
පුරාතන ඉන්දියාවේ, චෝල රාජධානියේ අගනගරය වූ කාවේරීපුරයේ, විචක්ෂණ නම් වූ මහා රජ කෙනෙකු රාජ්යය කළහ. එතුමන් රජුන් අතර රජෙකු වූයේ, අවංකකම, ධර්මිෂ්ඨකම, සහ ඥානවන්තකම යන ගුණයන්ගෙන් පිරිපුන් වූ හෙයිනි. එතුමන්ගේ දසරාජ ධර්මය අයුරින් රාජ්යය පාලනය කළ අතර, ජනතාවගේ දුක සැප විමසා බලා, ඔවුන්ට සෙත සැලසීමට සෑම විටම කැප වී සිටියහ. කාවේරීපුරය සශ්රීකත්වයෙන්, සාමයෙන්, සහ සතුටින් පිරි පින්බිමක් විය. වෙළඳාම දියුණු වී, කලා ශිල්ප පෝෂණය ලැබීය. ගංගා නම් වූ මහා නදියෙන් ගලා ආ ජලය, රට පුරා වැව්, දියංගල්, සහ ඇළ මාර්ග ඔස්සේ ගලා ගොස්, සරුසාර කෙත්වතුවලට පණ පෙව්වේය. රජුගේ නුවණැති පාලනය නිසා, ජනතාව අතර කිසිදු දුප්පත්කමක්, දුෂ්ටකමක්, හෝ අසාධාරණයක් පැතිරී නොතිබුණි. සෑම පුරවැසියෙක්ම තම තම රැකියාවල නිරතව, සතුටින් හා සමාදානයෙන් ජීවත් වූහ.
එක්තරා දවසක, රජු සිය අන්තඃපුරයේ, සුවපහසු වූ මාලිගා උයනෙහි, මල් පිපුණු රුක් සෙවණ යට, සිය අග මෙහෙසිය වූ සුමිත්රා දේවිය සමග සුවසේ සිටියහ. සුන්දර සන්ධ්යාවක, මෘදු සුළං රැල්ලක්, ඈතින් ඇසෙන කුරුළු ගී නදවල්, සහ මල්වල සුවඳ, පරිසරයට අද්විතීය මාධූර්යයක් එක් කරමින් තිබුණි. රජු සිය අග මෙහෙසියට කතා කරමින්, මෙසේ පැවසීය:
"සුමිත්රා, මේ අප රාජ්යයේ අසිරිමත් බව දෙස බලනු මැනව. ජනතාව සතුටින්, සාමයෙන්, සහ ධර්මිෂ්ඨකමින් ජීවත් වෙති. මගේ හදවත සතුටින් පිරී යන්නේ, මගේ පාලනය යටතේ මේ සියලු යහපත් දේ සිදුවන බව දුටු විටය."
සුමිත්රා දේවිය, රජුගේ මුහුණ දෙස බලා, මෙසේ පිළිතුරු දුන්නාය:
"ස්වාමීනී, ඔබ වහන්සේගේ ධර්මිෂ්ඨකම සහ නුවණැති පාලනය නිසා මිස, මේ සියලු යහපත් දේ සිදුනොවන බව මම දනිමි. ඔබ වහන්සේ යනු, අධර්මය දුරු කර, ධර්මය රජයන, සැබෑ රජෙකුගේ ආදර්ශයකි."
රජු සුමිත්රා දේවියගේ කතාව අසා, සිනාසී, මෙසේ පැවසීය:
"ස්තුතියි සුමිත්රා. නමුත්, සැබෑ අවංකකම සහ ධර්මිෂ්ඨකම යනු, තමන්ගේම සිතෙහි සත්යය අල්ලාගෙන, එයින් බැහැර නොවීමයි. මගේ ජීවිතයේ, මම කිසි විටෙකත් අවංකකම අතහැර නැත. සත්යය මාගේ මග පෙන්වන්නා විය. අධර්මය මාගේ මග අවහිර කිරීමට පැමිණි විට, මම ඥානය නම් වූ ආයුධයෙන් එය පරාජය කළෙමි."
