မဟာကပိ (Mahakapiga Jataka)

မဟာကပိ ဇာတ်တော်

ကပိ (မျောက်) များထဲတွင် အလွန်တရာ ထူးချွန်ထင်ရှားလှသော မဟာကပိ မျောက်ဘုရင်တစ်ပါး ရှိတော်မူ၏။ ထိုမဟာကပိသည် ဗာရာဏသီပြည်၌ ဖြစ်တော်မူသည်။ ဗာရာဏသီပြည်၏ အနောက်မြောက်ဘက်၌ ဟိမဝန္တာတောင်တန်း၏ အလွန်ကျယ်ဝန်းသော အရပ်ဒေသတစ်ခုတွင်၊ သစ်ပင်ပန်းမန်တို့ဖြင့် စိမ်းလန်းစိုပြေကာ ငှက်ကျေး၊ သားရဲတို့၏ အသံများဖြင့် ဆူညံလျက် ရှိသော ဥယျာဉ်ကြီးတစ်ခု ရှိလေသည်။ ထိုဥယျာဉ်ကြီးကား လူတို့မသိသော၊ သို့တည်းမဟုတ် လူတို့မရောက်ဖူးသော ထူးခြားလှသည့် နေရာဒေသတစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။

ထိုဥယျာဉ်ကြီးကား အလွန်မြင့်မားသော တောင်တန်းကြီး၏ အလယ်ဗဟိုတွင် တည်ရှိပြီး၊ ထိုတောင်တန်းကြီး၏ အောက်ဘက်၌ကား ပြင်းထန်သော မြစ်တစ်စင်း စီးဆင်းလျက် ရှိသည်။ ထိုမြစ်သည် မည်မျှပင် ပြင်းထန်သည်ကို မည်သူမျှ မသိနိုင်၊ မည်သူမျှ မတွေးဆနိုင်လောက်အောင်ပင် ကြီးမားလှသည်။ မြစ်၏ရေစီးသည် အလွန်မြန်ဆန်ပြီး၊ ကျောက်ဆောင်များ၊ သစ်ပင်တုံးများ၊ သားရဲတိရစ္ဆာန်အလောင်းများ စသည်တို့ကို တင်ဆောင်၍ အရှိန်ပြင်းစွာ စီးမျောနေသည်။ ထိုမြစ်ကို သတ္တဝါတိုင်း ကြောက်ရွံ့ကြသည်။ မည်သည့်သတ္တဝါမျှ ထိုမြစ်ကို ကူးခတ်၍ အခြားတစ်ဖက်သို့ သွားရဲသည် မရှိ။

ထိုတောအုပ်ကြီးအတွင်း၌ မဟာကပိမျောက်ဘုရင်နှင့် သူ၏ မျောက်အပေါင်းအသင်းများ နေထိုင်ကြသည်။ ထိုမျောက်တို့ကား အလွန်အသိဉာဏ်ထက်မြက်ကြသည်။ သူတို့သည် အသီးအနှံတို့ကို စားသောက်၍ ပျော်ရွှင်စွာ နေထိုင်ကြသည်။ မဟာကပိမျောက်ဘုရင်ကား သူ၏ မျောက်အပေါင်းအသင်းများအား အုပ်ချုပ်စောင့်ရှောက်ရာ၌ အလွန်ကျွမ်းကျင်သည်။ သူသည် ဉာဏ်ပညာနှင့် ပြည့်စုံပြီး၊ မိမိ၏နောက်လိုက်နောက်ပါများ၏ အကျိုးကို အမြဲတမ်း ရှေးရှုတတ်သည်။

တစ်နေ့သောအခါ၌ မဟာကပိမျောက်ဘုရင်သည် မိမိ၏ မျောက်အပေါင်းအသင်းများနှင့်အတူ တောင်ထိပ်သို့ တက်ရောက်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်၌ သူတို့သည် အလွန်အံ့သြဖွယ်ရာ မြင်ကွင်းတစ်ခုကို မြင်တွေ့ကြရသည်။ ထိုမြင်ကွင်းကား အောက်ဘက်၌ စီးဆင်းနေသော ပြင်းထန်သည့် မြစ်ကြီးပင် ဖြစ်သည်။ ထိုမြစ်ကြီးသည် မည်မျှပင် ကျယ်ဝန်းသည်ကို မည်သူမျှ မတွေးဆနိုင်လောက်အောင်ပင် ကြီးမားလှသည်။

