චුල්ලධම්මපාල ජාතකය (The Bodhisatta as a Wise Minister)

චුල්ලධම්මපාල ජාතකය

ඈත අතීතයේ, මගධ දේශයේ රජකම් කළ මහා රජ්ජුරුවන්ගේ රාජ සභාවේ, අති දක්ෂ, ඤාණ සම්පන්න අමාත්‍යවරයෙක් වැඩ සිටියේය. ඒ අන් කිසිවෙක් නොව, අපගේ බෝසතාණන් වහන්සේයි. උන්වහන්සේ චුල්ලධම්මපාල නම් විය. රජුගේ විශ්වාසය දිනා ගත් බෝසතාණන් වහන්සේ, රාජ්‍ය පාලනයේ සියලු කටයුතු වලදී රජුට මග පෙන්වූහ. දවසක්, රජු තම අමාත්‍ය මණ්ඩලය කැඳවා, අසල්වැසි දේශයකින් පැමිණි එක්තරා වෙළෙන්දෙකු ගැන කීවේය. 'මේ වෙළෙන්දා ඉතා ධනවත්. ඔහුට ඇති ධනයෙන් අප රටටත්, අප රජුටත් මහත් සේවයක් කළ හැකි යයි මට හැඟෙයි. අපි ඔහුට රාජ්‍ය අනුග්‍රහය ලබා දී, ඔහුගෙන් අපට ප්‍රයෝජනවත් දේවල් ලබා ගනිමු.'

බෝසතාණන් වහන්සේ මේ කතාව අසා, මඳක් කල්පනා කර, රජුට මෙසේ සැලකළ සේක: 'මහරජාණන් වහන්ස, මෙම වෙළෙන්දාගේ ධනය ගැන මා ද දනිමි. එහෙත්, ඔහුගේ චරිතය ගැනද මා අසා ඇත්තෙමි. ඔහු ඉතා කුරිරු, ලෝභ සහගත පුද්ගලයෙකි. ඔහු ධනය උපයා ගත්තේ අසරණ දුප්පත් ජනයාගේ රුධිරය උරා බොමින් ය. එවන් අයෙකුට රාජ්‍ය අනුග්‍රහය ලබා දුනහොත්, එය අප රටට යහපත් නොවනු ඇත. ඔහු අප රටේ ජනතාවට ද පීඩා කරනු ඇත.'

රජු බෝසතාණන් වහන්සේගේ කතාව අසා, තරමක් කෝපයට පත් විය. 'චුල්ලධම්මපාල, ඔබ මාගේ කතාවට විරුද්ධ වන්නේ කෙසේද? මාගේ යහපත සඳහා මම කටයුතු කරමි. අනාගතයේදී, මම මේ වෙළෙන්දාගෙන් බොහෝ දේ ලබා ගන්නේ ය.' රජු තීරණය වෙනස් කිරීමට අකැමැති විය. ඔහු වෙළෙන්දාට සියලු පහසුකම් සලසා දී, ඔහුගෙන් ණයට මුදල් ද ලබා ගත්තේය. වෙළෙන්දා රජුගේ විශ්වාසය උපරිමයෙන් ප්‍රයෝජනයට ගත්තේය.

කාලය ගෙවී ගියේය. වෙළෙන්දා තමාට ලැබුණු අවස්ථාවෙන් උපරිම ප්‍රයෝජන ගත්තේය. ඔහු රජුට ව්‍යාජ වාර්තා ලබා දුන්නේය. රජුට ණය වූ මුදල විශාල විය. රටේ සම්පත් ක්‍රමයෙන් ඔහු විසින් පැහැර ගන්නා ලදී. දේශයේ ආර්ථිකය බිඳ වැටුණි. ජනතාව දුප්පත් වී, පීඩා විඳින්නට වූහ. රජු මේ තත්ත්වය ගැන කල්පනා කළේය. ඔහුට සියල්ල වැටහුණි. ඔහුට පසුතැවිලි විය. ඔහු බෝසතාණන් වහන්සේ කැඳවා, 'චුල්ලධම්මපාල, ඔබ කී දේ ඇත්තක් විය. මම ඔබගේ අවවාදය නොතකා, මහත් වරදක් කළෙමි. දැන් මා කුමක් කළ යුතුද?'

බෝසතාණන් වහන්සේ රජුට මෙසේ කී සේක: 'මහරජාණන් වහන්ස, අතීතය ගැන කනගාටු වී ඵලක් නැත. අප දැන් කළ යුත්තේ, මේ තත්ත්වයෙන් ගොඩ ඒමට මාර්ගයක් සෙවීමයි. මම දැනටමත් මේ වෙළෙන්දාගේ සියලු කූට උපක්‍රම ගැන සොයා බලා ඇත්තෙමි. ඔහුට අප රට තුළ තවදුරටත් රැඳී සිටීමට ඉඩ දීම සුදුසු නොවේ. ඔහුට සියලු ණය මුදල් ගෙවා, ඔහුව රටින් පිටත් කර යැවිය යුතුය.'

රජු බෝසතාණන් වහන්සේගේ උපදෙස් පිළිගත්තේය. ඔහු වෙළෙන්දාට ණය ගෙවා, ඔහුව සියලු රාජ්‍ය අනුග්‍රහයෙන් ඉවත් කළේය. ඉන් පසු, බෝසතාණන් වහන්සේගේ මගපෙන්වීම යටතේ, රජු නැවතත් රටේ ආර්ථිකය ගොඩ නැංවීමට කටයුතු කළේය. දුප්පත් ජනතාවට සහන සැලසීය. රට නැවතත් සමෘද්ධිය කරා ළඟා විය. රජු බෝසතාණන් වහන්සේට ස්තූති කළේය. 'චුල්ලධම්මපාල, ඔබගේ ඤාණය සහ ධෛර්යය නිසා අප රට අද බේරුණි. මම කෘතඥ වෙමි.'

බෝසතාණන් වහන්සේ සිනාසී, 'මහරජාණන් වහන්ස, මාගේ රාජකාරිය ඉටු කිරීම පමණි. එළඹෙන කාලයේදී, අපි තවදුරටත් රටට යහපත සලසමු.'