အာနာပါနဿတိသုတ် - သတိပဋ္ဌာန် ၄ ပါးနှင့် ဗောဇ္ဈင် ၇ ပါးတို့၏ အလင်းရောင်
ရေးသားသူ: Buddha24
နိဒါန်း
ဘုရားရှင်လက်ထက်တော်အခါကပင် အလွန်အရေးပါသော သုတ်တော်တစ်ပါးဖြစ်သည့် အာနာပါနဿတိသုတ်သည် ဗုဒ္ဓဘာသာ၏ အနှစ်သာရကို နက်နဲစွာ ဖော်ပြပေးသည့် ကျမ်းဂန်တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ အာနာပါနဿတိဟူသည်မှာ "အသက်ရှူသွင်း၊ အသက်ရှူထုတ်သော လေကို မှတ်သားခြင်း" ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး၊ ဤသုတ်တော်သည် စိတ်တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုနှင့် ပညာအမြင်ကို ရရှိစေရန် လမ်းညွှန်ပေးပါသည်။ အထူးသဖြင့် သတိပဋ္ဌာန် ၄ ပါး၊ ဗောဇ္ဈင် ၇ ပါး စသည်တို့နှင့် ဆက်စပ်၍ အာနာပါနဿတိ၏ အရေးပါပုံကို ဤဆောင်းပါးတွင် အသေးစိတ် တင်ပြသွားမည် ဖြစ်ပါသည်။
အာနာပါနဿတိသုတ်၏ အရင်းအမြစ်
အာနာပါနဿတိသုတ်သည် ပါဠိအင်္ဂုတ္တိုရ်ပါဠိတော်၌ စတုက္ကနိပါတ်၊ စေတီယင်္ဂ စုနက္ခတ္တဝဂ်၊ သုတ် ၇၄ တွင် ပါဝင်ပါသည်။ အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့် သတိပဋ္ဌာန် ၄ ပါးကို ဟောကြားတော်မူပြီးနောက်တွင်၊ သတိပဋ္ဌာန် ၄ ပါးကို အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့် ဟောကြားတော်မူပြီးနောက်တွင်၊ အာနာပါနဿတိသည် ကာယ (ကိုယ်) အပေါ် ထားအပ်သော သတိပဋ္ဌာန်၏ အထူးအကျယ်ဖြစ်ကြောင်းကို ဟောကြားတော်မူပါသည်။
ဘုရားရှင်သည် သတ္တဝါတို့၏ အကျိုးစီးပွားအလို့ငှာ၊ သောက, ပရိဒေဝ, ဒုက္ခ, ဒေါမနဿ, ဥပါယာသ စသည့် ဆင်းရဲအပေါင်းမှ ကင်းလွတ်စေရန်၊ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်စေရန် ရည်သန်၍ ဤသုတ်တော်ကို ဟောကြားတော်မူခဲ့ပါသည်။ အာနာပါနဿတိသည် မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကြောင်း ကျင့်စဉ်ဖြစ်သော သမ္မာဒိဋ္ဌိ (မှန်ကန်သော အမြင်) နှင့် သမ္မာသင်္ကပ္ပ (မှန်ကန်သော ကြံစည်ခြင်း) တို့ကို အခြေခံပါသည်။
အာနာပါနဿတိသုတ်၏ အနှစ်သာရ
အာနာပါနဿတိသုတ်၏ အဓိကအနှစ်သာရမှာ အသက်ရှူသွင်း၊ အသက်ရှူထုတ်သော လေကို အာရုံပြု၍ သတိကို တည်တံ့စေခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ဤသို့ သတိကို တည်တံ့စေခြင်းအားဖြင့် စိတ်သည် တည်ငြိမ်အေးချမ်းလာပြီး၊ သဘာဝအမှန်ကို ထင်ထင်ရှားရှား မြင်နိုင်စွမ်း ရရှိလာပါသည်။ ဤသုတ်တော်တွင် အသက်ရှူခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ ၁၆ နည်းဖြင့် မှတ်သားနည်းကို ဟောကြားတော်မူပါသည်။
၁၆ နည်းဖြင့် အာနာပါနဿတိ ကျင့်စဉ်
၁. အသက်ရှူသွင်းသောအခါ (အာနာပါန) အရှည်ကို သိ၏။
၂. အသက်ရှူထုတ်သောအခါ (ပနာပါန) အရှည်ကို သိ၏။
၃. အသက်ရှူသွင်းသောအခါ (အာနာပါန) အတိုကို သိ၏။
