දුනු සිප්පි ජාතකය

දුනු සිප්පි ජාතකය

ඈත අතීතයේ, මගධ දේශයේ, පියුම් පිපුණු විල් වලින් වට වූ සුන්දර නගරයක් තිබුණා. ඒ නගරයේ ඉතාමත් ධනවත්, ගුණවත් රජ කෙනෙක් වාසය කළා. රජුට දරුවන් සිටියේ නැහැ. ඒ නිසා රජු බොහෝ සේ කනගාටු වුණා. දිනක් රජු සිය අමාත්‍යවරුන් කැඳවා, "මාගේ රාජධානියට උරුමකරු කෙනෙක් නැති එක ගැන මා තුළ මහත් දුකක් පවතිනවා. මට පුතෙක් හෝ දුවෙක් ලැබෙන පිණිස යම් යහපත් දෙයක් කළ හැකි නම්, ඒ කුමක්දැයි කියාපල්ලා." යනුවෙන් විමසුවා.

අමාත්‍යවරු එකමුතුව කල්පනා කර, "මහරජාණෙනි, ඔබ වහන්සේ දාන, සීල, භාවනා ආදී කුසල ධර්මයන්හි යෙදීමෙන්, පින්කම් සිදුකිරීමෙන් දරුවන් ලැබීමේ වාසනාව හිමිකරගත හැකි වේවි." යැයි කීවා. රජු එම උපදේශය පිළිගෙන, රාජධානිය පුරා දහම් දෙසන්නටත්, පින්කම් කරන්නටත් නියෝග කළා. ඒ අතරම, රජු විසින් විශාල දාන ශාලාවක් ඉදිකරවා, දුප්පත්, පැදුරු ලාභීන්ට නිරන්තරයෙන් ආහාර, වස්ත්‍ර, ඖෂධ ආදිය බෙදා දුන්නා. ඒ විතරක් නොවෙයි, රජු තමන්ගේ රාජකීය උද්‍යානයේ සෑම දිනකම අභයදාන පවත්වන්නටත් කටයුතු සූදානම් කළා. කුරුල්ලන්, මුවන්, සතුන් මැරීම තහනම් කළා. මේ සියලු පින්කම් සිදුකරගෙන යන අතර, රජුගේ අගමෙහෙසිය ගැබ්බර වුණා. මේ ආරංචිය ඇසූ රජු මහත් සතුටට පත්වුණා. නියමිත කාලයේදී, රජුට පුත් කුමරෙකු උපන්නා. රජු සිය පුත්‍රයාට 'දුනුසිප්පි' යන නම තැබුවා. ඒ දුනුසිප්පියෙකුගේ තරම්ම තියුණු, සෘජු ගතිගුණ ඔහු තුළ පවතින බව දුටු නිසාය.

කුමරු වැඩෙත්ම, ඔහු තුළ ධෛර්යය, ශක්තිය, ඥානය මෙන්ම අනුකම්පාවද වර්ධනය වුණා. ඔහු සිය පියාගේ අඩිපාරේම යමින්, දාන, සීල, භාවනා ආදී කුසල ධර්මයන්හි නිරත වුණා. දුනුසිප්පි කුමරු 16 වන වියට පා තැබූ විට, ඔහුට සිය පියාගේ රාජධානිය පාලනය කිරීමට තරම් පරිණතභාවයක් පැමිණ තිබුණා. රජු ඉතා සන්තෝෂයෙන් සිය රාජධානිය කුමරුට පවරා දුන්නා. දුනුසිප්පි රජු සිය පියාණන්ගේ මෙන් ධර්මානුකූලව රාජ්‍ය පාලනය කළා. ඔහු සියලු ජනතාවට සාධාරණය ඉටු කළා. කිසිවෙකුටත් අහේනියක්, දුකක්, පීඩාවක් සිදුනොවන ලෙස කටයුතු කළා. ඔහුගේ පාලනයෙන් රාජධානිය සශ්‍රීකත්වයට පත්වුණා. ධනය, සතුට, සැනසීම සෑම තැනකම පැතිර ගියා.