မဟာကပိမျောက်ဘုရင်သည် ထိုမြစ်ကို ကြည့်၍ ဤသို့ မိန့်တော်မူသည်။

“အို.. ငါ၏နောက်လိုက်နောက်ပါတို့၊ ဤမြစ်ကား အလွန်အန္တရာယ်များလှသည်။ ဤမြစ်ကို မည်သည့်သတ္တဝါမျှ ကူးခတ်၍ မရနိုင်။ သို့သော် ငါတို့သည် ဤတောအုပ်၌ အမြဲတမ်း နေထိုင်၍ မဖြစ်။ ငါတို့သည် အခြားတစ်ဖက်သို့ သွားရောက်၍ အသစ်သော အစာအဟာရတို့ကို ရှာဖွေရန် လိုအပ်သည်။”

ထိုအခါ မျောက်အများစုသည် မဟာကပိဘုရင်ကို ကြောက်ရွံ့စွာ ကြည့်လျက် ဤသို့ လျှောက်တင်ကြသည်။

“အရှင်မင်းကြီး၊ အရှင်မင်းကြီး၏ အကြံအစည်ကို ကျွန်ုပ်တို့ နားမလည်ပါ။ ဤမြစ်ကား အလွန်အန္တရာယ်များလှသည်။ ကျွန်ုပ်တို့ မည်သို့ပင် ကြိုးစားသော်လည်း ဤမြစ်ကို မကူးခတ်နိုင်ပါ။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ဤနေရာ၌ပင် အသီးအနှံတို့ကို စားသောက်၍ နေထိုင်နိုင်ပါသည်။”

မဟာကပိမျောက်ဘုရင်သည် သူ၏နောက်လိုက်နောက်ပါတို့၏ စကားကို ကြား၍ ဤသို့ မိန့်တော်မူသည်။

“အို.. ချစ်သူတို့၊ အန္တရာယ်ကို ကြောက်ရွံ့၍ မိမိ၏ အကျိုးစီးပွားကို မရှာဖွေသူသည် ဘဝ၌ မည်သည့်အခါမျှ အောင်မြင်မှု မရနိုင်။ ငါသည် ဤမြစ်ကို ကူးခတ်ရန် နည်းလမ်းတစ်ခုကို ရှာဖွေမည်။ ငါ၏နောက်သို့ လိုက်ပါလာကြကုန်။”

ထိုနောက် မဟာကပိမျောက်ဘုရင်သည် တောင်ထိပ်မှ ခုန်ဆင်း၍ မြစ်ကမ်းပါးသို့ ရောက်လေသည်။ သူသည် မြစ်ကို အလွန်ကောင်းစွာ လေ့လာဆန်းစစ်သည်။ ထိုအခါ သူသည် မြစ်၏အလယ်၌ အလွန်ကြီးမားသော သစ်ပင်တစ်ပင်ကို မြင်တွေ့ရသည်။ ထိုသစ်ပင်ကား အလွန်ပင်မြင့်မားပြီး၊ မြစ်၏တစ်ဖက်ကမ်းမှ အခြားတစ်ဖက်ကမ်းသို့ လုံးလုံးလျားလျား ဆန့်ထွက်လျက် ရှိသည်။

မဟာကပိမျောက်ဘုရင်သည် ထိုသစ်ပင်ကို အကြောင်းပြု၍ ဤသို့ တွေးတောဆင်ခြင်လေသည်။

“ဤသစ်ပင်ကား ငါတို့အတွက် တံတားကြီးတစ်စင်း ဖြစ်နိုင်ပေသည်။ ငါသည် ဤသစ်ပင်ကို အမှီပြု၍ မြစ်ကို ကူးခတ်မည်။”

ထိုနောက် မဟာကပိမျောက်ဘုရင်သည် မိမိ၏ နောက်လိုက်နောက်ပါ မျောက်အပေါင်းအသင်းတို့ကို ခေါ်၍ ဤသို့ မိန့်တော်မူသည်။

“အို.. ငါ၏နောက်လိုက်နောက်ပါတို့၊ ငါသည် ဤသစ်ပင်ကို တံတားအဖြစ် အသုံးပြု၍ မြစ်ကို ကူးခတ်မည်။ သို့သော် ငါသည် အခြားတစ်ဖက်သို့ ရောက်ရှိသောအခါ၊ ငါသည် ဤသစ်ပင်ကို ဆုပ်ကိုင်ထားမည်။ ထိုအခါ သင်တို့သည် ငါ့ကို အမှီပြု၍ ကူးခတ်လာကြကုန်။”

မျောက်အများစုသည် မဟာကပိဘုရင်၏ အကြံကို ကြား၍ အလွန်ပင် ကြောက်ရွံ့ကြသည်။ သူတို့သည် ဤသို့ လျှောက်တင်ကြသည်။

