ธรรมจักกัปปวัตตนสูตร : พระสูตรแรกที่พระพุทธเจ้าทรงแสดง
หลังจากตรัสรู้แล้ว 2 เดือน พระพุทธเจ้าเสด็จไปยังป่าอิสิปตนมฤคทายวัน เมืองพาราณสี เพื่อแสดงธรรมแก่ปัญจวัคคีย์ทั้ง 5 ผู้เคยเป็นผู้ติดตามพระองค์ พระสูตรนี้เปรียบเสมือนการหมุนวงล้อแห่งธรรมครั้งแรก จึงได้ชื่อว่า "ธรรมจักกัปปวัตตนสูตร"
ทางสายกลาง — มัชฌิมาปฏิปทา
พระพุทธเจ้าทรงเริ่มด้วยการสอนว่า มีทางสุดโต่ง 2 ทางที่ผู้แสวงหาความจริงไม่ควรดำเนิน คือ กามสุขัลลิกานุโยค (การหมกมุ่นในกามสุข) และอัตตกิลมถานุโยค (การทรมานตนเอง) ทางสายกลางคือ อริยมรรคมีองค์ 8 ซึ่งเป็นทางที่พระองค์ทรงค้นพบ
— In-Article Ad —
การประกาศอริยสัจ 4
จากนั้นทรงแสดงอริยสัจ 4 พร้อมกิจที่ต้องทำในแต่ละข้อ คือ ทุกข์ต้อง "กำหนดรู้" (ปริญญา) สมุทัยต้อง "ละ" (ปหาน) นิโรธต้อง "ทำให้แจ้ง" (สัจฉิกิริยา) มรรคต้อง "เจริญ" (ภาวนา) ทรงแสดงว่าพระองค์ได้ทำกิจทั้ง 4 นี้ครบถ้วนแล้ว จึงทรงประกาศว่าตรัสรู้แล้ว
— In-Article Ad —
ผลของการแสดงธรรม
เมื่อพระพุทธเจ้าทรงแสดงธรรมจบ พระโกณฑัญญะ หัวหน้าปัญจวัคคีย์ ได้ดวงตาเห็นธรรม คือ เข้าใจว่า "สิ่งใดมีความเกิดขึ้นเป็นธรรมดา สิ่งนั้นทั้งหมดมีความดับไปเป็นธรรมดา" พระพุทธเจ้าทรงอุทานว่า "อัญญาสิ วะตะ โภ โกณฑัญโญ" — โกณฑัญญะรู้แล้วหนอ จึงได้ชื่อว่า "อัญญาโกณฑัญญะ" และเป็นพระสงฆ์องค์แรกในพระพุทธศาสนา
"วงล้อแห่งธรรมอันยอดเยี่ยม ที่ไม่มีสมณะ พราหมณ์ เทวดา มาร พรหม หรือใครๆ ในโลก จะหมุนกลับได้"
— ธรรมจักกัปปวัตตนสูตร
สรุป
ธรรมจักกัปปวัตตนสูตรเป็นจุดเริ่มต้นของพระพุทธศาสนา เป็นพระสูตรที่รวบรวมแก่นธรรมทั้งหมดไว้อย่างกระชับ ทั้งทางสายกลาง อริยสัจ 4 และมรรคมีองค์ 8 การศึกษาพระสูตรนี้จึงเป็นพื้นฐานสำคัญสำหรับผู้สนใจพระพุทธศาสนา
— Ad Space (728x90) —