එසේ කතා කරමින් සිටින විට, එක් සේවකයෙකු රජු වෙත පැමිණ, මෙසේ වාර්තා කළේය:
"මහාරජාණෙනි, විදේශික වෙළෙන්දෙකු කෙනෙකු, ඔබ වහන්සේට දායාදයක් ගෙනැවිත් ඇත."
රජු, සේවකයාට, වෙළෙන්දා රැගෙන එන ලෙස අණ කළේය. ඉක්බිතිව, විදේශික වෙළෙන්දා, රජු ඉදිරියේ වැඳ, රන් ආභරණ, වටිනා මැණික්, සහ දුර්ලභ වූ සුවඳ විලවුන් වලින් පිරිපුන් වූ විශාල පෙට්ටියක් ඉදිරිපත් කළේය. පෙට්ටිය විවර කළ විට, එහි තිබූ දීප්තිමත්, රතු පැහැති, විශාල මැණිකක් සියලු දෙනාගේම අවධානය දිනා ගත්තේය. එම මැණික, සූර්යයාගේ රශ්මිය මෙන් බැබළුණු අතර, එහි අලංකාරය, වචන වලින් විස්තර කළ නොහැකි විය.
වෙළෙන්දා, රජුට වැඳ, මෙසේ කීය:
"මහාරජාණෙනි, මේ මැණික, දුර ඈත දේශයකින්, මා විසින් ගෙන එන ලද්දකි. මෙවැනි මැණිකක්, ලෝකයෙහි තවත් නොමැති බව මම විශ්වාස කරමි. මම මේ දායාදය, ඔබ වහන්සේගේ ධර්මිෂ්ඨකම සහ ඥානය අගයමින්, ගෞරවය පිණිස ගෙනැවිත් ඇත්තෙමි."
රජු, එම මැණිකේ අලංකාරය දෙස බලා, මහත් සේ සතුටට පත් වූයේය. එහෙත්, රජුගේ මුහුණේ ඥානය නම් වූ හෙවණැල්ලක්, සතුට නම් වූ රළ අතරින්, මෘදු ලෙස දැල්වුණි. රජු, වෙළෙන්දාට ස්තූති කර, එම මැණික සිය රාජකීය භාණ්ඩාගාරයේ තබන ලෙස අණ කළේය. එහෙත්, රජුගේ සිත තුළ, සත්යය නම් වූ ඥානය, ලෝභය නම් වූ අන්ධකාරය, රාගය නම් වූ මායාව, සහ මෝහය නම් වූ විෂය අවංකකම නම් වූ ධර්මය විසින් පරාජය කළ යුතු බව, බෝධිසත්වයන් වහන්සේ ට අවබෝධ විය.
දින කිහිපයකට පසු, රජු සිය රාජ සභාවේ, අමාත්යවරුන් සහ රාජ සේවාකරුන් සමග, රාජ්ය කටයුතු පිළිබඳව සාකච්ඡා කරමින් සිටියේය. මේ අතර, විශාල ධනස්කන්ධයක් හිමි, ලෝභී සහ අධර්මිෂ්ඨ වෙළෙන්දෙකු, රජුගේ ඥානය සහ ධර්මිෂ්ඨකම පිළිබඳව අසා, රජුට අල්ලස් දීමට පැමිණියේය. වෙළෙන්දා, රජුට වැඳ, මෙසේ පැවසීය:
"මහාරජාණෙනි, මම, ඔබ වහන්සේගේ ධර්මිෂ්ඨකම සහ ඥානය අගයමින්, මේ විශාල ධනස්කන්ධය, ඔබ වහන්සේට ගෞරවය පිණිස ගෙනැවිත් ඇත්තෙමි. මේ ධනය, ඔබ වහන්සේගේ රාජ්යයේ සශ්රීකත්වයට සහ සතුටට උපකාරී වනු ඇතැයි මම විශ්වාස කරමි."