දිනක්, අහම්බෙන්, රජු සිය රාජකීය උද්‍යානයේ සැරිසරමින් සිටින විට, ඔහු දුටුවා, ඉතාමත් දුර්වල, මහලු ස්ත්‍රියක්, මළ කොළ රොඩු එකතු කරමින් සිටිනවා. ඇගේ ඇඳුම් පැළඳුම් සියල්ලම ඉරාගෙන, දරුවන් තිදෙනෙකු සමග ඉතාමත් දුක්ඛිත ජීවිතයක් ගත කරනවා. රජු ඇය වෙත ගොස්, "අම්මණි, ඔබ මෙතරම් දුකින් සිටින්නේ ඇයි? මාගේ රාජධානියේ කිසිවෙකුටත් මෙවැනි දුකක් විඳීමට සිදුනොවිය යුතුයි. ඔබට කුමක්ද අවශ්‍ය?" යැයි ඇසුවා. මහලු ස්ත්‍රිය කඳුළු සලමින්, "මහරජාණෙනි, මාගේ ස්වාමිපුරුෂයා මෑතකදී මිය ගියා. දරුවන් තිදෙනෙකු මා විසින් තනිවම බලාගත යුතුයි. මා සතුව කිසිම දෙයක් නැහැ. දරුවන්ට කෑමට, අඳින්නට, නවාතැන් ගන්නට කිසිම පිළිසරණක් නැහැ. මා කොතරම් උත්සාහ කළත්, මේ ලෝකයේ ජීවත් වීම ඉතාමත් දුෂ්කරයි." යැයි කීවා.

දුනුසිප්පි රජු ඇගේ දුක අසා ඉතාමත් සංවේදී වුණා. ඔහු වහාම අණ කළා, "මෙම ස්ත්‍රියටත්, ඇගේ දරුවන්ටත් අලුත් ගෙයක්, අවශ්‍ය සියලුම ඇඳුම්, ආහාර, සහ ජීවත්වීමට අවශ්‍ය සියලුම ද්‍රව්‍ය ලබාදෙව්වා. ඇගේ දරුවන් පාසලට යැවීමටත්, ඔවුන්ගේ අධ්‍යාපනයටත් අවශ්‍ය සියලු පහසුකම් සලසා දුන්නා." රජුගේ අණ පරිදි, අමාත්‍යවරු වහාම කටයුතු කළා. මහලු ස්ත්‍රියත්, ඇගේ දරුවන් ත් සතුටින්, සැනසිල්ලෙන් ජීවත් වන්නට පටන් ගත්තා. දුනුසිප්පි රජු මෙසේ සියලු දුප්පත්, අසරණ ජනතාවට පිහිට වුණා. ඔහු කිසිදිනෙකත් තමන් සතු ධනය, බලය, තනතුර ගැන අහංකාර වුණේ නැහැ. සැම විටම අනුකම්පාවෙන්, කරුණාවෙන්, ධර්මය අනුව කටයුතු කළා. ඔහු සිය රාජධානියේ 'ධර්ම රජු' ලෙස ප්‍රසිද්ධ වුණා.

කාලය ගෙවී ගියා. රජු සිය රාජ්‍ය පාලනයෙන් ජනතාවට මහත් සේවයක් කළා. අවසානයේ, රජු සිය ජීවිතයේ අවසාන භාගයට පැමිණියා. ඔහු සිය අභාවයෙන් පසු, ඔහුගේ පුත් රජු බවට පත්වුණා. දුනුසිප්පි රජු, සිය ජීවිත කාලය පුරාම කළ කුසල ධර්මයන්හි විපාක වශයෙන්, ඉතාමත් සුන්දර, සුවපහසු දිව්‍ය ලෝකයක උපන්නා. ඔහු එහි සුවසේ කල්ගෙව්වා.