ගත කරන බවත්, ‘අමුතු ශබ්ද’ ඇසෙන බවත් ඇය දුටුවා ය. දිනක්, ඇය ‘නොඉවසිලිමත්ව,’ ‘කුතුහලයෙන්,’ ‘ගුප්ත කාමරය’ තුළට රිංගා බැලුවා ය. එහි දැකපු දර්ශනය ඇගේ ‘හදවත’ ‘කඩාවැටෙන්නට’ සැලැස්වී ය.

"අනේ! මේ කුමක්ද! මගේ ස්වාමියා... ඔහු... ඔහු... ‘මොනතරම් අමුතු’ දෙයක් කරමින් සිටිනවාද!"

ඇය දුටුවේ, පදුම කුමාරයා ‘විශාල ගස්’ හා ‘ගස් මුදුන්’ වල අතර ‘අන්ධකාරයේ’ සැඟවී, ‘අමුතු සුවඳ’ විහිදුවන, ‘විෂ සහිත’ ‘පළතුරු’ කමින්, ‘බොහෝ විකෘති’ හැඩයන් ගෙන සිටින අයුරු ය. ඔහු ‘සර්පයෙකුගේ’ ස්වරූපයෙන් ද, ‘විශාල සතෙකුගේ’ ස්වරූපයෙන් ද, ‘විවිධ රූ‘ දරමින් සිටියේ ය. ඔහු, ‘මනුෂ්‍ය ලෝකය’ හැර, ‘වෙනත් ලෝකයක’ ගිලී සිටිනවාක් වැනි ය.

සිරිමාවෝ කුමාරිකාව ‘බියෙන්,’ ‘කම්පාවෙන්’ වෙව්ලමින්, ‘ආපසු’ සිය කාමරයට පැමිණියා ය. ඇගේ ‘හදවත’ ‘දුකින්,’ ‘විශාදයෙන්’ පිරිපුන් විය. ඇය, ‘රජුට’ මේ බව නොකියා, ‘සොවින්’ සුවය ලබා ගැනීමට උත්සාහ කළා ය. නමුත්, ඇගේ ‘සිහිනයෙන්’ පවා, පදුම කුමාරයාගේ ‘අමුතු’ රූ දුටු අතර, ‘විෂ සහිත’ ‘සුවඳ’ දැනුණි.

පසුදා උදෑසන, රජු, ‘තම දියණියගේ’ ‘මුහුණෙහි’ ‘දුක’ දුටුවේ ය. ඔහු ‘ආදරයෙන්’ ඇයගෙන් විමසුවේ ය.

"දරුවා, මගේ රන් කිරුළ, නුඹට කුමක් වීද? නුඹේ මුහුණෙහි ‘ශෝකය’ දිස්වන්නේ ඇයි?"

සිරිමාවෝ කුමාරිකාව, ‘නොකියා,’ ‘නොපවසා,’ ‘සොවින්’ සිටියා ය. රජු ‘බල කළ විට,’ ඇය, ‘කඳුළු’ අතරින්, ‘සොවින්’ සියල්ල පැවසුවා ය. රජු ‘කම්පාවට,’ ‘දුකට’ පත් විය. ඔහු ‘තම පුත්‍රයා’ කැඳවා, ‘සත්‍යය’ විමසුවේ ය.

පදුම කුමාරයා, ‘නිහඬව’ සිටියේ ය. රජු ‘පොළඹවන විට,’ ඔහු ‘දුකින්’ කියා සිටියේ ය.

"‘පියාණෙනි,’ මම ‘මිනිසෙකු’ නොවේ. මම ‘යක්ෂයෙකුගේ’ පුත්‍රයෙකි. මගේ ‘මව’ ‘යක්ෂ කුමාරිකාවකි.’ මම ‘කළු ගුල්‘ තුළ, ‘විෂ සහිත’ ‘පළතුරු’ කමින්, ‘විවිධ රූ‘ දරමින් ජීවත් වෙමි. මගේ ‘සැබෑ ස්වරූපය’ ‘මනුෂ්‍ය ලෝකයට’ සුදුසු නොවේ. මගේ ‘සැබෑ ස්වරූපය’ ‘බියජනකය.’"

රජු ‘මහත් සේ’ ‘කම්පාවට’ පත් විය. ඔහු ‘තම පුත්‍රයා’ ‘විවාහ’ කර වීම ගැන ‘අපරාධ’ සිතුවේ ය. සිරිමාවෝ කුමාරිකාව ‘බියෙන්,’ ‘තුවා’ විය. ඇය ‘විවාහ’ වූයේ ‘මාරයා’ සමග යැයි සිතුවා ය.