වෙළෙන්දා, රජු ඉදිරියේ, රන් කාසි, මුතු, මැණික්, සහ අනෙකුත් වටිනා දේවලින් පිරිපුන් වූ විශාල බෑග් කිහිපයක් තැබීය. සභාවේ සිටි බොහෝ දෙනා, ලෝභී වෙළෙන්දාගේ ධනය දැක, ආශාවෙන් පිරී ගියහ. අඳුරු චේතනාවන්, ඔවුන්ගේ සිතෙහි අන්ධකාරය මෙන් පැතිරෙන්නට විය.
එහෙත්, රජු, විචක්ෂණ, එම ධනය දෙස කිසිදු ආශාවකින් තොරව බැලීය. රජුගේ මුහුණේ, ඥානය සහ ධර්මය නම් වූ නිහතමානී ආලෝකයක්, ලෝභය නම් වූ අඳුර පරාජය කළේය. රජු, වෙළෙන්දාට, මෙසේ පැවසීය:
"වෙළෙන්ද, ඔබ ගෙනා ධනය, බොහෝය. එහෙත්, මාගේ රාජ්යයේ සශ්රීකත්වය, ධනය මත රඳා නොපවතී. එය රඳා පවතින්නේ, ධර්මය, අවංකකම, සහ සත්යය මතයි. ලෝභය යනු, අධර්මය ၏ විෂය යි. එය, ආත්මය ၏ සන්සුන්කම විනාශ කරයි. මම, ධර්මය ၏ මග අනුගමනය කරමි. ධනය, මාගේ සත්යය විකෘති නොකරයි."
රජු, තව දුරටත් පැවසීය:
"ඔබගේ ලෝභී චේතනාව, මාගේ ඥානය වෙනස් නොකරයි. ඔබ අධර්මිෂ්ඨ ලෙස ධනය උපයා ඇත්නම්, එම ධනය, පාපය ၏ බීජ යි. මම, පාපය වළක්වා, ධර්මය අනුගමනය කරමි. ඔබ, අධර්මය ත abbandonner කර, ධර්මය අනුගමනය කළ යුතුය."
වෙළෙන්දා, රජුගේ අවංකකම සහ ධර්මිෂ්ඨකම දැක, මහත් සේ ලැජ්ජාවට පත් විය. ඔහුගේ ලෝභී සිත, සත්යය ၏ ආලෝකය ඉදිරියේ, අන්ධකාරය මෙන් දිය වී ගියේය. ඔහු, රජුට වැඳ, මෙසේ පැවසීය:
"මහාරජාණෙනි, ඔබ වහන්සේ සැබෑ ධර්මිෂ්ඨ රජෙකු බව මම අද අවබෝධ කළෙමි. මගේ ලෝභී චේතනාව, මාගේ ඥානය විකෘති කර තිබුණි. මම, ඔබ වහන්සේගේ ධර්මිෂ්ඨකම අනුගමනය කරමි. මම, අධර්මය ත abbandonner කර, ධර්මය අනුගමනය කරන්නෙමි."
රජු, වෙළෙන්දාට, සත්යය ၏ ධර්මය අවබෝධ කර දුන්නේය. ඔහු, ධනය ලබා ගැනීමට ලෝභී නොවූ අතර, ධනය විකෘති නොකිරීමට ඥානවන්ත විය. ඔහු, අවංකකම සහ ධර්මිෂ්ඨකම නොසැලෙන සේ අල්ලාගෙන, ජනතාව සතුටින් සිටීමට සලස්වා, කාවේරීපුරය ධර්මය රජයන පින්බිමක් කළේය. විචක්ෂණ චෝල රජු, බෝධිසත්වයන් වහන්සේ ගේ පෙර ජීවිත අවස්ථා අතුරින් එකකි. එතුමන් බොහෝ බුදුවරුන් වෙත පැමිණ, ඥානය සහ ධර්මය බොහෝ බුදුවරුන් වෙත පැමිණ, ඥානය සහ ධර්මය පෝෂණය කළේය. සත්යය, අවංකකම, ධර්මිෂ්ඨකම, ඥානය, නුවණ, සහ සමාධිය යනු බෝධිසත්වයන් වහන්සේ ගේ බාරම ය.