“အရှင်မင်းကြီး၊ ထိုအကြံအစည်ကား အလွန်အန္တရာယ်များလှသည်။ အရှင်မင်းကြီးသည် အဘယ်သို့ ဤသို့ ပြုတော်မူနိုင်မည်နည်း။”

မဟာကပိမျောက်ဘုရင်ကား သူ၏အကြံအစည်၌ မပြောင်းလဲ။ သူသည် ဤသို့ မိန့်တော်မူသည်။

“အို.. ငါ၏နောက်လိုက်နောက်ပါတို့၊ အောင်မြင်မှုသည် အန္တရာယ်ကို မကြောက်ရွံ့သူတို့၏ လက်တွင်း၌သာ ရှိသည်။ ငါသည် ဤသို့ ပြုလုပ်မည်။ သင်တို့သည် ငါ့ကို ယုံကြည်၍ လိုက်ပါလာကြကုန်။”

ထိုနောက် မဟာကပိမျောက်ဘုရင်သည် မြစ်၏အလယ်သို့ ခုန်ဆင်း၍ ထိုကြီးမားသော သစ်ပင်ကို ခိုင်မြဲစွာ ဆုပ်ကိုင်လေသည်။ မြစ်၏ရေစီးသည် အလွန်ပြင်းထန်သော်လည်း၊ မဟာကပိဘုရင်ကား မိမိ၏ခွန်အားနှင့် အသိဉာဏ်ကို အသုံးပြု၍ ခိုင်မြဲစွာ ဆုပ်ကိုင်ထားသည်။

ထိုအချိန်၌ ဗာရာဏသီပြည်မှ ဘုရင်တစ်ပါးသည် လျှပ်တပြက်ခရီးသွား၍ ထိုတောအုပ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ ဘုရင်ကား ထိုမြင်ကွင်းကို မြင်တွေ့၍ အလွန်အံ့သြလေသည်။ သူသည် မဟာကပိမျောက်ဘုရင်၏ ရဲစွမ်းသတ္တိနှင့် ပညာဉာဏ်ကို ချီးကျူးလေသည်။

ဘုရင်ကား မဟာကပိမျောက်ဘုရင်ကို ဤသို့ ခေါ်တော်မူသည်။

“အို.. မျောက်ဘုရင်၊ သင်ကား အလွန်တရာ ထူးချွန်ထင်ရှားလှသည်။ သင့်အား ငါ ချီးကျူး၏။ သင်၏ အကြံအစည်ကား အလွန်အံ့သြဖွယ်ရာပင်။”

မဟာကပိမျောက်ဘုရင်သည် ဘုရင်၏ စကားကို ကြား၍ ဤသို့ လျှောက်တင်တော်မူသည်။

“အရှင်မင်းကြီး၊ အကျွန်ုပ်ကား အလွန်အန္တရာယ်များသော ဤမြစ်ကို ကူးခတ်၍ အခြားတစ်ဖက်သို့ သွားရောက်လိုသည်။ ကျွန်ုပ်၏နောက်လိုက်နောက်ပါတို့သည် ကျွန်ုပ်ကို ယုံကြည်၍ လိုက်ပါလာကြမည်။”

ဘုရင်ကား ဤသို့ မိန့်တော်မူသည်။

“အို.. မျောက်ဘုရင်၊ သင့်အား ငါ ကူညီမည်။ ငါသည် သင့်အား ကျောပေါ်သို့ တင်ဆောင်၍ အခြားတစ်ဖက်သို့ ပို့ဆောင်မည်။”

မဟာကပိမျောက်ဘုရင်ကား ဘုရင်၏ ကမ်းလှမ်းမှုကို ကြား၍ ဤသို့ လျှောက်တင်တော်မူသည်။

“အရှင်မင်းကြီး၊ သင့်အား အလွန်ကျေးဇူးတင်ပါ၏။ သို့သော် ဤသို့ မပြုပါနှင့်။ အကျွန်ုပ်ကား မိမိ၏ ခွန်အားနှင့် အသိဉာဏ်ကို အသုံးပြု၍ ဤမြစ်ကို ကူးခတ်မည်။ ကျွန်ုပ်၏နောက်လိုက်နောက်ပါတို့သည် ကျွန်ုပ်ကို အမှီပြု၍ လိုက်ပါလာကြမည်။”

ဘုရင်ကား မဟာကပိမျောက်ဘုရင်၏ ရဲစွမ်းသတ္တိနှင့် မိမိကိုယ်ကို ယုံကြည်မှုတို့ကို မြင်၍ အလွန်ပင် ချီးကျူးလေသည်။ သူကား ဤသို့ မိန့်တော်မူသည်။