၄. အသက်ရှူထုတ်သောအခါ (ပနာပါန) အတိုကို သိ၏။
၅. ကာယသဗ္ဗ (ကိုယ်ခန္ဓာတစ်ခုလုံး) ကို သိလျက် အသက်ရှူသွင်း၏။
၆. ကာယသဗ္ဗ (ကိုယ်ခန္ဓာတစ်ခုလုံး) ကို သိလျက် အသက်ရှူထုတ်၏။
၇. ကာယသင်္ခါရ (ကိုယ်၏အမူအရာ) ကို ငြိမ်းစေလျက် အသက်ရှူသွင်း၏။
၈. ကာယသင်္ခါရ (ကိုယ်၏အမူအရာ) ကို ငြိမ်းစေလျက် အသက်ရှူထုတ်၏။
၉. ဝေဒနာ (ခံစားမှု) ကို သိလျက် အသက်ရှူသွင်း၏။
၁၀. ဝေဒနာ (ခံစားမှု) ကို သိလျက် အသက်ရှူထုတ်၏။
၁၁. စိတ္တ (စိတ်) ကို သိလျက် အသက်ရှူသွင်း၏။
၁၂. စိတ္တ (စိတ်) ကို သိလျက် အသက်ရှူထုတ်၏။
၁၃. စိတ္တသင်္ခါရ (စိတ်၏အမူအရာ) ကို ငြိမ်းစေလျက် အသက်ရှူသွင်း၏။
၁၄. စိတ္တသင်္ခါရ (စိတ်၏အမူအရာ) ကို ငြိမ်းစေလျက် အသက်ရှူထုတ်၏။
၁၅. ဓမ္မ (တရား) ကို သိလျက် အသက်ရှူသွင်း၏။
၁၆. ဓမ္မ (တရား) ကို သိလျက် အသက်ရှူထုတ်၏။
ဤ ၁၆ နည်းသည် အာနာပါနဿတိကို အဆင့်ဆင့် ကျင့်သုံးနည်းကို ဖော်ပြပါသည်။ ပထမ ၄ နည်းသည် အသက်ရှူသွင်း၊ ထုတ်မှုကို အခြေခံသော အသိတရား ဖြစ်ပါသည်။ နောက် ၄ နည်းမှာ ကိုယ်ခန္ဓာတစ်ခုလုံးကို သတိထားခြင်း၊ ကိုယ်၏လှုပ်ရှားမှုများကို ငြိမ်းအေးစေခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ထို့နောက် ဝေဒနာ (ခံစားမှု) နှင့် စိတ်ကို အာရုံပြုခြင်း၊ စိတ်၏လှုပ်ရှားမှုများကို ငြိမ်းအေးစေခြင်းတို့ ဖြစ်ပါသည်။ နောက်ဆုံး ၄ နည်းမှာ ဓမ္မ (တရား) ကို သိလျက် အသက်ရှူသွင်း၊ ထုတ်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ ဤနောက်ဆုံးအဆင့်သည် ပညာအမြင်ကို အထွတ်အထိပ်ထားသော အဆင့် ဖြစ်ပါသည်။
သတိပဋ္ဌာန် ၄ ပါးနှင့် အာနာပါနဿတိ
အာနာပါနဿတိသည် သတိပဋ္ဌာန် ၄ ပါး၏ အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ သတိပဋ္ဌာန် ၄ ပါးမှာ -
* ကာယနုပဿနာ (ကိုယ်ကို ရှုမှတ်ခြင်း)
* ဝေဒနာနုပဿနာ (ခံစားမှုကို ရှုမှတ်ခြင်း)
* စိတ္တာနုပဿနာ (စိတ်ကို ရှုမှတ်ခြင်း)
* ဓမ္မာနုပဿနာ (တရားကို ရှုမှတ်ခြင်း)
အာနာပါနဿတိသည် အထူးသဖြင့် ကာယနုပဿနာ၏ အကျဉ်းချုပ်ဖြစ်ပြီး၊ ကာယသင်္ခါရကို ငြိမ်းအေးစေခြင်းနှင့် ကိုယ်ခန္ဓာတစ်ခုလုံးကို သတိထားခြင်းတို့သည် ကာယနုပဿနာ၏ အခြေခံများ ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် အာနာပါနဿတိသည် ဝေဒနာ၊ စိတ်၊ ဓမ္မတို့ကို သိလျက် ရှုမှတ်ခြင်းတို့နှင့်လည်း ဆက်စပ်နေပါသည်။ ထို့ကြောင့် အာနာပါနဿတိသည် သတိပဋ္ဌာန် ၄ ပါးလုံးကို အကျဉ်းချုပ်အားဖြင့် အာရုံပြုနိုင်သော နည်းလမ်းတစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါသည်။
ဗောဇ္ဈင် ၇ ပါးနှင့် အာနာပါနဿတိ
ဗောဇ္ဈင် ၇ ပါးမှာ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကြောင်း ကျင့်စဉ်ဖြစ်သော သမ္မာသမ္ဗောဓိဉာဏ်ကို ပွင့်စေသော တရား ၇ ပါး ဖြစ်ပါသည်။ ၎င်းတို့မှာ -