බෝධිසත්වයන් වහන්සේ, ලෝභය පරාජය කිරීම සහ ධර්මය අනුගමනය කිරීම යනු බෝධිසත්වයන් වහන්සේ ගේ ප්රධාන බාරමය විය.
— In-Article Ad —
ඤාණය හා විචක්ෂණභාවය යනු නීතිය හා සාමය ආරක්ෂා කිරීමට අත්යාවශ්ය වන අතර, ඤාණයෙන් යුතුව කටයුතු කරන විට, සත්යය සොයා ගත හැකි අතර, අසාධාරණයට එරෙහිව සටන් කළ හැකිය.
පාරමිතා: ඤාණය (Wisdom)
— Ad Space (728x90) —
427Navakanipātaසමගියෙන් යුත් ගවයා අතීත රජදහනක, බරණැස් රජු පාලනය කළ කාලයේ, මහා වනාන්තරයක සුන්දර ගම්මානයක් විය. ඒ ...
💡 සමගිය, එකමුතුකම සහ සහයෝගය, ජීවිතයේ සාමය සහ සුරක්ෂිතභාවය රැක ගැනීමට උපකාරී වේ. සමගියෙන් කටයුතු කිරීමෙන් ඕනෑම අභියෝගයක් ජය ගත හැකිය.
84Ekanipātaසහනශීලී බව බුදුරජාණන් වහන්සේ වැඩ සිටි සමයෙහි, උන්වහන්සේගේ ශ්රාවකයකු වූ අංගුලිමාල මහ රහතන් වහන්සේ, ...
💡 සහනශීලී බව, අපගේ හදවත් සුවපත් කරන අතර, අන් අය සමඟ සාමකාමී සබඳතා ඇති කරයි.
254Tikanipātaකම්බුජාතකය ඉතා ඈත අතීතයක, බරණැස් නුවර රජකම් කළේ බ්රහ්මදත්ත රජතුමා නම් වූ ධර්මිෂ්ඨ පාලකයෙකි. උ...
💡 ධෛර්යය, බුද්ධිය, සහ ආදරය, ඕනෑම අභියෝගයකදී අපව ආරක්ෂා කර, සාර්ථකත්වය කරා ගෙන යයි.
172DukanipātaMasa JatakaIn the ancient city of Varanasi, there once lived a king named Vedeha. King Vedeha was a ...
💡 Moderation in all things is essential. Self-control leads to greater health, happiness, and contentment. Mindful consumption is a virtue.
125Ekanipātaගොනාගේ ධර්මිෂ්ඨකමබොහෝ කලකට පෙර, එක්තරා ගම්මානයක, බෝධිසත්වයන් වහන්සේ ධර්මිෂ්ඨ ගොනෙකු ලෙස උපත ලැබූහ. උ...
💡 ධර්මිෂ්ඨකම යනු සියලු දුෂ්කරතා ජය ගැනීමට උපකාරී වන ශ්රේෂ්ඨ ගුණාංගයකි.
51Ekanipātaවස්තු දායක බෝසතාණන් වහන්සේබොහෝ කලකට පෙර, ගන්ධාර දේශයේ, මහා ධනවතෙකුගේ පුත්රයෙකු ලෙස බෝසතාණන් වහන්සේ ...
💡 අනුන්ගේ දුක දැක, සිත මෙත් පාරමිතාවෙන් පිරී, ත්යාගශීලීව කටයුතු කිරීමෙන් ලෝකය සැනසීම කරා යොමු වේ.
— Multiplex Ad —