“ကောင်းပြီ၊ မျောက်ဘုရင်။ ငါသည် သင့်အား ကူညီမည်။ ငါသည် သင့်အား စောင့်ဆိုင်းနေမည်။”

ထိုနောက် မဟာကပိမျောက်ဘုရင်သည် မိမိ၏ နောက်လိုက်နောက်ပါ မျောက်အပေါင်းအသင်းတို့ကို ခေါ်၍ ဤသို့ မိန့်တော်မူသည်။

“အို.. ငါ၏နောက်လိုက်နောက်ပါတို့၊ ငါသည် ဤသစ်ပင်ကို အမှီပြု၍ မြစ်ကို ကူးခတ်မည်။ သင်တို့သည် ငါ့ကို ယုံကြည်၍ ငါ့ကို အမှီပြု၍ လိုက်ပါလာကြကုန်။”

မျောက်အများစုသည် မဟာကပိဘုရင်ကို ယုံကြည်၍ သူ၏နောက်သို့ လိုက်ပါလာကြသည်။ သူတို့သည် မဟာကပိဘုရင်ကို အမှီပြု၍ မြစ်ကို ကူးခတ်ကြသည်။ မြစ်၏ရေစီးသည် အလွန်ပြင်းထန်သော်လည်း၊ မဟာကပိဘုရင်၏ ခွန်အားနှင့် အသိဉာဏ်ကြောင့် သူတို့သည် အောင်မြင်စွာ မြစ်ကို ကူးခတ်နိုင်ကြသည်။

အခြားတစ်ဖက်သို့ ရောက်ရှိသောအခါ မျောက်အပေါင်းအသင်းတို့သည် ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ဖြစ်ကြသည်။ သူတို့သည် မဟာကပိဘုရင်ကို အလွန်ပင် ကျေးဇူးတင်ကြသည်။ မဟာကပိဘုရင်ကား သူ၏နောက်လိုက်နောက်ပါတို့၏ အကျိုးကို ရှေးရှု၍ မိမိ၏ အန္တရာယ်ကို မကြောက်ရွံ့ဘဲ ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ထိုအချိန်မှစ၍ မဟာကပိမျောက်ဘုရင်နှင့် သူ၏ မျောက်အပေါင်းအသင်းတို့သည် အခြားတစ်ဖက်၌ အသစ်သော ဥယျာဉ်ကြီးတစ်ခုကို ရှာဖွေ၍ ပျော်ရွှင်စွာ နေထိုင်ကြသည်။ ထိုဥယျာဉ်ကြီးကား အလွန်စိမ်းလန်းစိုပြေပြီး၊ အသီးအနှံပေါများလှသည်။

ဗာရာဏသီဘုရင်ကား မဟာကပိမျောက်ဘုရင်၏ ဂုဏ်ကျေးဇူးကို ကြားသိ၍ မိမိ၏ နန်းတော်သို့ ပင့်ဖိတ်တော်မူသည်။ မဟာကပိမျောက်ဘုရင်ကား ဘုရင်၏ ပင့်ဖိတ်ကို ခံယူ၍ နန်းတော်သို့ ကြွရောက်တော်မူသည်။ ဘုရင်ကား မဟာကပိမျောက်ဘုရင်ကို ချီးမြှောက်တော်မူပြီး၊ သူ၏ ဉာဏ်ပညာနှင့် ရဲစွမ်းသတ္တိကို ချီးကျူးတော်မူသည်။

မဟာကပိမျောက်ဘုရင်ကား ဗာရာဏသီပြည်၌ နေထိုင်တော်မူပြီး၊ ဘုရင်၏ အကြံပေးပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်တော်မူသည်။ သူ၏ ဉာဏ်ပညာနှင့် တရားမျှတမှုကြောင့် ဗာရာဏသီပြည်သည် အလွန်ပင် တိုးတက်စည်ပင်သည်။

အနှစ်သာရ

အန္တရာယ်ကို မကြောက်ရွံ့၍ မိမိ၏ အကျိုးစီးပွားကို ဆောင်ရွက်သူသည် အောင်မြင်မှု ရရှိသည်။ ခေါင်းဆောင်ကောင်းတစ်ဦးသည် မိမိ၏ နောက်လိုက်နောက်ပါတို့၏ အကျိုးကို ရှေးရှု၍ ဆောင်ရွက်ရသည်။

ဘဝကူး (ပါရမီ)

အဓိဌာန (မွန်မြတ်သော ရည်ရွယ်ချက်) နှင့် ဝီရိယ (ကြိုးစားအားထုတ်မှု) ပါရမီ