* သတိ (သတိ)
* ဓမ္မဝိစယ (တရားကို ဆင်ခြင်ခြင်း)
* ဝီရိယ (လုံ့လ)
* ပီတိ (စိတ်ရွှင်လန်းခြင်း)
* ပဿဒ္ဓိ (စိတ်အေးချမ်းခြင်း)
* သမာဓိ (စိတ်ကို တည်ငြိမ်စေခြင်း)
* ဥပေက္ခာ (မမောမနှစ်သက်ခြင်း)
အာနာပါနဿတိကို ကျင့်သုံးခြင်းအားဖြင့် ဗောဇ္ဈင် ၇ ပါးကို ပွားများနိုင်ပါသည်။
* သတိ: အသက်ရှူသွင်း၊ ထုတ်မှုကို အာရုံပြုခြင်းသည် သတိကို တည်တံ့စေပါသည်။
* ဓမ္မဝိစယ: အသက်ရှူသွင်း၊ ထုတ်မှု၏ သဘာဝအမှန်ကို ထင်ထင်ရှားရှား မြင်နိုင်စွမ်း ရရှိလာပါသည်။
* ဝီရိယ: အာနာပါနဿတိကို ကျင့်သုံးရန် စိတ်ကို ကြိုးစားပေးရပါသည်။
* ပီတိ: စိတ်တည်ငြိမ်အေးချမ်းလာသည့်အခါ ပီတိ (စိတ်ရွှင်လန်းခြင်း) ဖြစ်ပေါ်လာပါသည်။
* ပဿဒ္ဓိ: စိတ်သည် တည်ငြိမ်အေးချမ်းလာပြီး၊ ဆင်းရဲဒုက္ခများမှ သက်သာရာရစေပါသည်။
* သမာဓိ: အသက်ရှူသွင်း၊ ထုတ်မှုကို အာရုံပြုခြင်းသည် စိတ်ကို တည်ငြိမ်စေပြီး၊ သမာဓိကို ပွားများစေပါသည်။
* ဥပေက္ခာ: အရာခပ်သိမ်း၏ သဘာဝအမှန်ကို မြင်လာသည့်အခါ မမောမနှစ်သက်ခြင်း (ဥပေက္ခာ) ဖြစ်ပေါ်လာပါသည်။
အာနာပါနဿတိသုတ်မှ သင်ခန်းစာများ
အာနာပါနဿတိသုတ်သည် နက်နဲသော သင်ခန်းစာများစွာကို ပေးပါသည်။
* စိတ်တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှု: အသက်ရှူသွင်း၊ ထုတ်မှုကို အာရုံပြုခြင်းဖြင့် စိတ်၏ပြေးလွှားမှုကို ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီး၊ တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုကို ရရှိစေပါသည်။
* ပညာအမြင်: စိတ်သည် တည်ငြိမ်လာသောအခါ၊ ကိုယ်ခန္ဓာ၊ ခံစားမှု၊ စိတ်၊ တရားတို့၏ သဘာဝအမှန်ကို ထင်ထင်ရှားရှား မြင်နိုင်စွမ်း ရရှိလာပါသည်။ ဤသည်မှာ ပညာအမြင် ဖြစ်ပါသည်။
* ဆင်းရဲမှ လွတ်မြောက်ခြင်း: သဘာဝအမှန်ကို သိမြင်လာခြင်းအားဖြင့် ကိလေသာတို့မှ ကင်းလွတ်ပြီး၊ ဆင်းရဲဒုက္ခမှ လွတ်မြောက်နိုင်ပါသည်။
* မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကြောင်း: အာနာပါနဿတိသည် မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကြောင်း ကျင့်စဉ်ဖြစ်သော သမ္မာဒိဋ္ဌိနှင့် သမ္မာသင်္ကပ္ပတို့ကို အခြေခံပါသည်။
ပိုဒ်ပါဒ (ပုဒ်) များ
အာနာပါနဿတိသုတ်မှ အရေးကြီးသော ပုဒ်ပါဒအချို့ကို တင်ပြလိုက်ပါသည်။
> "အာနာပါနဿတိ မဟာ ရာဇ၊ မဟာ ဖလ၊ မဟာ အနိသံသ။"
>
> "အာနာပါနဿတိသည် မဟာ အကျိုး၊ မဟာ အကျိုး၊ မဟာ အကျိုးကို ပေးအပ်၏။"
> "ကာယသဗ္ဗံ ပဇာနာတိ။"
>
> "ကိုယ်ခန္ဓာတစ်ခုလုံးကို သိ၏။"
> "စိတ္တသဗ္ဗံ ပဇာနာတိ။"
>
> "စိတ်တစ်ခုလုံးကို သိ၏။"
> "သဗ္ဗသင်္ခါရ နိရောဓ ပရိယောသာန နိဗ္ဗာနံ။"
>
> "အလုံးစုံသော သင်္ခါရတို့၏ ချုပ်ငြိမ်းခြင်းသည် နိဗ္ဗာန်တည်း။"