‘බෝසතාණන් වහන්සේ,’ එනම් පදුම කුමාරයා, ‘තම පියාණන්ට’ කියා සිටියේ ය.

"‘පියාණෙනි,’ ‘බිය’ නොවන්න. ‘විශාද’ නොවන්න. මම ‘සත්‍යය’ ‘නොපැවසීම’ ‘මගේ’ ‘වරද’ විය. ‘සිරිමාවෝ’ ‘දුක්’ වනු දුටු විට, ‘මගේ’ ‘හදවත’ ‘කම්පා’ විය. ‘මම’ ‘තීරණය’ කළෙමි, ‘අද’ ‘සත්‍යය’ ‘පවසා’ ‘ඇයට’ ‘නිදහස්’ ‘ලබා’ දීමට."

‘බෝසතාණන් වහන්සේ’, ‘තම’ ‘සැබෑ’ ‘ස්වරූපය’ ‘පෙන්වා’ ‘දුන්නා’ ය. ‘විශාල’ ‘අඳුරු’ ‘සත්ව’ ‘රූපයක්’, ‘විෂ සහිත’ ‘සුවඳ’ සමග ‘අහස’ ‘සොලවමින්’ ‘පළිගත්තේ’ ය. ‘සිරිමාවෝ’ ‘වෙව්ලමින්’ ‘බියෙන්’ ‘පණ’ ‘අහිමි’ විය. ‘මරණයට’ ‘පත්’ වූවා ය.

‘රජු’ ‘මහත්’ ‘දුකින්’ ‘සැලුනේ’ ය. ‘බෝසතාණන් වහන්සේ’, ‘තම’ ‘පියාණන්ට’ ‘සැනසුම්’ ‘පැවසූ’ ය.

"‘පියාණෙනි,’ ‘අඬන්න’ ‘එපා’. ‘ඇය’ ‘ඇගේ’ ‘කර්මය’ ‘ලැබුවා’ ය. ‘මම’ ‘සත්‍යය’ ‘නොපවසා’ ‘ඇයට’ ‘නොයෙක්’ ‘පීඩා’ ‘දුන්නෙමි.’ ‘මගේ’ ‘පව්’ ‘නිසා’ ‘ඇය’ ‘මිය’ ‘ගියා’ ය. ‘කර්මය’ ‘අතහැර’ ‘යන්නේ’ ‘නැත.’"

‘බෝසතාණන් වහන්සේ’, ‘තීරණය’ කළේ, ‘තවදුරටත්’ ‘මනුෂ්‍ය’ ‘ලෝකයේ’ ‘නොසිටීමට.’ උන්වහන්සේ, ‘ගිහි’ ‘ගුණයෙන්’ ‘පිට’ වී, ‘වනයේ’ ‘තපස්’ ‘රැස්’ කරමින්, ‘බෝධිය’ ‘අත්’ ‘කර’ ‘ගන්නා’ ‘තෙක්’ ‘සිටියේ’ ය.

අවසානය

‘බෝසතාණන් වහන්සේ’, ‘අවසානයේ’ ‘බුදු’ ‘වූ’ ‘විට,’ ‘මෙම’ ‘ජාතකය’ ‘දෙසා’ ‘බළා’ ‘‘මගේ’ ‘‘සැබෑ’ ‘‘ස්වරූපය’ ‘‘බොහෝ’ ‘‘විකෘති’ ‘‘වුවත්,’ ‘‘මගේ’ ‘‘කර්මය’ ‘‘නිසා,’ ‘‘සිරිමාවෝ’ ‘‘මිය’ ‘‘ගියා’ ‘‘ය.’ ‘‘කර්මය’ ‘‘අතහැර’ ‘‘යන්නේ’ ‘‘නැත’ ‘‘ය.’ ‘‘සත්‍යය’ ‘‘පවසන’ ‘‘කල්’ ‘‘හි,’ ‘‘අවසානයේ’ ‘‘සැනසුම’ ‘‘ලැබේ.’ ‘‘බුදු’ ‘‘වූ’ ‘‘බෝසතාණන්’ ‘‘වහන්සේ’ ‘‘මෙයින්’ ‘‘පසුව’ ‘‘තවදුරටත්’ ‘‘බිය’ ‘‘නො’ ‘‘කළහ.’

‘කර්මය’ ‘‘අතහැර’ ‘‘යන්නේ’ ‘‘නැත.’

‘‘මෛත්‍රී’ ‘‘බර’ ‘‘සහ’ ‘‘සත්‍යය’ ‘‘පවසන’ ‘‘බලය.’