အာနာပါနဿတိကို နေ့စဉ်ဘဝတွင် အသုံးချနည်း
အာနာပါနဿတိကို နေ့စဉ်ဘဝတွင် အလွယ်တကူ အသုံးချနိုင်ပါသည်။
* နံနက်ခင်း: မနက်ခင်းနိုးထလာသောအခါ၊ အိပ်ရာထဲတွင်ပင် အသက်ရှူသွင်း၊ ထုတ်မှုကို အနည်းငယ်မျှ မှတ်သားပါ။ ဤသည်မှာ တစ်နေ့တာကို တည်ငြိမ်စွာ စတင်ရန် ကူညီပေးပါသည်။
* အလုပ်ခွင်: အလုပ်များနေစဉ်၊ စိတ်ဖိစီးမှုများနေပါက၊ ခဏတစ်ရပ် အသက်ရှူသွင်း၊ ထုတ်မှုကို အာရုံပြုပါ။ စိတ်သည် ပြန်လည် ငြိမ်သက်လာပြီး၊ အလုပ်ကို ပိုမိုထိရောက်စွာ လုပ်ဆောင်နိုင်မည်။
* စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်နေသောအခါ: စိတ်ဓာတ်ကျနေပါက၊ စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်နေပါက၊ အသက်ရှူသွင်း၊ ထုတ်မှုကို အာရုံပြုပါ။ စိတ်သည် နူးညံ့လာပြီး၊ အခြေအနေကို ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ ရင်ဆိုင်နိုင်မည်။
* အိပ်စက်ခြင်းမပြုမီ: အိပ်စက်ခြင်းမပြုမီ အာနာပါနဿတိကို ကျင့်သုံးပါ။ စိတ်သည် တည်ငြိမ်အေးချမ်းလာပြီး၊ ကောင်းမွန်စွာ အိပ်စက်နိုင်မည်။
* နေ့စဉ်အချိန်ပိုင်း: တစ်နေ့လျှင် အနည်းဆုံး ၅-၁၀ မိနစ်ခန့်ကို အာနာပါနဿတိ ကျင့်သုံးရန် သတ်မှတ်ထားပါ။ အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ စိတ်သည် ပိုမိုတည်ငြိမ်အေးချမ်းလာမည်။
ဥပမာ:
သင်သည် အလုပ်ခွင်၌ အရေးကြီးသော အစည်းအဝေးတစ်ခုသို့ တက်ရောက်ရတော့မည် ဖြစ်ပါသည်။ သို့သော် သင့်စိတ်သည် စိုးရိမ်ပူပန်နေပါသည်။ ထိုအချိန်တွင်၊ သင်သည် အနီးကပ်ဆုံးနေရာ၌ တိတ်တဆိတ်ထိုင်၍ အသက်ရှူသွင်း၊ ထုတ်မှုကို သတိထားပါ။ အသက်ရှူသွင်းသောအခါ လေသည် နားသဖြင့် ဝင်ရောက်သည်ကိုလည်းကောင်း၊ အသက်ရှူထုတ်သောအခါ လေသည် နှာသီးဖျားမှ ထွက်သည်ကိုလည်းကောင်း အာရုံပြုပါ။ ဤသို့ ၃-၅ ကြိမ်မျှ ပြုလုပ်ပါ။ သင့်စိတ်သည် ပိုမိုတည်ငြိမ်လာပြီး၊ အစည်းအဝေးကို ကြောက်ရွံ့မှုမရှိဘဲ ရင်ဆိုင်နိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။
ကောက်ချက်
အာနာပါနဿတိသုတ်သည် သတိ၊ သမာဓိနှင့် ပညာအမြင်ကို ပွားများရန် အလွန်အရေးကြီးသော ကျမ်းဂန်တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ နေ့စဉ်ဘဝတွင် အာနာပါနဿတိကို ကျင့်သုံးခြင်းအားဖြင့် စိတ်တည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုကို ရရှိစေပြီး၊ ဆင်းရဲဒုက္ခမှ ကင်းလွတ်ကာ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကြောင်းကို အထောက်အကူပြုမည် ဖြစ်ပါသည်။ ဤသုတ်တော်၏ နက်နဲသော အနှစ်သာရကို နားလည်ပြီး၊ လက်တွေ့ကျင့်သုံးခြင်းသည် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တို့၏ အကျိုးစီးပွားအလို့ငှာ အလွန်အရေးကြီးပါသည်။
*